SALI akşam saatlerinde Bloomberg HT’ye yayına giderken programına konuk olacağım Didem Arsanoğlu ile konuşacağımız konularla ilgili yazışırken sordu:
- Sende Körfez ülkelerinde yatırım ve işleri olan Türk şirketleriyle ilgili bilgiler de vardır. Onları da anlatırsın…
Yoldayken bilgi güncellemesi için bazı yazışmalar yaptım. Mesaj yazdığım isimlerden biri Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir oldu:
- Siz 2016 yılında sözleşmesini imzaladığınızda “tek kalemde en büyük ihale” başlıklarıyla öne çıkan Kuveyt Uluslararası Havalimanı’nı inşa ettiniz. Orada bazı işleriniz sürüyor. Kuveyt Havalimanı’nın İran’ın attığı füzelerle isabet aldığı haberleri var. Durum nasıl?
Ebru Özdemir, şu yanıtı verdi:
- Kuveyt’te havalimanı eklerini ve yol yapıyoruz. Savunma sistemlerinin havada imha ettiği füzenin parçası Terminal 1’e düştü. Biz Terminal 2’de çalışıyoruz. Sonuçta havalimanına füze parçası düştü ama Allah’a çok şükür kimseye bir şey olmadı.
Yazışmayı sürdürdüm:
- Allah korusun… Allah kolaylık versin…
Ebru Özdemir’den bu dileklerim üzerine şu mesaj geldi:
- Tedirginiz tabi ama çalışmaya devam ediyoruz.
Füzenin isabet ettiği noktayı sordum, şöyle tarif etti:
- Otopark inşaatının üstüne düştü ama füze parçası gibiydi. Sanıyorum havada imha edilen füzenin parçasıydı.
Ebru Özdemir’le yazışırken 8 Mayıs 2017 tarihinde Kuveyt’te gerçekleşen töreni anımsadım:
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın seyahatini izleyen gazetecilerle birlikte söz konusu törene katılmıştım. Limak Holding’in iki kurucusundan bir olan Nihat Özdemir, törende projenin önemini şöyle ortaya koymuştu:
- Burası Kuveyt’in yeni giriş kapısı olacak. Dünyaca ünlü mimarlık ofisi Norman Foster & Partners tarafından dizayn edildi. Dünyada eşi benzeri olmayan ikonik bir yapı özelliği taşıyor.
İnşaatı zamanından önce bitirme sözü vermişti:
- Sözleşmede bize tanınan 6 yıl yerine 4 yıl gibi daha kısa bir sürede layıkıyla bu projeyi tamamlamayı hedefliyoruz. Havalimanını tamamlayacak tüm bağlantı projelerinin yapımı ile de ilgileniyoruz. İşletmeye de talibiz.
Ebru Özdemir’e Körfez ülkeleri başta olmak üzere bölgede yürüyen diğer işlerini de sordum. Dubai’den bilgi verdi:
- İçinde bulunduğumuz konsorsiyum, “Dubai Metrosu Mavi Hat Tasarımı ve Yapımı İhalesi”ni kazanmıştı.
Hemen bu ihaleyle ilgili 19 Aralık 2024 tarihli haberleri gözden geçirdim:
Ebru Özdemir, bir bilgi de Suudi Arabistan’dan verdi:
- Suudi Arabistan’da da “Neom City” projesinde çalışıyoruz.
ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla patlayan, İran’ın ABD üslerinin bulunduğu ülkelere füze atmasıyla bölgeyi saran savaş ortamında bir taraftan işlerin yürütülmeye çalışıldığını Ebru Özdemir’in şu sözü ortaya koyuyor:
- Bizim inşaatın yakınlarına da füze parçası düştü. Tedirginiz ama çalışıyoruz…
İRAN ve başta Körfez ülkeleri olmak üzere bölgede iş, üretim yapan şirketleri düşünürken arşivden Mayıs 2010’da yazdığım bir yazıyı gördüm:
2009 yılını 575 milyon dolarlık toplam ciroyla kapatan Hayat Kimya, “Lokal büyüme yetmez, bölgesel güç olalım” planı doğrultusunda İran pazarını incelemiş, şu kanıya varmıştı:
- İran’da çocuk bezi, kadın pedi ve temizlik kağıtları üretimine girebiliriz.
Bunun üzerine kolları sıvayıp Zencan bölgesinde yatırımı başlatmışlardı. Dönemin Hayat Kimya Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Orhan İdil, yatırımla ilgili bilgi verirken şu noktanın altını çizmişti:
- Her yatırım adımında riskler ve fırsatlar karşılaştırması yapılır. İran’da da bunu yaptık. Bizim açımızdan fırsatlar öne çıktı.
Yatırım büyüklüğünü de paylaşmıştı:
- 50 milyon dolar çocuk bezi ve kadın pedine, 100 milyon dolar da temizlik kağıtlarına yatıracağız.
İran pazarı için de şu saptamayı yapmıştı:
- İran’da kaliteli ürün az. Biz uygun fiyat ve kaliteli ürünle kendimize iyi bir yer açarız. Ayrıca Türkiye kadar büyük bir pazar olduğunu unutmamak gerek.
Hayat Kimya, 2010 yılı itibariyle Bulgaristan’da sıvı deterjan, Cezayir’de deterjan, çocuk bezi ve hijyenik kadın pedi, Ukrayna’da da toz ve sıvı deterjan üretiyordu. 20 milyon dolarlık ihracat yaptığı Rusya’da da yatırım için araştırma aşamasındaydı.
Hayat Holding İcra Kurulu Başkanı Avni Kiğılı’ya İran’daki fabrikanın durumunu sordum, şu yanıtı verdi:
- Fabrikada bir sıkıntı, maddi zarar yok çok şükür. Maalesef Tahran perişan oldu. Allah herkesin yardımcısı olsun.
- Körfez ülkelerinde sirenler çalıyor. Mağazalarımızı tedbir için kapatıyoruz.
Öncel’e dün Dubai, Abu Dhabi, Doha ve Kuveyt başta olmak üzere bölgede mağazaları bulunan Türk markalarının son durumunu sordum. Öncel, söz konusu ülkelerde mağaza ve restoranları olan üyeleriyle yazışmasını aynen aktardı:
YIRCALI Holding Onursal Başkanı Rona Yırcalı, Servet Yıldırım ve Hakan Güldağ’la birlikte sohbet ederken Yönetim Kurulu Başkanlığını yürüttüğü BEST A.Ş.’nin 2010 yılından itibaren girdiği elektrik taahhüt işlerine değindi:
- BEST, Balıkesir’deki tesislerimizde ürettiği trafolarla sektörde öne çıkıyor. 700 MW’ı aşan elektrik yükünü taşıyabilen dev trafolar üretiyoruz. BEST Elektrik Taahhüt şirketimiz de anahtar teslimi trafo merkezleri kuruyor.
BEST Elektrik Taahhüt ve Ticaret A.Ş.’nin yurt dışında yürüyen projelerinden örnekler verdi:
- Şirketimiz Ukrayna, Fas, Afganistan, Irak, Katar, Cezayir’de projeler üstlenmiş bulunuyor. Irak’ta 4, Katar’da 2, Afganistan’da 2, Cezayir’de 4 ayrı proje devam ediyor.
Katar’daki işlerinde İran’ın attığı füzelerden dolayı bir sıkıntı olup olmadığını sorduk, yanıtladı:
- Şantiyemizin bulunduğu kente havada imha edilen füze parçaları düşüyor. O da ekibimizi tedirgin ediyor.