Lula’dan Washington’a mesaj: Brezilya kendi yolunu çizecek

Brezilya’da 4 Ekim 2026’da gerçekleştirilecek cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşırken, Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’nın İşçi Partisi’nin yeni dönem programında ulusal egemenlik öne çıktı.

Programda Brezilya’nın siyasi ve ekonomik kararlarını kendi ulusal çıkarları doğrultusunda alması gerektiği belirtilirken, ülkenin bağımsız hareket etme kapasitesini sınırlandırabilecek dış baskılara karşı durulacağı vurgulandı.

ABD ile ilişkilerde gerilim

Brezilya ile ABD arasındaki ilişkiler, Washington’ın Brezilya ihracatına yönelik gümrük vergileri ve seçim sürecine ilişkin gelişmeler nedeniyle gerilimli bir süreçten geçiyor. Lula’nın partisi, bu dönemde Güney-Güney işbirliğinin genişletilmesini ve BRICS kapsamındaki finansal mekanizmaların güçlendirilmesini savunuyor. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerin IMF, Dünya Bankası ve diğer çok taraflı finans kuruluşlarında daha güçlü temsil edilmesi hedefleniyor.

Bölgesel işbirliği öne çıkıyor

Programda Güney Amerika ülkeleri arasında altyapı, savunma, kamu güvenliği, enerji ve sağlık alanlarında ortak projelerin geliştirilmesi de yer alıyor. Brezilya’nın yanı sıra Güney Amerika ve Karayipler’in bir “barış bölgesi” olarak korunması ve bölgede ortak bir enerji pazarı oluşturulması hedefleniyor.

BM Güvenlik Konseyi için reform çağrısı

Lula’nın programında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daha temsili bir yapıya kavuşturulması da gündeme getiriliyor. Bu kapsamda özellikle gelişmekte olan ülkelerin daimi üyeler arasında daha fazla temsil edilmesi gerektiği savunuluyor.

Brezilya’nın dijital teknolojiler ve yapay zekâ alanında uluslararası standartların belirlenmesinde daha etkin rol üstlenmesi de hedefler arasında bulunuyor.

Nadir toprak elementleri gündemde

ABD ile Çin arasındaki rekabetin önemli başlıklarından biri olan nadir toprak elementleri de Brezilya’nın gündeminde bulunuyor. Dünyanın önemli nadir toprak elementi rezervlerinden birine sahip olan Brezilya, bu kaynakların yalnızca ham madde olarak ihraç edilmesine karşı çıkıyor.

Lula, ülke içinde bilimsel araştırma, teknoloji ve sanayi kapasitesinin geliştirilmesini ve stratejik kaynakların Brezilya’da değerlendirilmesini savunuyor. Bu yaklaşımını ise “Brezilya kimsenin arka bahçesi olmayacak” sözleriyle ifade ediyor.

Lula’dan dış müdahale mesajı

Lula, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki konuşmasında da egemenlik ve demokrasi vurgusu yaptı. Latin Amerika’daki seçim süreçlerine yönelik dış baskılara karşı çıkan Lula, ülkelerin kendi iç meselelerini dış müdahale olmadan çözebilmesi gerektiğini belirtti. Brezilya lideri ayrıca Afrika ve Küresel Güney ülkelerinin BM Güvenlik Konseyi’nde daha fazla temsil edilmesi çağrısında bulundu.

Dış politikada farklı başlıklar

Lula’nın açıklamalarında Amazon’daki ormansızlaşmanın azaltılması ve düşük emisyonlu ekonomiye geçiş de yer aldı. Gazze konusunda Filistin devletinin kurulmasına desteğini yineleyen Lula, Küba’ya uygulanan ekonomik, ticari ve mali ablukanın sona erdirilmesi çağrısında bulundu. Rusya-Ukrayna savaşı konusunda ise çatışmaların uzatılması yerine müzakerelere öncelik verilmesi ve savaşın sona erdirilmesi için gerekli koşulların oluşturulması gerektiğini ifade etti.