Erda Gerçek: Piyasalar belirsizliği fiyatlamıyor
“Asansör Konuşmaları: Belirsizliği Kavramak” isimli oturumda 3 panel gerçekleştirildi.
Her yıl Türkiye'nin önde gelen 250 iş liderini ve akademisyenini buluşturan Dönüşen Liderlik Zirvesi’nin 4’üncüsü gerçekleştirildi. Zirve, EKONOMİ Gazetesi'nin ev sahipliğinde PwC’nin iş birliğinde, Sabancı Holding'in ana sponsorluğunda 9-11 Ekim tarihlerinde Elite World Grand Sapanca’da düzenlendi. “Yarının Belirsizliğinde Bugünü Kazanmak” temasıyla bir araya gelen ekonomi dünyası, belirsizlik kavramını, belirsizliğin içinde yönetimi, yeni dünyanın yeni iş modellerini masaya yatırdı.
Moderatörlüğünü CNBC-e Genel Yayın Yönetmeni Servet Yıldırım’ın yaptığı ilk panelin konuğu Erda Gerçek oldu. Verimliliğin ele alındığı panelde olası senaryolara dair yorumlar yapıldı.
“Piyasalar belirsizliği fiyatlamıyor”
Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Erda Gerçek:
Ünlü ekonomist Robert Solow, ‘Verimlilik dışında teknolojiyi her yerde görüyoruz’ diyor. Biz de belirsizliği piyasa dışında her yerde görüyoruz. Piyasalar belirsizliği fiyatlamıyor, belirsizliği görmüyor. Piyasa ile konuşulan belirsizlik arasında bir fiyatlama olması gerekiyor. Bugün, gelişmekte olan ülkeler için iyi bir ortam var. Diğer yandan da ‘global ekonomi çatladı diyemeyiz. Bilindiği gibi piyasalar her zaman bir hikaye ile hareket eder. Altın, enflasyon ve deflasyona karşı bir koruma aracı olarak görüldü. Şu an herkes ivme satın alıyor. İvme fonları dahi ivmeyi yakalamadı. Altın bugün hızlı çıktı ama yarın düşebilir. Globalleşmeden çıkış (deglobalization) ve dolardan çıkış (dollarization) konuları dünyanın gündeminde. Dönemsel düşüş ile yapısal olarak dolardan çıkışı karıştırmamak gerekir. Dönemsel olarak dolardan çıkış var. Herkes yaptığı varlık dışında dolar satıyor ise zaten bu durum doları düşürür. Fakat genel yapıya baktığımızda, dünyada hiçbir ülkenin parası bu kadar rezerv para olmamıştı. Bu da çok fazlaydı ve bugünkü geri çekilme bir normale dönüş olarak adatanılabilir. Doların yerine ne koyulabilir? Yuan şu an o kadar güçlü değil. Çin’in ticari hakimiyetine göre talebi çok düşük kalıyor diyebiliriz. Euro’nun dağılması gündemdeydi fakat bugün öyle bir risk yok ama rezerv para olma şansı da yok. Kısacası cari işlemler fazlası olan bir ülke parasının başka ülkelerde birikme şansı yok. Bu sadece ABD’de var ve onlar da bunu yük olarak gördüklerinden gidişatı değiştiriyorlar. Piyasaların balon olup olmadığını ancak patlayınca anlarsınız.
“Türkiye, CAATSA’dan çıkartılabilir”
EKONOMİ Gazetesi Yazarı Zeynep Gürcanlı’nın moderatörlüğünü yaptığı ikinci panelde Emekli Büyükelçi Hakan Okçal, Türkiye’nin dış ilişkilerini değerlendirdi. Okçal, ABD ile ortak hareket eden Türkiye’nin CAATSA yaptırımlarından çıkartılabileceğini söyledi.
Emekli Büyükelçi Hakan Okçal:
Gazze krizini bitirecek tek güç ABD ve onun lideridir. Daha önce 2 kez daha ateşkes oldu ama sonrasında çözüm gelmedi. Çünkü İsrail’in bölgede başka hedefleri var. Türkiye bu ateşkesin daimi olması için çaba gösteriyor. Donald Trump da Türkiye, Mısır ve Katar’ı barışın paydaşları olarak gösteriyor ve teşekkür ediyor. İsrail’de kamuoyu ikiye bölündü. Önümüzdeki yıl İsrail’de seçim var ve Binyamin Netanyahu, ciddi suçlamalar altında seçime girecek. Hükümetin 5 üyesi ateşkes kararına katılmadı ve taviz olursa hükümetten desteklerini çekeceklerini söyledi. Tüm bu şartlar altında yaşanacak süreci göreceğiz. Askeri olarak değil ama sivil kurumlar ile Türkiye, Gazze’de görev alabilir… Bugünün Suriye’sini Esad sistemi ile yönetemezsiniz. Ademi merkeziyetçilik gündemde ve yakın zamanda Suriye’de bazı yetkiler yerel yönetimlere devredilebilir. Özellikle Aleviler, mevcut yönetimden ve uygulamalardan memnun değil. Sahadaki gerçekliği iyi görmek lazım, Suriye ile bizim sosyal bağlarımız var. Oradaki her gelişmeyi dikkatle takip etmeliyiz. Suriye’de İsrail ile de karşı karşıya gelme riskimiz var… Amerika’nın Düşmanlarına Yaptırımlara Karşı Koyma Yasası (CAATSA), özünde Rusya, Kuzey Kore ve İran için var. Trump, önceki döneminde Türkiye’yi de bu yaptırımlara dahil etti. Son günlerdeki olumlu gelişmeler Türkiye’nin listeden çıkmasını sağlayabilir. Gazze’deki rolümüz, Suriye’deki çabalarımız ve İran konusunda ABD ile ortak hareket etmemiz Trump’ın hoşuna gidiyor. Trump daha da güçleniyor. Bunlar bize olumlu yansıyacaktır.
