İran savaşı Çin-Avrupa hattındaki 10 milyar dolarlık Kazak demiryolu planını hızlandırdı
İran savaşı ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim nedeniyle Çin ile Avrupa arasındaki kara taşımacılığına talep artarken, Kazakistan Orta Koridor üzerindeki demiryolu yatırımlarını hızlandırdı. Ülke, 2030’a kadar demiryolu altyapısına yaklaşık 10 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor.
Bloomberg’in haberine göre, Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimler, Çin ile Avrupa arasındaki kara taşımacılığına ilgiyi artırdı. Kazakistan Demiryolları CEO’su Talgat Aldybergenov, Çinli müşterilerin deniz taşımacılığı yerine kara rotalarına daha fazla yönelmeye başladığını söyledi.
Çin ile Avrupa’yı Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden bağlayan Trans-Hazar demiryolu hattı, Orta Koridor’un stratejik önemini artırdı. Yaklaşık 4 bin 250 kilometrelik hattın en uzun bölümü Kazakistan’dan geçiyor. Ukrayna savaşı sonrası Rusya üzerinden geçen demiryolu hatlarından kaçınılması da koridor kullanımını hızlandırdı.
Yük hacmi 10 kat arttı
Abrdn Investments verilerine göre, Orta Koridor’daki yük hacmi 2022’den bu yana yaklaşık 10 kat arttı.
Kazakistan, demiryolu altyapısına 2030’a kadar yaklaşık 10 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. Bu yatırımın yaklaşık yarısının şimdiden harcandığı belirtildi. Kazakistan Demiryolları bu yıl 900 kilometre yeni demiryolu hattı inşa ediyor.
Çin bağlantılı Ayagoz-Bakhty hattının 300 kilometre uzunluğunda olacağı ve Kazakistan ile Çin arasındaki üçüncü demiryolu sınır geçişini oluşturacağı ifade edildi. İki ülke arasındaki yıllık demiryolu kapasitesinin 2030 yılında 100 milyon tona çıkarılması hedefleniyor. Mevcut kapasite yaklaşık 55 milyon ton seviyesinde bulunuyor.
Gemi eksikliği koridorun en önemli darboğazı
Orta Koridor’da yılın ilk çeyreğinde yaklaşık 173 tren taşınırken, her tren ortalama 55 konteyner yük taşıdı. Kazakistan Demiryolları bu yıl toplam 600 tren hedeflerken, gelecek yıl taşımaların yüzde 67’ye kadar artabileceğini öngörüyor.
Hazar Denizi’ndeki gemi eksikliğinin koridorun en önemli darboğazlarından biri olduğu belirtilirken, şirketin bu sorunu çözmek amacıyla 100 milyon doların üzerinde yatırımla altı gemi satın aldığı kaydedildi. Gemilerin dördü Çinli Jiangsu Hantong Group, ikisi ise Baku Shipyard tarafından üretilecek. Teslimatların gelecek yıl başlaması planlanıyor.
Kazakistan Demiryolları’nın ayrıca Çin’in Xi’an liman terminalini 2020 yılında satın aldığı, Romanya, Macaristan ve Almanya’da konteyner terminalleri almak için görüşmeler yürüttüğü belirtildi. Şirketin Çin’in Chengdu bölgesinde ortak lojistik projeleri değerlendirdiği ve Kokshetau’da Çin’e ihracatı artıracak tarımsal konteyner merkezi kurmayı planladığı ifade edildi.
Kazakistan’ın ABD merkezli Wabtec ve Fransız Alstom ile uzun vadeli lokomotif anlaşmaları yaptığı, Çinli şirketlerle de 270 lokomotif teslimatı için sözleşme imzaladığı kaydedildi. Ayrıca şirketin yıl sonuna kadar ilk kargo uçağını satın almayı planladığı belirtildi.