Borsada erkekler hâkim olsa da kadın yatırımcılar daha görünür hale geliyor
Kadınların finans dünyasındaki görünürlüğü artarken, yatırım tarafındaki cinsiyet farkı sürüyor. Dünya genelinde borsadaki hisselerin yaklaşık üçte ikisi erkeklerin elinde bulunurken, Türkiye’de kadın yatırımcı oranı da artıyor.
Dünya çapında yapılan araştırmalara göre kadınlar, yatırım dünyasında yeterince temsil edilmiyor. DW’in aktardığına göre, günümüzde borsadaki hisselerin yaklaşık üçte ikisi erkeklerin elinde bulunuyor.
Kadınların yatırım yaparken karşılaştığı engellerin başında ortalama olarak daha az kazanmaları, yatırım için daha az sermayeye sahip olmalarına yol açıyor. Ayrıca çocukluk ve gençlik dönemlerinde finansal eğitimlerinin daha sınırlı olması, ileride daha düşük finansal bilgi seviyesine neden oluyor.
Tarihsel olarak bakıldığında da kadınların, finans sektöründen genelde dışlandığı görülüyor. Örneğin İngiltere'de, kadınların Londra Borsası’nda işlem yapmasına 1970’lerin ortasına kadar izin verilmiyordu. Bankalar ise hesap açmak için çoğu zaman bir baba ya da eşin onayını talep ediyordu.
Türkiye’de durum ne?
Finansal piyasalardaki kurumların başında bankalar geliyor. 8 Mart Dünya Kadınlar günü nedeniyle açıklanan Türkiye Bankalar Birliği'nin (TBB) üye bankalarından derlediği verilere göre, bankacılık sektöründe kadın çalışan oranı yüzde 51’e yükseldi.
TBB’nin üye bankalarından derlediği verilere göre, bankacılık sektöründe kadın çalışan oranı yüzde 51 olurken, 2025 yıl sonu itibarıyla TBB’de kadın çalışan oranı yüzde 54, kadın yönetici oranı ise yüzde 41 oldu.
Bankaların üst yönetim kademelerindeki kadın oranı da 2015 yılında 93 olurken, 2025 itibarıyla 162’ye ulaştı. Son 10 yılda kadın yöneticilerin oranı 8 puan artarak yüzde 21’e yükseldi.
Aracı kurumlarda son durum
2025 Eylül sonu itibarıyla aracı kurumlar toplam çalışan sayısı 7924 olurken, bunun yaklaşık yüzde 44’ü yani 3507’si kadın oluyor.
Portföy yönetim şirketlerindeyse oran daha da düşerek yüzde 38’e iniyor. Toplam portföy yönetim şirketleri çalışanları 1944 kişi olurken, kadın sayısı 734 oluyor.
Yatırımda kadının yeri
Yine 8 Mart nedeniyle açıklanan Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine göre, bakiyeli kadın yatırımcı oranı 2026 Şubat sonunda yüzde 35’e yaklaşırken, portföy değeri 2,17 trilyon TL, yatırımcı sayısı 3,79 milyon oluyor.
Türkiye’de kadın yatırımcılar en çok fon yatırımı yaparken, onu hisse ve DİBS takip ediyor.
Kadınların yatırım öncelikleri farklı
Kadınlar genellikle daha sürdürülebilir yatırımlara yöneliyor ve çevresel, sosyal ve yönetişim kriterlerini daha fazla dikkate alıyor.
Finansal eğitim alanında faaliyet gösteren Sophia adlı girişimin kurucu ortaklarından Christine Yu da kadınların paraya bakışının farklı olduğunu ancak bu ihtiyaçların yeterince karşılanmadığını söylüyor:
"Kadınlar, özellikle aile kurma, boşanma ya da eş kaybı gibi yaşam dönemeçlerinde profesyonel finansal danışmanlık almaya daha yatkın."
Kadın servetinin potansiyeli
Çevrimiçi borsa aracı kurumlarının, son yıllarda kadın yatırımcıları hedeflemesinin ekonomik nedenleri de var. Akademisyen Baeckstrom, bu durumun "kazan-kazan" senaryosu olduğu görüşünde. Dünya Ekonomik Forumu verileri de onu destekliyor. Finans sektörü kadınlara daha iyi hizmet sunarsa gelirlerini 700 milyar dolar artırabilir.
Önümüzdeki yıllarda kadınların sahip olduğu varlıkların özellikle Asya'da hızla artması bekleniyor. Bunun önemli nedenlerinden biri, İkinci Dünya Savaşı sonrası (1946-1964) doğan ve "baby boomer" olarak adlandırılan kuşağın, servetini büyük oranda çocuklarına devretmesi.
Baeckstrom, "Şirketler, kadınlara yönelik ürünlerini geliştirmezse, kadınlar başka alternatiflere yönelir" diyerek fırsatlara dikkat çekiyor.
"Finfluencer"lar kadın yatırımcıları hedefliyor
Sadece aracı kurumlar değil, sosyal medyada finansal içerik üreten ve "finfluencer" olarak adlandırılan finans influencer'ları da kadınları hedef alıyor.
Son yıllarda finans fenomenlerinin ve online yatırım topluluklarının sayısında bariz bir artış gözleniyor.
Mannheim Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapan Leah Zimmerer, genç kuşaklarda yatırım farkının azaldığını belirtiyor. Buna göre, 18-30 yaş arası bireylerin yatırım yapma eğilimi daha yüksek ve online platformlara daha açıklar. Enflasyon, yüksek yaşam maliyetleri ve emeklilik endişeleri gençleri finansal geleceklerini kendi ellerine almaya itiyor.
Z kuşağı kadınları yatırım yapmayı sürdürecek mi?
Uzmanlar yine de temkinli. Zimmerer’e göre, genç kadınların yatırım yapması, bunu hayat boyu sürdürecekleri anlamına gelmiyor.
Kadınlar 40-50 yaş aralığında, yani aile sorumluluklarının arttığı dönemde, yatırımlardan daha fazla uzaklaşabiliyor. Boşanma ya da eş kaybı gibi durumlarda ise yeniden yatırıma yönelebiliyorlar.
Z kuşağı kadınlarının, ilerleyen yaşlarda yatırım davranışlarını sürdürüp sürdürmeyeceği henüz belirsiz. Baeckstrom da bu konuda temkinli:
"Kısa vadeli bir trendin kalıcı bir değişime dönüşeceğini varsayamayız. Gerçek eşitlik için daha büyük adımlar atılması gerekiyor."
