Beceriler çağında diplomaya saplanıp kalan, geleceğe
eksik donanımla yol alır. YZ düzeninde işe yaramayan diploma, bir
dijital etiketten fazlası değildir. CV’yi şişirir ama itibarı yok
gibidir
1-SORUN: Biliyorum, bu satırlar
bazılarını rahatsız edecek ama sormam gerekiyor:
Yapay zekâ çağında biz hâlâ neyi ölçüyoruz?
Diplomayı mı yoksa beceriyi mi? Eczacılıktan mezun
binlerce genç, diplomasıyla rafa. Ziraat ilaç
diziyor mühendis diplomalı, toprağa ayağı değmeden
emekli olabiliyor.
2-ETKİSİ: Yeni mezun bir yazılımcı, kod
yerine KPSS çalışıyor. YZ sistemleri üretkenliği,
veriyle destekli karar verme becerisini öne
çıkarırken, biz diploma ekonomisinin rehavetine
tutunuyoruz. Bugün “ara eleman” arayan sanayi,
aslında “çekirdek yetenek” istiyor.
Diploma ise beceri
kazandırmıyor.
DİPLOMA EKONOMİSİNDEN BECERİ ÇAĞINA
3- ÇÖZÜM: Ne çırak ne mühendis; adaptif
zekâya sahip birey aranıyor. Bu ihtiyacı karşılayacak olan
ise YZ destekli beceri haritaları, sertifikalar ve
işbirlikçi öğrenme modelleridir. İK
değil, yetenek kaynaklı kalkınma için
şart. “Yetenek arıyorum” diyenler de
diploma algoritmalarında boğuluyor.
4- YÖNTEM: Bir sanayici; “Diplomalı
alıyoruz, işe yarar hâle getirmek için 2 yıl daha
eğitiyoruz.” Bu da gösteriyor ki eğitim sistemimiz
algoritmik uyumsuzluk yaşıyor. İnsan kaynağını
değil, beceri haritalarını yönetmeliyiz. YZ'nin
öne çıktığı bu çağda ihtiyaç; kod yazan değil
problemi anlayandır.
2 SORU 2 CEVAP / YZ destekli
yeteneğe dair…
Diploma neden yetersiz?
Çünkü iş dünyası artık sabit bilgi değil,
yenilenebilir beceri istiyor. Diploma
geçmişin kanıtı ise beceri geleceğin
teminatı... Sabit bilgi çağında diploma işe yarıyordu;
şimdi adaptasyon zekâsı öne çıkıyor.
Sistem neden güncellenmeli?
Çünkü 208 üniversite, yılda 950 bin
diploma üretirken, bunların %80’i
mezuniyet sonrası işsiz algoritmasına giriyor.
Sebep? Müfredatın YZ çağında karşılığı yok. Yani
potansiyel işe eş değil.
NOT
“NE İŞ OLSA YAPARIM” DÖNEMİNDEN, “HER ŞEYE SAHİBİM AMA
İŞİM YOK” DÖNEMİNE…
Eğitim sistemini sıfırdan modelleme gerek. Üniversiteler,
işsizler antreposu hâline geldiyse, orada sistem
değil, zihniyet sorunludur. Eğitimin
algoritması yanlış yazılmış. Gençlerin hayalleri
üniversite tabelasında başlıyor, becerisiz
mezuniyetle son buluyor. Beceri kazandırmayan bilgi,
insana yüktür.
YETENEK KAYNAKLARI LÜGATI
Diploma ekonomisi: Hala işlevsel sanılan ancak
üretkenlik karşılığı zayıflamış istihdam düzeni
Adaptasyon zekâsı: Yeni bilgi öğrenme, eskiyi
terk etme, karmaşaya adaptasyon yeteneği
Beceri haritalaması: Birey yeteneğinin işe
yarar karışlığını tanımlayan dijital profil yönetimi
İşsizlik algoritması: Diplomalı ama niteliksiz
bireyleri sistematik dışarda bırakan kodlama