Dünyanın en küçük ülkesi ismini değiştiriyor

Dünyanın en küçük cumhuriyeti Nauru, sömürge geçmişinden uzaklaşmak ve yerel kimliğini güçlendirmek amacıyla resmi adını “Naoero” olarak değiştirmeye hazırlanıyor.

Mikronezya’daki ada ülkesinin Devlet Başkanı David Adeang, parlamentoda yaptığı konuşmada, söz konusu değişikliğin ulusun mirasına, diline ve kimliğine daha güçlü bir saygı ifadesi olduğunu vurguladı.

Parlamento tarafından itiraz olmaksızın kabul edilen teklif, yaklaşık 13 bin nüfuslu adada yürürlüğe girmeden önce halkın onayına sunulacak.

Hükümet açıklamasında, “Naoero” ifadesinin Nauru dilinde ülkenin yerel karşılığı olduğu belirtilirken, “Nauru” isminin ise geçmişte yabancıların yerel telaffuzu kolaylıkla kullanabilmesi amacıyla benimsendiği ifade edildi.

İsmin tarihsel dönüşümü

Büyük Okyanus’ta, Avustralya’nın yaklaşık 3 bin kilometre kuzeydoğusunda yer alan 21 kilometrekarelik ada, tarih boyunca farklı isimlerle anıldı.

1798 yılında adayı keşfeden İngiliz bir denizci, bölgenin güzelliğinden etkilenerek buraya “Pleasant Island” (Güzel Ada) adını verdi.

1888’de Almanya’nın adayı ilhak etmesiyle birlikte bölge resmî kayıtlara “Nauru” olarak geçti.

1919’da Milletler Cemiyeti mandası altında yönetimi devralan Avustralya da bu ismi korudu; adanın 1968’de bağımsızlığını kazanmasının ardından da “Nauru” adı kullanılmaya devam etti.

Türkiye ve Eswatini örneği dikkat çekti

Uzmanlar, coğrafi isim değişikliklerinin yalnızca bir yazım meselesi olmadığını, sömürgeci güçlerin yerel halkların kimliğini görünmez kılmak için isimleri bir araç olarak kullanabildiğini ifade ediyor.

Nauru hükümeti ise isim değişikliği kararında, Türkiye ve Eswatini (eski adıyla Svaziland) gibi ülkeleri örnek göstererek, kendi dillerini ve yerel kimliklerini yansıtan resmi adlara dönüş yapan devletlere dikkat çekti.

Tehlike altındaki dili koruma çabası

UNESCO, Nauru dilini “ciddi derecede tehlike altında” kategorisinde değerlendiriyor. Yerel halk günlük yaşamda bu dili konuşsa da, eğitim kurumlarında Nauru dilinde öğretim yapılmıyor.

“Naoero” ismine geçişin, dilin gelecek kuşaklara aktarılması ve kültürel devamlılığın güçlendirilmesi açısından önemli bir rol oynayabileceği belirtiliyor.

Resmî oylama süreci henüz tamamlanmamış olmasına rağmen ülkede posta hizmetleri, ulusal sağlık sistemi ve çeşitli kamu kurumlarının “Naoero” adını kullanmaya başladığı bildiriliyor.

Öte yandan Avustralya Yüksek Komiserliği’nin de bilgilendirme metinlerinde hem “Nauru” hem de “Naoero” isimlerine birlikte yer verdiği ifade ediliyor.