Başkan Trump ara seçimler öncesi İran ile uzun
sürme ihtimali yüksek bir savaşı başlatmak istemez. İran ABD
ablukasından bir an evvel çıkıp altyapısını yeniden inşa etmek
isteyecektir.
ABD, askeri hedefler ve ülke altyapısını vuran geniş
ölçekli, bir saldırı başlatırsa durum değişir. Ateşkes
bozulur. Brent yeniden 90 - 100 dolar bandına yükselir. Dolar güçlenir,
enflasyon beklentileri ve tahvil getirileri yükselir. Hisse
senedinden genel bir kaçışa olmasa da, sektörel rotasyon
görülür.
Hafta sonunu, ABD ve İran’ın
karşılıklı füze saldırıları ve birbirini suçlaması ile geçirdik.
İran’ın izin almadan Hürmüz’den çıkmaya çalışan bir gemiyi
vurması ile başlayan gerginlik, ABD’nin İran’ın füze rampalarını,
kıyı radarlarını vurması ve İran’ın bölgedeki ABD üslerini hedef
alan saldırıları ile tırmandı.
Enerji piyasasının İran’ın bir gemiyi vurmasına tepkisi sınırlı
oldu. Brent petrol 72 dolardan 75 dolara yükselip, sonraki
gün kazancının tamamını geri vererek Şubat sonu seviyesine geri
döndü. Bu hafta durum değişir mi? Emin değiliz. Başkan Trump’ın
açıklaması sonrası haftaya muhtemelen sert bir yükseliş ile
başlarız. ABD el yükselterek İran’ı vurmazsa tarih kendini farklı
bir dalga boyu ile tekrarlar.
ABD, askeri hedefler ve ülke altyapısını vuran geniş ölçekli,
bir saldırı başlatırsa durum değişir. Ateşkes bozulur. Brent
yeniden 90 - 100 dolar bandına yükselir. Dolar güçlenir, enflasyon
beklentileri ve tahvil getirileri yükselir. Hisse senedinden genel
bir kaçışa olmasa da, sektörel rotasyon görülür.
ABD ve İran karşılıklı el yükseltirse, petrol
90 doları aşar
İlk senaryoda nabzımız biraz yükselir, ama küresel risk iştahını
ve Türkiye varlıklarını etkileyecek bir şok yaşanmaz. Enflasyon
beklentisi ve Merkez Bankasının faiz
patikası tahminleri pek değişmez. Sabıkalı iyimserler olarak alış
fırsatı çağrısına devam ederiz.
Düşük bir ihtimal de olsa, ikinci senaryo gerçekleşir, ABD ve
İran karşılıklı el yükseltirse durum değişir. Petrolün yeniden 90
doların üzerine yükseleceği bu senaryoda sene sonu enflasyon
beklentisi %30-31 aralığına çıkar. Merkez Bankası’nın politika
faizini indiremeyeceği korkusuyla tahvil getirileri 100-200 baz
puan yükselir.
Borsa İstanbul banka, banka sahibi holding ve havacılık
hisselerinde satışlar ile geriler. Enerji, petrokimya, rafineri, savunma hisselerindeki
alışlar endeksteki gerilemeyi sınırlar. Değerlemelerdeki geri
çekilme bir süre sonra kendi talebini yaratır. Kredi kullanmayan
mali kası güçlü değer odaklı yatırımcılarının alışlarıyla endeks
toparlanır.
Geçmiş veri, ilk senaryonun daha gerçekçi olduğunu söylüyor.
Başkan Trump ara seçimler öncesi İran ile uzun sürme ihtimali
yüksek bir savaşı başlatmak istemez. İran ABD ablukasından bir an
evvel çıkıp altyapısını yeniden inşa etmek isteyecektir.
ABD’nin stratejisi, ara seçime kadar savaşı
soğutmak
Ama Başkan Trump’ın barış çağrısının devam etmesi için nükleer
alanda göstermelik de olsa “zenginleştirilmiş uranyumun imhası”
gibi bir başarı elde etmesi lazım. Sahadaki durum ise tam tersine
ABD’nin elinin zayıfladığını, İran’ın savaştan güçlenerek
çıktığını gösteriyor.
ABD stratejisini ara seçime kadar olan dönemde savaşı soğutmak
üzere kuruyor. Sahada eli güçlenen İran ise, ateşkes kağıt
üstünde devam etse de, gücünü denemeye ve ABD’nin sabrını test
etmeye devam ediyor. Ortadoğu'da savaşın tırmanmasının Başkan
Trump'ın elini zayıflatacağının farkında. ABD ve İsrail
seçimlerini, İran'a karşı saldırılarının devam edip etmeyeceği
konusunda temel belirleyici olarak görüyoruz.