İşsizlik fonu’nun yönü değişti: Patron desteği işçi yardımını ikiye katladı
İşsizlik fonu İş verenlere yaradı. Patronlara verilen destek, işçiye verilen desteği katladı. 2025’in ilk 10 ayında fondan işsizlere toplam 65 milyar 509 milyon TL ödeme yapılırken, işverenlere aktarılan destek miktarı 128 milyar 721 milyon TL’ye ulaştı.
İşsizlere destek amacıyla oluşturulan İşsizlik Sigortası Fonu’nun kaynakları bu yıl da ağırlıklı olarak patronlara yöneldi. 2025’in ilk 10 ayında fondan işsizlere toplam 65 milyar 509 milyon TL ödeme yapılırken, işverenlere aktarılan destek miktarı 128 milyar 721 milyon TL’ye ulaştı. Böylece işverenlere, işsizlere yapılan ödemeden yüzde 96,5 oranında daha fazla kaynak aktarılmış oldu.
Buna karşın, işsizlik ödeneğine başvuranların yalnızca yüzde 48’i bu haktan yararlanabildi. Hükümetin enflasyonu kontrol altına almak amacıyla izlediği ücret baskılama politikaları, istihdamda daralmaya yol açtı. Nefes'ten Nisanur Yıldırım'ın haberine göre Ekonomik sıkışıklık dönemlerinde ise işverenlerin ilk kıstığı gider kalemi yine çalışan maliyetleri oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) işgücü istatistiklerine göre, işsiz sayısı eylül ayında bir önceki aya göre 12 bin kişi artarak 3 milyon 75 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise yüzde 8.6 seviyesinde gerçekleşti. İşgücü, eylül ayında bir önceki aya göre 188 bin kişi azalarak 35 milyon 566 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0.3 puan azalarak yüzde 53.5 oldu.
Başvuru yapanların sadece 647 bin 172’si ödeme alabildi
Ocak-eylül 2025 döneminde işsizlik ödeneği için 1 milyon 335 bin kişi Türkiye İş Kurumu’na (İŞKUR) başvurdu. Bu rakam, dokuz ayda en az bu kadar kişinin işten çıkarıldığını gösteriyor. Ancak başvuru yapanların sadece 647 bin 172’si ödeme alabildi. Yani işsizlerin yüzde 48’i, tüm şartları zorlayarak başvurduğu halde işsizlik ödeneğinden yararlanamadı.
Geçen yılın aynı döneminde başvuru sayısı 1 milyon 200 bin idi. Böylece bir yılda işsizlik ödeneğine başvurulardaki artış oranı yüzde 11 oldu. Bu artış, işsizliğin boyutlarını gözler önüne serdi. Fona en çok 25-29 yaş grubu başvurdu. Bu yaş grubundan işsizlik fonuna yapılan başvuru sayısı 291 bin 557 oldu.
Patronlara, işsizlerden yüzde 96.5 daha fazla kaynak aktarıldı
İşsizlik sigortası fonu, yine işçiye değil patrona can simidi oldu. Fondan işsizlere bu yılın on ayında ödenen toplam tutar 65 milyar 509 milyon TL olurken, aynı dönemde işverenlere aktarılan tutar 128 milyar 721 milyon TL’ye dayandı.
Patronlara, işsizlerden yüzde 96.5 daha fazla kaynak aktarıldı. Patronlara, teşvik ve destek ödemeleri altında 71 milyar 198 milyon TL, ‘Aktif İşgücü Programı’ kapsamında 34 milyar 58 milyon TL ve ‘İşbaşı Eğitim Programıw’ adı altında 23 milyar 464 milyon TL para transfer edildi.
İşsizlik ödeneğine kimler başvurabiliyor?
İşsizlik ödeneğine başvuru şartları arasında, kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak, hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak, hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak yer alıyor. İşten çıkarılanlar, bu şartları yerine getirmesi halinde 30 gün içinde İŞKUR’a başvurabiliyor.
