Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz: Enflasyon %30 seviyesinde tıkandı
Nasıl Bir Ekonomi TV YouTube kanalında yayınlanan Ekonomi Masası programında açıklamalarda bulunan İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz, Türkiye ekonomisindeki enflasyon dinamiklerini ve sosyal ilerleme göstergelerini değerlendirdi. Enflasyonla mücadelede geç kalındığını ve %30 seviyesinde bir tıkanma yaşandığını belirten Prof. Dr. Yılmaz, gıda fiyatlarındaki artışın sürdüğüne ve kamunun harcama disiplini sağlaması gerektiğine dikkat çekti.
Prof. Dr. Yılmaz, Türkiye'nin enflasyonla mücadele sürecine rakiplerine göre oldukça geç başladığını ifade ederek, yıllık enflasyonun %30 bandında tıkandığını vurguladı. Tek haneli enflasyon tahminlerinin 2028 yılı için bile iyimser kaldığını belirten Prof. Dr. Yılmaz, madde gruplarındaki fiyat hareketlerine dikkat çekti. Özellikle sağlık sektöründe aylık %10'un üzerindeki artışın enflasyonu yukarı ittiğini belirten Prof. Dr. Yılmaz, gıda fiyatlarında beklenen yaz düşüşünün gerçekleşmediğini söyledi. Haziran ayında %0,17 olan gıda enflasyonunun temmuzda %1,61'e sıçradığını kaydeden Prof. Dr. Yılmaz, zirai don olmaması ve yağışların bol olmasına rağmen bu artışın yaşanmasını tarımsal reform eksikliğine bağladı.
Refah kaybı ve sosyal ilerlemede gerileme
Türkiye'nin sosyal ilerleme endeksindeki yerini de değerlendiren Prof. Dr. Yılmaz, 2010’lu yıllarda 65. sırada olan Türkiye'nin bugün 170 ülke arasında 85. sıraya gerilediğini açıkladı. Bireysel özgürlükler ve temel haklar konusunda Türkiye'nin Kırgızistan ve Ekvator gibi ülkelerle aynı çizgiye düştüğünü ifade eden Prof. Dr. Yılmaz, bu gerilemenin arkasında yatan temel nedenlerden birinin yüksek enflasyon ve buna bağlı refah kaybı olduğunu belirtti. Özellikle emekli maaşları ve asgari ücretin açlık sınırının altında kalmasının insani gelişme endekslerini olumsuz etkilediğini vurguladı.
Mali disiplin: Sorun gelirde değil, harcamada
Maliye politikalarına yönelik eleştirilerde de bulunan Prof. Dr. Yılmaz, bütçe dengesinde asıl sorunun gelir artırılamaması değil, kamu harcamalarının kısılamaması olduğunu söyledi. Yapay zeka ve denetimler sayesinde vergi uyumunun arttığını ancak kamu harcamalarının enflasyonun üzerinde seyretmeye devam ettiğini belirten Prof. Dr. Yılmaz, transfer bütçelerinin büyüklüğüne dikkat çekti. Hazine'nin geçmişin yükünü taşırken geleceğe de yüksek faizli borç yükü aktardığını ifade eden Prof. Dr. Yılmaz, kamunun gerçek anlamda tasarruf ederek enflasyonla mücadeleye destek vermesi gerektiğini belirtti.
Eğitim ve konut fiyatları baskısı sürüyor
Gelecek aylara dair beklentilerini de paylaşan Prof. Dr. Yılmaz, konut fiyatlarındaki aylık %2,5’luk artışın ve eylül ayında etkisini gösterecek olan eğitim enflasyonunun yukarı yönlü riskler oluşturduğunu söyledi. Prof. Dr. Yılmaz, kira artış oranlarının %30’ların üzerinde seyretmesinin de hane halkı üzerindeki geçim baskısını canlı tuttuğunu ifade etti.
