Türkiye, anlaşma olmasa da Irak'tan petrol akışının sürmesini bekliyor
Türk yetkililere göre Ankara, Kerkük-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması'nın sona ermesine rağmen Irak'tan ham petrol akışının kesintisiz devam etmesini bekliyor. Taraflar yeni bir enerji iş birliği anlaşması için müzakereleri sürdürürken, olası uzlaşmanın geriye dönük olarak yürürlüğe girebileceği belirtiliyor.
Bloomberg'e konuşan konuya yakın Türk yetkililere göre, pazartesi günü sona eren Kerkük-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması yenilenmemesine rağmen Türkiye, Irak'tan ham petrol akışının kesintiye uğramadan devam etmesini bekliyor.
Yetkililer, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi arasında salı günü yapılan görüşmelerde boru hattına ilişkin nihai anlaşmaya varılamadığını, ancak müzakereler sürerken her iki tarafın da petrol akışının devam etmesine izin vereceğini ifade etti.
Yetkililer ayrıca, varılacak olası anlaşmanın önceki anlaşmanın sona erdiği 27 Temmuz tarihinden itibaren geriye dönük olarak yürürlüğe girebileceğini belirtti.
İhracat kapasitenin altında
Cumhurbaşkanı Erdoğan, salı günü Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile düzenlediği ortak basın toplantısında hedeflerinin iki ülkenin de yararına olacak kapsamlı bir enerji iş birliği anlaşmasını en kısa sürede imzalamak olduğunu söyledi.
Türkiye, petrol akışının artırılmasını güvence altına alacak ve Kerkük-Ceyhan boru hattının Irak'ın güneyindeki petrol merkezi Basra'ya kadar uzatılmasını içeren yeni bir anlaşma istiyor.
Boru hattının günlük teknik kapasitesi 1,5 milyon varil olmasına rağmen uzun süredir tam kapasite kullanılmıyor. Irak Devlet Petrol Pazarlama Kuruluşu'nun (SOMO) haziran ayında yaptığı açıklamaya göre, ihracat günlük yaklaşık 180 bin varil seviyesinde bulunuyor.
TPAO Kerkük'te pay aldı
Türkiye, Kerkük'teki petrol üretimine yönelik yatırımlarını da sürdürüyor.
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), BP ve ConocoPhillips'in de yer aldığı BP Energy Company of Kirkuk Limited konsorsiyumunda yüzde 15 pay almak üzere anlaşma imzaladı.
Kerkük-Ceyhan boru hattındaki petrol akışı, Türkiye ile Irak arasında uzun süredir devam eden hukuki anlaşmazlık nedeniyle daha önce de durmuştu.
Türkiye'ye 1,5 milyar dolar ceza kesildi
Uluslararası Tahkim Mahkemesi 2023 yılında, Bağdat'ın onayı olmadan Irak Kürt Bölgesel Yönetimi petrolünün taşındığı gerekçesiyle Türkiye'nin Irak'a 1,5 milyar dolar tazminat ödemesine hükmetmişti.
Türkiye karara itiraz ederken, petrol akışı yaklaşık iki buçuk yıllık aranın ardından geçen eylül ayında yeniden başlamış, mart ayında ise savaş nedeniyle kısa süreli olarak yeniden kesilmişti.