En yüksek oran “gizli”: 26 yılda vergi rekortmenleri enflasyondan ne kadar etkilendi?
Her yıl açıklanan vergi rekortmenleri listesinin en üst sırasındaki vergi tutarlarının 26 yıllık tarihi incelendiğinde, son yıllardaki yükseliş de tabloda dikkat çekiyor. Enflasyondan arındırıldığında da son yıllardaki artışın farkı ortaya çıkarken, en büyük artış ise listede isminin açıklanmasını istemeyenlerde oluyor.
ÖZDER ŞEYDA UYANIK
Vergi rekortmenleri her yıl açıklandığında en çok merak edilen listelerden biridir. Servet görünümünün farklı bir yansıması olan gelir vergisi rekortmenleri listesi, 1998 yılından bu yana incelendiğinde lider konumda yer alan tutarın değişimi de farklı bir tablo ortaya çıkarıyor.
Listedeki tartışmasız en büyük yükseliş ise ismini gizli tutmak isteyenlerde oluyor. Hatta 2018-2020 yılları arasında birinci sıradakiler de bilinmiyor.
Vergilerdeki yükseliş
“En Çok Gelir Vergisi Ödeyen Mükellefler Listesi” her yıl kurumlar vergisiyle birlikte beklenir. Böylelikle kazançlardaki artış da incelenir.
1998 yılından bu yana listeler incelendiğinde, isimlerin değişimi kadar tahakkuk eden vergilerin tutarları dikkat çekiyor.
1998 yılında listenin en üst sırasında Aydın Doğan yer alıyor. Doğan, listede o yıldan bu yana 5 kez zirvede yer alan isimlerden biri olurken, 4 kez listede yer alan isimler de Semahat Sevim Arsel ve Selçuk Bayraktar oluyor.
Mustafa Rahmi Koç 3 kez, Demir Sabancı, Talip Kahraman ve Şarık Tara 2’şer kez, Ayhan Şahenk, Cemil Özgür de listede 1’er kez zirveye çıkıyor.
Aydın Doğan, 1998 yılında listenin ilk sırasında 4 milyon 585 bin 367 TL (TL’den 6 sıfır atılmış haliyle) tahakkuk eden vergi ile bulunuyor. Enflasyon verilerinden derlendiğinde, günümüzde bu vergi 939 milyon 575 bin 543,34 TL ediyor.
2024 yılında ise Selçuk Bayraktar listenin en üst sırasında yer alırken, tahakkuk eden gelir vergisi 2 milyar 767 milyon 587 bin 718,39 TL oluyor (güncel olarak 3 milyar 622 milyon 560 bin 2,48 TL’ye den geliyor.)
Yıllar içinde gelir vergisi rekortmenlerinin ilgili dönemde tahakkuk eden vergileri ve enflasyonla güncellenmiş halleri ise tabloya şu şekilde yansıyor:
Dolar bazında ne oldu?
1998 yılında Aydın Doğan’ın listenin en üst sırasında yer almasını sağlayan gelir vergisi o yılın ortalama dolar kuruyla 17 milyon 633 bin dolar olurken, 2014 yılında Şarık Tara ve 2021 yılında da Selçuk Bayraktar 17 milyon dolar seviyesinde vergi ödüyor.
Dolar enflasyonuyla bakıldığında da vergi rekortmenlerinin gelir vergilerinin seyri tabloda nominal ve güncel şu şekilde bulunuyor:
Asgari ücret karşısında vergi rekorları nasıl değişiyor?
1998’den 2024’e “En Çok Gelir Vergisi Ödeyen Mükellefler Listesi”nin en üst sırasındaki ismin tahakkuk eden vergisi asgari ücret karşısında da reel düzeyine benzer bir eğilim gösteriyor.
1998’de Aydın Doğan’ın tahakkuk eden vergisi 110 bin 123 asgari ücret ediyor. 2000’li yılların başında kriz dönemi vergi rekortmenlerini de etkilerken, 2001 yılında bu oran yine Doğan’ın zirvede yer aldığı listede 23 bin 441 asgari ücrete karşılık geliyor.
En düşük dönem de yine Doğan’ın ilk sırada yer aldığı 2007 yılında görülüyor ve 18 bin 221 asgari ücret oluyor. Sonrasında yükseliş trendi çok bozulmuyor ve 2021’den bu yana Selçuk Bayraktar’ın tahakkuk eden gelir vergisi sırasıyla 54 bin 264, 115 bin 673, 196 bin 159 asgari ücrete denk gelirken, son olarak da 2024 yılında 162 bin 779 asgari ücret ediyor.
Vergi rekortmenlerinde en yüksek artış ismini "gizleyenlerde"
Vergi rekortmenleri listesinde en büyük artış ise “ismini gizli tutanlarda” oluyor.
En çok vergi ödeyen 100 ismin açıklandığı listede 1998 yılında 11 kişi isminin açıklanmasını istemezken, yıllar içinde artan bir ivmeyle 2018-2019 ve 2020 yıllarında listenin ilk sırasında isim daha açıklanmak istemiyor. 2024’te ise bu sayı 79’a çıkıyor.
