Fitch’in sürpriz değişikliğini uzmanlar nasıl yorumladı?

Fitch’in Türkiye’nin kredi notu görünümünü takvim dışı güncellemesi, büyük bir şok yaratmazken risk algısındaki kırılmayı ortaya koydu. Kararın arkasında, savaş sonrası rezerv kaybı ve artan dış kırılganlıklar öne çıkarken, uzmanlar bunun kısa vadeli piyasa etkisinin sınırlı, ancak orta vadeli hikâyenin zayıfladığına işaret ettiğini belirtiyor.

YAYINLAMA
GÜNCELLEME
Fitch’in sürpriz değişikliğini uzmanlar nasıl yorumladı?

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’nin Uzun Vadeli Yabancı Para cinsinden kredi notunu “BB-” seviyesinde teyit ederken, görünümü “Pozitif”ten “Stabil”e düşürdü.

Raporda, "Görünüm revizyonu, İran savaşı sonrası Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) lirayı desteklemek için gerçekleştirdiği müdahalelerle uluslararası rezervlerde yaşanan belirgin düşüşü yansıtıyor" denildi. Fitch, döviz müdahalelerinin 50 milyar doların üzerinde olduğunu tahmin ediyor.

Kurum ayrıca, çatışmanın uzaması halinde Türkiye’nin dış finansman dengesi ve enflasyon görünümü üzerinde ek baskı oluşabileceğine dikkat çekti.

Enflasyon beklentisi yükseldi

Fitch, Türkiye'nin not görünümünün revize edildiği kararla birlikte, Türkiye'ye ilişkin tahminlerini de güncelledi. Cari açık/GSYH tahmini 2026 için %2,5, 2027 için %2,9 olurken, 2026 sonu için reel politika faizi tahmini %5,5, 2027 sonu için %2, 2026 sonu enflasyon tahmini 2 puan arttırılarak %27'ye çıkarıldı, 2027 sonu enflasyon tahmini %21 oldu. 2026 hafta sonu büyüme tahmini %3,6, riskler aşağı yönlü olurken, 2027 sonu büyüme tahmini %4,2 olarak açıklandı.

Fitch takviminde bu hafta Türkiye'nin notu için bir güncelleme yer almıyordu. Kredi derecelendirme kuruluşları, gerek gördükleri zamanlarda ya da ülkelerin makroekonomik görünümlerinde önemli değişiklikler oluştuğunda takvim dışı güncelleme kararı alabiliyorlar. 

Uzmanlar ne dedi?

Prof. Dr. Ali Hakan Kara, piyasa etkisinin olmayacağını belirtirken, şunlar söyledi:

“Fitch’in kredi notu görünümümüzü pozitife çevirmesi açıkçası beni şaşırtmıştı, bu kararı şaşırtmadı. Dert edecek bir durum değil. Piyasa etkisi yok denecek kadar az olur.”

Merkez Bankası’nın faiz kararını etkiler mi?

Dr. Burcu Aydın, değerlendirmesinde şu açıklamayı yaptı:

“Fitch Ratings’den Takvim Dışı Türkiye Kredi Notu Değerlendirmesi

Notu "BB-" olarak korudu. Görünümü “Pozitif”ten "Durağan"a çevirdi.

Görünüm revizyonunun sebebi: İran savaşının sonrası Türkiye'nin döviz rezervlerindeki düşüş (~$50 milyar kayıp)

BB-: yatırım yapılabilir seviyenin 3 basamak altında (“spekülatif” olarak sınıflandırılıyor)

Durağan Görünüm: kredi notunda kısa dönemde değişim yapılmayacağına işaret ediyor

Önemli soru: Fitch’in takvim dışı değerlendirmesi Merkez Bankasının faiz kararını etkiler mi?

Hatırlayalım;

2023 sonrasında uygulanan istikrar politikalarıyla kredi notumuz dipten geri dönmüştü.

Mevcut seviyelere en son 2005-08 döneminde takılmıştık.

30 yılı aşan kredi derecelendirme tarihimizde, "yatırım yapılabilir" düzeye,sadece 2 kurum tarafından, 2012-15 döneminde sahip olduk...”

“S&P'den de artık bir değişiklik beklentim yok”

Banu Kıvcı Tokalı, paylaşımında şunları belirtti:

“Küresel enerji şokunun Türkiye ekonomisine yansımasına dair kredi notu değerlendirmesinde ilk tepki: Fitch takvim dışı sürpriz bir şekilde, Ocak'ta 'durağan'dan 'pozitif'e çektiği görünüm notumuzu tekrar 'durağan'a geri getirdi. Bir sonraki planlı değerlendirme 17 Temmuz'da. Böylece, tüm kuruluşların bizim için görünüm notu 'durağan'a gelmiş oluyor. Önümüzdeki hafta S&P'den de artık bir değişiklik beklentim yok.”

Sebepler neler?

İris Cibre, Fitch’in değerlendirmesini şu şekilde aktardı:

“Fitch, Türkiye'nin kredi notunu BB- teyit ederken, görünümünü stabile düşürdü.

Sebep, rezervlerde belirgin düşüş ve uzayabilecek savaşın dış finansman ve enflasyon baskısı yaratma potansiyeli

2026'da cari açığın 0.6 puan artışla 2.5% (~40 MLR USD - yani ~8 MLR USD ek etki)

Eğer petrol 20 USD daha artarsa 1% daha yüksek cari açık = ~47 MLR USD cari açık

Expost reel faizin 5.5% olmasını bekliyor. Yani, 27% enflasyonla kapatırsak, faizin de yıl sonu 34% olması demek

Bütçe açığını ise 3.7% = 2.8 TRL TL bekliyor

Türkiye'nin büyük ve çeşitlendirilmiş ekonomisi, düşük devlet borcu, stres dönemlerinde dış finansmana erişimi sürdürme geçmişi ve dayanıklı bankacılık sektörü notu desteklemeye devam ediyor. Ancak yüksek enflasyon geçmişi, para politikasına tekrarlanan siyasi müdahale dönemleri, sürekli ödemeler dengesi krizleri, yüksek finansman gereksinimlerine kıyasla düşük dış likidite ve zayıf yönetişim, derecelendirmeyi sınırlandırıyor.”