Erdal Bahçıvan: Para politikasının ikili görünümü belirsizliği artırdı

MERVE YİĞİTCAN - İSTANBUL

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meclisi’nin aralık ayı olağan toplantısı, “2022'yi Geride Bırakırken Dünyada ve Türkiye'de Ekonomik Görünüm, Sanayimiz Adına 2023'ten Beklentiler” ana gündemi ile Odakule Fazıl Zobu Meclis Salonu’nda gerçekleştirildi.

Aynı zamanda 2023 yılı bütçesinin meclise sunulduğu toplantıda konuşan İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, kaotik bir yıl olan 2022’nin pandemiden ve savaştan çıkan derslerle birlikte ülkelerin hem tedarik zincirlerine hem de sanayi ve ticaret politikalarına dönük gözden geçirme süreçlerini hızlandırdıkları bir dönem olduğunu, birçok risk başlığını da 2023’e devrettiğini söyledi.

Geride bırakmak üzere olduğumuz 2022 yılında küresel ekonomide yaşanan gelişmeleri anlatan Bahçıvan, 2022’de Türkiye ekonomisinin en önemli sorunu olan enflasyonda baz etkisi ve emtia fiyatlarındaki geri çekilmenin desteklediği düşüşün, aralık ve ocakta hızlanmasının ve en az 2023 ortalarına kadar sürmesinin beklendiğini söyledi.

“Para politikamız ikili görünüm sundu”

Türkiye Ekonomi Modeli çerçevesinde politika faizinin yılı yüzde 9 ile tek haneli seviyede tamamladığını ve kredi mekanizmasına dönük çok sayıda düzenleyici adımın devreye alındığını kaydeden Bahçıvan, şu ifadeleri kullandı: “İSO olarak kredilerin üretim, yatırım, istihdam ve ihracat gibi sürdürülebilir büyüme açısından yaşamsal alanlarda kullandırılması hedefini destekliyoruz.

Diğer yandan yine aynı tedbirler, sanayicilerimizin finansmana erişimini zorlaştırdı, 2022’de genel olarak reel sektörde finansman sorunu da artarak devam etti. Nitekim kullandırılan tüm krediler içerisinde KOBİ’lerimizin payı artsa da bilhassa Eximbank ve özel bankaların ticari kredi büyüme ivmesinin çok düşük seyri, sanayicimizin krediye erişimde büyük oranda zorlandığını açıkça gösteriyor.

Özetle, 2022 yılında para politikamız finansman maliyetinin düşürülmesi itibarıyla ‘gevşek’, ancak kredi akışının sınırlandırılması bakımından da ‘sıkı’ olmak üzere ikili bir görünüm sundu. Bu durum ne yazık ki öngörülebilirliği azaltmış ve belirsizliği de artırdı” dedi.

“Yakın zamanda açıklanacak Kredi Garanti Fonu destekli finansman paketlerinin, özellikle KOBİ’lerimizi ciddi ölçüde rahatlatacağını ve finansman temini sorununa bir nebze de olsa çözüm sağlayacağını umuyoruz” diyen Bahçıvan, reel sektör açısından bu meselede kalıcı çözümün ise belirsizliklerin ortadan kalkması ve öngörülebilirliğin tesis edilmesi olacağını vurguladı.

“Temkinli iyimserlik en doğru tutum olacak”

Asgari ücrete son bir yılda yapılan zam oranının yüzde 100’e ulaştığına dikkat çeken Bahçıvan, “Buradan bir kez daha asgari ücret zammının; başta çalışanlarımız olmak üzere tüm kesimler için sürdürülebilir üretim ve çalışma barışına katkı yapmasını diliyorum” dedi.

Aynı şekilde emeklilikte yaşa takılanlara ilişkin düzenlemenin de tüm kesimlerce merakla beklendiğinin altını çizen Bahçıvan, şunları söyledi:

“Emekli olamayan çalışanlarımızın beklentileri karşılanırken, istihdamın ve üretimin zarar görmemesini sağlayacak, iş dünyamızın hassasiyetlerini, genç nesillerin geleceğini ve SGK’nın sağlıklı bir şekilde uzun vadeli sürdürülebilir işleyişini de gözeten optimal bir çözüm formülünün en kısa sürede kamuoyu ile paylaşılacağına inanıyorum. 2023 yılında temkinli iyimserlik bizler için en doğru tutum olacaktır.

Hayallerimiz, yatırım ve büyüme iştahımız dinamizmini mutlaka korumalı ama kontrolü de elden kaçırmamak gerekiyor.”

Odanın 2023 yılı bütçesi 254,6 milyon TL

İSO Aralık ayı meclis toplantısında, odanın 2023 yılı bütçesi de oylamaya sunuldu. Önümüzdeki yıl için hazırlanan 254,6 milyon TL’lik bütçe, oybirliğiyle kabul edildi. 2023 bütçesinde ilk defa meslek komitelerinin etkinliğinin daha da artırılması için ‘Meslek komiteleri sektörel gelişim ve proje destekleri’ kalemi yer aldı ve 11 milyon TL’lik bir bütçe tahsis edildi.

Bütçeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan İSO Başkanı Bahçıvan, bu yılki bütçenin enflasyonla uyumlu bir artış oranıyla ve ulaşılabilir bir hedef anlayışı ile hazırlandığını söylerken, “Bunun yanı sıra, Yönetim Kurulu olarak yeni çalışma dönemimizde meslek komitelerimizin yapısını daha da güçlendirme hedefimiz var.

Bu hedefin bir parçası olarak da her bir meslek komitemizin sektörlerinin gelişimlerine yönelik çalışmalarına destek olmak amacıyla belirli bir bütçe tahsisi yaptık. Bir başlangıç olarak gördüğümüz bu yaklaşımımızı ilerleyen aylarda başlatacağımız farklı uygulamalarla geliştirecek, komitelerimizi sektörel sorunların çözümünün bir parçası haline getireceğiz” diye konuştu.

Okyay uyardı: "2023 daha zor bir yıl olacak"

İSO Aralık ayı meclis toplantısında söz alan İSO Meclis Üyesi Zeynep Bodur Okyay, "2023 yılı belirsizliklere gebe. 2022’de hep enflasyonu konuştuk ve 2023’te enflasyonun yanına da resesyonu ekliyoruz. Yüksek jeopolitik riskler de hala gündemde. Yeni yıl geride bıraktıklarımız kadar zor ve aşılması gereken problemlerle dolu. Bu sanayicimizi yakından ilgilendiriyor.

Seçim sonra siyasi yapı da şüphesiz 2023’ün ana gündemi olacak. Türkiye sanayisi büyümesini bir miktar kaybetti. İhracatçı sektörlerde işsizlik sorunu baş gösterdi. Arz yönlü sorunlar yaşıyor Türkiye, hiç şüphesiz bunda yapısal zaaflar etkili oldu. Geniş kapsamlı bir ekonomi paketi iyi olacaktır.

Palyatif yöntemlerle kısa vadeli kazançlar için uzun vadeli kazanımlar kaybediliyor. Süt ve süt ürünlerindeki yüksek fiyattan şikayet ettik. Oysa birkaç yıl önce tam tersini konuşuyorduk. Burada düşünce sistematiğini değiştirmekle ilgili bir sorunumuz olduğunu düşünüyorum. İstihdamdaki sorunun sebebi de bu. Yapısal sorunlar nedeniyle kaliteli iş gücü bulmakta zorlanıyoruz.

Sürdürülebilir, katma değere ve insana odaklı bir yapısal reform paketi gerekiyor. Şirketlerle sohbetlerimizde bu konu ile ilgili sorunlar dile getiriliyor. Bu nedenle 2023 yılı çok kritik bir yıl ve daha zor bir yıl olacağını düşünüyorum” dedi.