Enflasyonda ağırlıklar değişti: Uzmanlar yorumladı

TÜİK’in TÜFE sepetinde yaptığı ağırlık değişikliği sonrası, değişimin enflasyon hesaplamasına etkisini uzmanlar yorumladı.

YAYINLAMA
GÜNCELLEME
Enflasyonda ağırlıklar değişti: Uzmanlar yorumladı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) enflasyon madde sepetindeki ağırlıkları değiştirdi.

Ağırlıklardaki değişim geçmiş aylarda açıklanarak bu konuda bilgilendirme de yapılmıştı. TÜİK bir toplantı yaparak uzmanlara değişimi açıklamıştı. Alaattin Aktaş da Ekonomi Gazetesinde bu bilgilendirmeleri ve değişiklikleri anlatmıştı.

Değişiklik sonrasında ilk TÜFE verisi açıklandı. Ocak 2026’da aylık enflasyon beklentilerin üzerinde yüzde 4,84, yıllık enflasyon da sınırlı bir gerilemeyle yüzde 30,65 olarak açıklandı.

Enflasyon verisinin ardından ağırlıklara yönelik değişimler de incelendi.

Uzmanlar ne dedi?

Prof. Dr. Erhan Arslanoğlu, değişime yönelik değerlendirmesinde şunları söyledi:

“% 16 enflasyon hedefi olan bir yılda yaklaşık % 5 ilk ayda gerçekleşti. Kalan 11 ayda yaklaşık % 11’lik bir alan kalması anlamına geliyor. Fiyatlama davranışları ve enflasyon beklentilerinin hedefle uyum sorununu maalesef arttıran bir tablo var. Yenilen endekste kira, elektrik, doğalgaz gibi harcamaları gösteren, talebin ve fiyat artışlarının çok yüksek olduğu konut kategorisinin ağırlığı % 15,26’dan % 11,40 düşmüş durumda. 2023 yılında konutun ağırlığı % 16,65 idi. Talep ve fiyat artışlarının çok yüksek olduğu eğitimin ağırlığı % 2,31’den % 2,02’ye gerilemiş görünüyor. Diğer taraftan talebin azaldığı, fiyat artışlarının görece düşük kaldığı giyim ve ayakkabının ağırlığı % 7,16’dan % 7,90 çıkmış durumda. Örnekler arttırılabilir. Ulusal gelir hesaplamalarında da revizyona gitmemiz, ağırlıkları güncellemiz gerekiyor. Son birkaç yılda tüketim davranışlarımız ve kompozisyonunuz enflasyon ve hayat pahalılığı ile çok değişti.”

Prof. Dr. Ali Hakan Kara, “Yeni TÜFE endeksinde kira konusu epey tartışılmıştı. Kiranın ağırlığının düşeceği ve bunun da enflasyonu düşük göstereceği gibi argümanlar ortaya atılmıştı. Buna itiraz ettiğimizde hakarete varan yorumlarla karşılaşmıştık. Kiranın ağırlığı değişmemiş. Yorumları size bırakıyorum” dedi.

“Webtüfe” verilerini derleyen QNB Araştırma Asistanı Bora Kaya da değişiklik hesaplamasına yönelik “Ocak TÜFE, 2025 ağırlıklarıyla hesaplanınca %4,91 geliyor. Ağırlık değişimi 0,07 puan aşağı çekmiş. Epey konuşulan kiranın ağırlığı düşebilir muhabbeti ise gerçekleşmemiş. %6,8'den %6,76'ya düşmüş. Pek bir ağırlık etkisinden söz etmek mümkün değil” paylaşımını yaparken, sonrasında da şu hesaplamayı paylaştı:

“Konutun düşme sebebi ise;

Elektrik: %1,76>>%1,27

Doğalgaz: %2,57>>%1,09

Su: %1,81>> %0,66

Kısaca enerji ağırlığı epey düşmüş.”