Doç. Dr. Derya Hekim: Enflasyonda takılma aşamasındayız, yapısal adımlar şart
Nasıl Bir Ekonomi TV YouTube kanalında yayınlanan Paranın İzinde programında, TÜİK’in temmuz ayı enflasyon verilerini değerlendiren Doç. Dr. Derya Hekim, aylık %1,78’lik artışın beklentilerin altında kalmasına rağmen gıda ve konut gibi kalemlerdeki kronik sorunların devam ettiğini vurguladı. Doç. Dr. Hekim, enflasyonun %30’lu seviyelerde direnç gösterdiğini belirterek, tarımda teknoloji odaklı bir seferberlik ve konut piyasasında spekülasyonu engelleyecek bir düzenleme çağrısında bulundu.
Temmuz ayı enflasyon verilerini yorumlayan Doç. Dr. Derya Hekim, aylık %1,78 ve yıllık %31,75 olarak açıklanan rakamların, piyasa beklentilerinin ve İstanbul enflasyonunun bir miktar altında kaldığını belirtti. Bu dönemde özellikle giyim ve ayakkabı grubundaki %4’lük düşüşün enflasyonu aşağı çektiğini ifade eden Doç. Dr. Hekim, sağlık harcamalarındaki %10,4’lük artışın ise dikkat çekici olduğunu vurguladı. Ancak mevcut tablonun mevsimsellikten arındırıldığında aylık bazda hala %2’nin üzerinde bir seyire işaret edebileceğini belirten Doç. Dr. Hekim, gıda ve giyim kalemlerinin yardımıyla düşmüş bir enflasyonla karşı karşıya olunduğuna dikkat çekti.
Konut sektöründe erime ve finansman sorunu
Konut ve kira fiyatlarındaki katılığı değerlendiren Doç. Dr. Hekim, Türkiye’de konut sahipliği oranının %56’lara kadar gerilediğini ve mevcut mortgage sisteminin yüksek faizler nedeniyle çalışmadığını ifade etti. Sosyal konut projelerini olumlu bulmakla birlikte, konut açığını kapatmanın kolay olmadığını söyleyen Doç. Dr. Hekim, sistemin daha çok konut üzerinden spekülasyon yapmaya uygun olduğunu savundu. Bu durumun aşılması için sadece kiralık konut edinme amacını sınırlayacak ve finansman yöntemlerini yeniden gözden geçirecek bir düzenleme yapılması gerektiğini belirtti.
Tarımda öngörülebilirlik ve teknoloji vurgusu
Gıda enflasyonuyla mücadelede kısa vadeli ithalat politikalarının uzun vadeli üretim potansiyeline zarar verdiğini dile getiren Doç. Dr. Hekim, Türkiye’nin acilen bir tarım seferberliği başlatması gerektiğini savundu. Yapay zeka ve biyoteknoloji gibi araçların kullanılarak hangi bölgede ne üretileceğinin planlanması gerektiğini belirten Doç. Dr. Hekim, iklim olaylarına ve olası kuraklık risklerine karşı önceden öngörülü modeller geliştirilmesinin önemine değindi. Doç. Dr. Hekim, gıda güvenliğinin önümüzdeki 10 yılın en kritik meselesi olacağını hatırlatarak, sadece fiyat odaklı değil, arz verimliliği odaklı bir stratejiye geçilmesi gerektiğini ifade etti.
Merkez Bankası’nın faiz politikası ve eylül beklentisi
Enflasyonun %30 bandında takılma aşamasına girdiğini belirten Doç. Dr. Hekim, maliyet enflasyonunun yıllık %27,83 seviyesinde olmasının tüketici fiyatlarındaki düşüşü sınırladığını söyledi. Merkez Bankası’nın sıkı duruşuna rağmen sanayi kesimindeki zorlanmalar nedeniyle daha güvercin bir havaya bürünmüş olabileceğini belirten Doç. Dr. Hekim, ağustos ayı verilerinin de olumlu gelmesi durumunda eylül ayında sembolik bir faiz indirimi için alan açılabileceğini belirtti.
Türkiye ekonomisinde güncel durum
Türkiye ekonomisinin mevcut durumunu da analiz eden Doç. Dr. Hekim, teknik olarak iki dönem üst üste negatif büyüme yaşanmadığı için bir ‘stagflasyon’ teşhisi koymanın zor olduğunu, ancak ekonominin potansiyelinin altında büyüdüğünü ifade etti. Enflasyonla mücadelenin ‘ağır aksak’ ilerlediğini belirten Doç. Dr. Hekim, sadece bütçe disiplinine odaklanmak yerine, maliye politikasının arzı artıracak ve dezenflasyonist süreci destekleyecek bir sanat gibi yönetilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
