Çin’de çoban ilanı viral oldu: İki kişilik pozisyona 700 kişi başvurdu
Çin’de uzak bir bölgede çobanlık için açılan iki kişilik iş ilanına 700’den fazla başvuru yapılması, ülkedeki iş gücü piyasasındaki baskıları gündeme taşıdı. Beyaz yakalılardan üniversite mezunlarına kadar geniş bir kesimin ilgi gösterdiği ilan, düşük getirili ve yoğun çalışma koşullarına yönelik memnuniyetsizliği de gözler önüne serdi.
Çinli çiftlik sahibi Zuo Xiaoyong, Moğolistan’ın güneyindeki uzak ve zorlu otlaklarda çalışacak çoban aradığı iş ilanının sosyal medyada viral olmasıyla şaşkına döndü.
İki pozisyon için 700’den fazla kişi başvurdu. Başvuranlar arasında Şanghay gibi büyük şehirlerden beyaz yakalı çalışanlar, Çin genelindeki fabrika işçileri ve üniversite mezunları da yer aldı.
Zuo’nun nisan sonunda verdiği ilan, Çin’in X (eski Twitter) benzeri platformu Weibo’da saatler içinde 59 milyon görüntülenmeye ulaşırken, 21 bin farklı tartışma başlığı oluşturdu. Bu yoğun ilgi, ülkedeki iş gücü piyasasında artan baskıları gözler önüne serdi.
“Bu kadar yayılmasını beklemiyordum” diyen Zuo, başvuranların yaklaşık onda birinin yeni mezun olduğunu, bazılarının borç yükü altında bulunduğunu, bazılarının ise ağır sanayi işlerinden veya iş yeri siyasetinden bunaldığını söylerken, ekledi:
“Görünüşe göre sıradan insanlar iş bulmakta zorlanıyor.”
Zorlu ve düşük getirili iş piyasası
Reuters’ın haberine göre, manşet işsizlik oranı yüzde 5’in biraz üzerinde seyretse de Çin’de eksik istihdam artıyor. Özel sektör gelirleri de son on yılın büyük bölümünde ekonomik büyümenin gerisinde kaldı. Hem mavi hem beyaz yakalı çalışanlar, sabah 09.00’dan gece 21.00’e kadar haftada altı gün çalışmayı ifade eden “996” çalışma kültüründen şikâyet ediyor.
Analistler, İran savaşı nedeniyle fabrikaların daha yüksek maliyetlerle karşılaşması, yapay zekâ kullanımının hızlanması ve bu yaz rekor düzeyde 12,7 milyon üniversite mezununun iş aramaya başlamasıyla iş gücü piyasasının önümüzdeki aylarda daha da kötüleşmesini bekliyor.
ING Çin Başekonomisti Lynn Song, Zuo’nun ilanına gelen yoğun ilginin “oldukça rekabetçi ve çoğu zaman düşük getirili iş piyasasının bir göstergesi” olduğunu söylerken, şöyle dedi:
“Şehirlerdeki işler giderek daha az cazip ve daha nadir hale geliyor.”
“İş yükü çok ağır”
Çin’in yüzde 5’lik ekonomik büyümesi büyük ölçüde artan ihracata dayanıyor. Üreticiler küresel pazarda pay kazanmak için kârlılıktan fedakârlık ederken, bu durum ülke içindeki çalışanlar üzerindeki baskıyı artırıyor.
21 yaşındaki James Guo, konteyner üreten bir fabrikadaki işinden tükenmiş olduğu için ilana başvurduğunu söyledi. “Günde 13 saatten fazla çalışmanın nasıl bir şey olduğunu bilemezsiniz. Ellerin şişene ve su toplayana kadar vida sıkıyorsun, tuvalete gitmeye bile zaman olmuyor” diyen Guo, “İş yükü çok ağır, artık dayanamıyorum” ifadelerini kullandı.
“Maaş yüksek ama”
Zuo, tercihen bir çift olmak üzere çobanlar arıyordu. Çobanların yazın 2 bin hektarlık otlakta 3 bin koyunu otlatması, kışın ise sıcaklıkların eksi 30 derecenin altına düştüğü dönemlerde kapalı alanda yoğun yemleme ve temizlik işleri yapması gerekiyordu.
Bunun karşılığında çobanların her biri aylık 8 bin yuan (1.178 dolar) maaş alacaktı. Bu rakam, özel şirketlerdeki yaklaşık 6 bin yuanlık ulusal şehir ortalamasının üzerinde bulunuyor. Ayrıca konaklama ve temel gıda da sağlanıyordu.
China Market Research Group Direktörü Shaun Rein, Şanghay’daki iyi üniversitelerden yüksek lisans mezunlarının benzer maaşlar aradığını ancak gelirlerinin büyük kısmının kira ve temel yaşam giderlerine gittiğini söyledi.
200 büyükbaş hayvana da sahip olan Zuo, maaşın işin zorluğuna uygun olduğunu belirtti. “Maaş yüksek ama önemli olan uzun süre çalışıp kışı atlatabilmek” diyen Zuo, “Burası turistik bir yer değil” ifadelerini kullandı.
“35 yaş laneti”
Zuo’ya göre başvuranların yarısı 1990’larda doğmuş kişilerden oluştu. Bu yaş grubu, Çin’de çalışanların “35 yaş laneti” olarak adlandırdığı sorunun merkezinde yer alıyor. Araştırmalar, kamu sektörü dahil birçok işverenin 35 yaş üstü adayları göz ardı ettiğini gösteriyor.
Victoria Wellington Üniversitesi’nde insan kaynakları yönetimi alanında kıdemli öğretim görevlisi olan Christian Yao, “35 yaş lanetinin teknoloji sektörü esprisinden daha geniş bir ekonomik gerçeğe dönüştüğünü görüyoruz” dedi.
E-ticaret sektöründe çalışan ve yalnızca soyadını paylaşan 28 yaşındaki Wu ise ayda 10 bin yuan kazandığını ancak çobanlık işinin ilgisini çektiğini söyledi. “Şehir hayatından kaçmak ve zor insanlarla uğraşmayı bırakmak istiyorum” diyen Wu, “Dünyadan uzak, sakin ve izole bir hayat yaşayabilirim” ifadelerini kullandı.
Sonuçta Zuo, daha önce çiftlikte çalışmış ve 1980’lerde doğmuş iki çifti işe aldı. Ayrıca 40 çifti daha yedek listede tuttuğunu ancak bekârları veya genç şehirli adayları değerlendirmeyeceğini söyledi. “Bizim bulunduğumuz yerde bir yıl boyunca başka insan görmeyebilirsiniz” diyen Zuo, “Birinin bu yalnızlığa dayanıp dayanamayacağını bilmiyorum” ifadelerini kullandı.