Yerin 76 metre altındaki zehir servete dönüşüyor
Kanada'da toprağın 76 metre altında dondurularak korunan yüz binlerce tonluk zehirli atık, yeni bir ayrıştırma tekniği sayesinde yüzde 99 saflıkta altın ve arseniğe dönüştürülüyor. Devasa bir çevresel tehdit oluşturan depolama sahası, elektronik endüstrisi için kritik bir hammadde kaynağı haline geliyor.
Kanada'da yeraltındaki karmaşık tünel ağı ve çalışan sağlığına yönelik riskler sebebiyle yüzeye çıkarılamayan devasa boyuttaki atık kütlesi, yüzde 79 oranında yüksek derece zararlı arsenik trioksit bileşeni barındırıyor. Planlanan mevcut projelere göre, bu tehlikeli maddenin dondurma işlemi uygulanarak yeraltında yaklaşık 100 sene boyunca emniyet altında tutulması hedefleniyordu.
İki aşamalı kimyasal dönüşüm süreci
Geliştirilen yenilikçi yöntemle, depolanan maddeler ilk olarak su yahut hafif alkali özellik taşıyan sıvı çözeltilere aktarılarak arsenik bileşeninin yüzde 99'dan fazlasının sıvı faza geçmesi sağlanıyor. Bu ilk evrede altın elementi sıvı içerisinde erimediği için zararlı maddelerden kolaylıkla ayrıştırılabiliyor ve değerli maden serbest kalarak geri kazanılabiliyor. Ardından çözeltiye tiyoüre dioksit (thiourea dioxide) maddesi ilave edilerek arseniğin metal formda dibe çökmesi gerçekleştiriliyor.
Elektronik sanayisi için yeni hammadde kapısı
Laboratuvarda gerçekleştirilen testlerde çözelti içerisindeki zararlı maddenin yüzde 99'dan yüksek bir oranla toplayabildiği ve elde edilen çıktının yüzde 99'un üzerinde saflık değerine ulaştığı kayıtlara geçti. Çalışmaları değerlendiren British Columbia Üniversitesi akademisyenlerinden Tamara Etmannski, bu tür özel depolama alanlarının ilerleyen dönemde teknoloji ile elektronik imalatı için kritik bir metalik arsenik tedarik merkezine dönüşebileceğini vurguladı. Etmannski, uygulamanın ekolojik tehlikeleri ortadan kaldırırken aynı zamanda değerli maden kazanımı sunması açısından stratejik bir fırsat yarattığını belirtti.