Uzmanından petrol uyarısı: Türkiye’nin enerji faturasına 14 milyar dolarlık ek maliyet
Nasıl Bir Ekonomi TV YouTube kanalında yayınlanan Anadolu Yatırım ile Piyasalarda Açılışa Doğru programına katılan Anadolu Yatırım Araştırma Yönetmen Yardımcısı Ecrin Şark, temmuz ayı ödemeler dengesi ve enerji piyasalarındaki gelişmeleri değerlendirerek Brent petrol fiyatlarındaki tırmanışın Türkiye'ye getireceği ağır maliyete dikkat çekti. Şark, Orta Vadeli Program'ın (OVP) petrol varsayımları üzerindeki riskleri ve cari açık finansmanındaki kırılganlıkları vurguladı.
Şubat sonunda Hürmüz Boğazı'nda başlayan gelişmelerle Brent petrolün zaman zaman 100 doların üzerine tırmandığını belirten Anadolu Yatırım Araştırma Yönetmen Yardımcısı Ecrin Şark, bu tablo nedeniyle Türkiye'nin yıllık enerji faturasına yaklaşık 14 milyar dolarlık ek bir maliyet bindiğini söyledi. Doğalgaz fiyatlarının petrole 9 ay gecikmeyle endeksli olduğunu hatırlatan Şark, petrolde olası bir gevşeme yaşansa dahi bunun enerji faturalarına olumlu yansımasının zaman alacağını açıkladı.
Cari açıkta altın ve enerji çıkmazı
Temmuz ayında elde edilen 36 milyon dolarlık cari fazlanın ilk bakışta olumlu göründüğünü ancak sembolik bir anlam taşıdığını ifade eden Şark, rakamın geçen yılki 1,76 milyar dolarlık fazlanın ve 600 milyon dolarlık piyasa beklentisinin oldukça altında kaldığını dile getirdi. Yıllıklandırılmış cari açığın 40,7 milyar dolara yükseldiğini aktaran Şark, altın ve enerji hariç tutulduğunda ise temmuz ayı fazlasının 5 milyar dolara çıktığını kaydetti. Şark, bu verinin Türkiye'nin üretim ve dış ticaret tarafında güçlü olduğunu, ancak yüksek döviz çıkışına yol açan temel unsurun enerji ve altın ithalatı olduğunu gösterdiğini vurguladı.
Kış öncesi döviz kıskacı: OVP hedefleri riskte mi?
OVP’de yıl sonu cari açık hedefinin 47,5 milyar dolar olarak belirlendiğini hatırlatan Şark, bu hedefin 88 dolarlık petrol fiyatı varsayımına dayandığına dikkat çekti. Mevcut petrol fiyatlarıyla piyasa beklentisinin 50 ila 51 milyar dolara yükseldiğini, hatta 55 milyar dolar açık öngören kurumlar bulunduğunu aktardı. Ağustos ayında dış ticaret açığının %22 artarak 5,2 milyar dolara ulaştığını belirten Şark, kış mevsimi öncesinde döviz ihtiyacının arttığı bir döneme girildiğini ifade etti.
Kredi kullanımıyla kapanan cari açık ve tırmanan faiz yükü
Cari açığın kapatılma şeklindeki bozulmaya da değinen Şark, bir yıl önce cari açık finansmanına 5,2 milyar dolar katkı sunan doğrudan yatırımların eksiye geçtiğini belirtti. Oluşan finansman açığının kredi kullanımıyla kapatıldığını söyleyen Şark, kredi miktarının 23 milyar dolardan 51 milyar dolara tırmandığını vurguladı. Bu durumun beraberinde faiz yükü getirdiğini belirten Şark, faiz ve kar transferi çıkışlarının bir yılda 1,5 milyar dolardan 2,5 milyar dolara çıktığını ve dış dengedeki kırılganlığı tırmandırdığını ekledi.
