Kırmızı et lüks oldu: Yeni asgari ile ancak 32 kilogram et alınabiliyor
Asgari ücrete yapılan artış yüzde 27 ile sınırlı kalırken, kırmızı et fiyatları son iki yılda yüzde 113 oranında yükseldi. 2 yıl önce asgari ücretle 42 kilogram dana eti alınabilirken, yeni asgari ücret ancak 32 kilogram et alınabiliyor.
Bu yıl şap hastalığının ülke genelinde yayılmasıyla birlikte et piyasasında dengeler tamamen bozuldu. Asgari ücrete yapılan artış yüzde 27 ile sınırlı kalırken, kırmızı et fiyatları son iki yılda yüzde 113 oranında yükseldi. Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) verilerine göre Aralık 2025’te marketlerde dana etinin kilogram fiyatı ortalama 864,81 TL’ye çıktı ve böylece dolar bazında ilk kez 20 dolar sınırı aşıldı.
Türkiye’de kırmızı et 20,31 dolarla dünya zirvesine yerleşti
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın göreve gelmesinin ardından izlenen ithalat politikaları, fiyat artışını durdurmak yerine hızlandırdı. Küresel ölçekte etin ortalama kilogram fiyatı 7,3 dolar seviyesindeyken, Türkiye’de kırmızı et 20,31 dolarla dünya zirvesine yerleşti.
Yeni yılda net 28 bin 75 TL olarak belirlenen asgari ücret, artan hayat pahalılığı karşısında yetersiz kaldı. Dar gelirli vatandaşın mutfağında et her geçen gün daha az yer buldu. Dünyanın en pahalı etini tüketmek zorunda kalan bir asgari ücretli, 2026 maaşıyla yalnızca 32,4 kilogram et satın alabiliyor.
Oysa Aralık 2024’te etin kilogramı 405,7 TL iken, 17 bin 2 TL alan bir asgari ücretli sofrasına 41,9 kilogram et koyabiliyordu. Nefes'in haberine göre ücret artışının fiyatların çok gerisinde kalmasıyla birlikte, bir yılda vatandaşın sofrasından yaklaşık 10 kilogram et eksilmiş oldu.
56 bin ton et ithalatı için ise 443 milyon dolar ödendi
Yüksek fiyattan yapılan et ithalatı da kasap reyonlarında zammı tetikledi. Tarım yazarı Gazi Kutlu, Nisan 2025’te bir önceki yıla kıyasla et kesim fiyatlarındaki artış oranının yüzde 21 seviyesindeyken, yıl sonunda yüzde 55’e ulaştığını kaydetti. Kutlu’ya göre şap hastalığı ile yem ve işçilik maliyetleri fiyatlar üzerindeki baskıyı arttırdı. Canlı hayvan varlığının yetersizliğinde de fiyat artışlarına neden olduğunun altını çizen Kutlu, “Geçen yılın ilk 11 ayında 654 bin 430 baş büyükbaş hayvan ithalatı için 1 milyar 53 milyon dolar, 56 bin ton et ithalatı için ise 443 milyon dolar ödendi. Et fiyatlarındaki yükseliş devam ettiği için Tarım ve Orman Bakanlığı Ramazan Bayramı’na kadar ithalat kararı aldı. Ancak bu adımın et fiyatlarını kısa vadede düşüremeyecek. Büyük olasılıkla yıl sonuna kadar ithalat sürecek ifadelerini kullandı.
Ortalama et fiyatları 900 liraya kadar yükseldi
Et fiyatlarındaki zam furyası ocak ayında da sürdü ve bugün ortalama et fiyatları 900 liraya kadar yükseldi.
Kutlu, konuya ilişkin, “Yakın zamanda 1.000 liranın üzerine çıkması şaşırtıcı olmaz. Şu anda yaklaşık 21 dolar seviyesinde olan et fiyatları, kur sabit kalsa bile 25 dolara kadar yükselebilir. Besici pahalı üretiyor, tüketici pahalıya alıyor” değerlendirmesi yaptı.
Türkiye, et fiyatıyla Avrupa ülkeleri arasında 11. sırada
Türkiye, 17.19 Euro ile et fiyatıyla Avrupa ülkeleri arasında 11. sırada yer alıyor. Sıralamada Lüksemburg 32.40 Euro ile Avrupa’nın en pahalı et tüketen ülkesi oldu. Lüksemburg’u sırasıyla 28.15 Euro ile Danimarka, 24.80 Euro ile Avusturya, 22.10 Euro ile İsveç, 21.30 Euro ile Finlandiya takip etti. Ancak Avrupa’nın alım gücünün yüksek olması ete erişim sıkıntısının yaşanmasını önlüyor. Örneğin Almanya’da ocakta asgari ücret 2.409 Euro’ya çıktı. Ülkede kırmızı etin kilogram fiyatının 19.90 Euro olduğu dikkate alındığında bir asgari ücretli 121 kilogram et satın alabiliyor. Türkiye’de bir asgari ücretlinin alabildiği et miktarı 32.4 kilogram ile sınırlı kalıyor.
