Çin’den yurtdışı hisse işlemlerine sert müdahale
Çin yönetimi, yurtdışı hisse işlemlerine aracılık eden platformlara yönelik sert bir süreç başlattı. Yeni düzenlemeler kapsamında milyonlarca Çinli yatırımcının ABD ve Hong Kong hisselerine erişimini sağlayan platformların faaliyetlerinin iki yıl içinde tamamen sonlandırılması hedefleniyor.
Nikkei Asia’nın haberine göre, Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu (CSRC), yasa dışı yurtdışı yatırım faaliyetlerini tamamen sona erdirmeye yönelik geniş çaplı bir plan hazırladı. Düzenleyiciler, Futu Securities, Tiger Brokers ve Longbridge gibi platformlara toplam 2,26 milyar yuan ceza verilmesini planlıyor.
Yetkililer, söz konusu şirketlerin Çin anakarasında gerekli izinler olmadan faaliyet yürüttüğünü savunuyor.
Yeni düzenleme yalnızca işlem platformlarını değil, yurtdışı hisse işlemlerini destekleyen “tüm tedarik zincirini” hedef alıyor. Pazarlama faaliyetlerinden hesap açılışlarına, işlem emirlerinden para transferlerine kadar geniş bir alanın denetim kapsamına alınacağı belirtiliyor.
Sosyal medya fenomenleri ve yatırım tavsiyesi veren kişilerin de soruşturma sürecine dahil edilebileceği ifade ediliyor.
Mevcut yatırımcılara “çıkış” izni
Yeni plana göre mevcut müşteriler yalnızca ellerindeki varlıkları satabilecek ve para çekme işlemi gerçekleştirebilecek. İki yılın sonunda ise şirketlerin Çin anakarasındaki tüm faaliyetlerinin tamamen durdurulması hedefleniyor.
Analistlere göre Hong Kong piyasalarında yaklaşık 200 ila 250 milyar Hong Kong doları büyüklüğündeki varlık bu süreçten etkilenebilir. Bunun yaklaşık 150 ila 180 milyar Hong Kong dolarlık bölümünün Futu müşterilerine ait olduğu belirtiliyor.
Futu, düzenlemelerin ayrıntıları netleşmeden kapsamlı bir plan açıklayamayacağını duyurdu. Şirket, müşterilere gerekli bilgilendirmenin yapılacağını açıkladı.
Önceki baskılardan daha sert dönem
Pekin yönetimi son yıllarda yurtdışı borsalara erişim sağlayan platformlara yönelik baskıyı artırıyordu. 2022 sonunda CSRC, Futu ve Tiger Brokers’ı yasa dışı faaliyet yürütmekle suçlamış, şirketler daha sonra uygulamalarını Çin’deki uygulama mağazalarından kaldırmıştı.
Platformlar bunun ardından Çinli müşterilerden yurtdışı oturum izni belgesi talep etmeye başlamıştı. Ancak mevcut kullanıcılar işlem yapmayı sürdürürken, bazı yatırımcıların üçüncü taraf aracılar üzerinden hesap açmaya devam ettiği belirtiliyor.
Çin sosyal medyasında yurtdışı hesap açma yöntemlerine ilişkin içeriklerin uzun süre sansürlenmemesi de dikkat çekmişti.
Eurasia Group Çin Direktörü Dan Wang, yeni baskının önceki sözlü uyarılardan “çok daha sert ve sistematik” olduğunu söyledi. Wang’a göre yüksek para cezaları ve iki yıllık tasfiye süreci, Pekin yönetiminin bu alanda kararlı bir temizlik operasyonu yürüttüğünü gösteriyor.
Ceza miktarının Futu ve Tiger Brokers’ın 2025 yılı gelirlerinin yaklaşık yüzde 10’una denk geldiği belirtiliyor.
Sermaye çıkışı endişesi
Çin yasalarına göre bireylerin yıllık yurtdışı döviz transfer limiti 50 bin dolar seviyesinde bulunuyor. Çinli yatırımcılar yurtdışı piyasalara yalnızca sınırlı resmî kanallar üzerinden erişebiliyor.
Yetkililer ise sınır ötesi broker platformlarının sermaye çıkışını kolaylaştırdığı görüşünde.
Dan Wang, Pekin yönetiminin yuan üzerindeki değer kaybı baskısını azaltmak istediğini belirtti. Çin Komünist Partisi’nin gelecek yıl düzenlenecek 21. Parti Kongresi öncesinde ekonomik ve finansal istikrara daha fazla önem verdiği ifade ediliyor.
Devlet Başkanı Xi Jinping’in olası dördüncü dönem hazırlıklarının da bu yaklaşım üzerinde etkili olduğu değerlendiriliyor.
Hong Kong piyasaları etkilenebilir
Çinli yatırımcıların son dönemde Hong Kong piyasalarındaki likidite artışında önemli rol oynadığı belirtiliyor. Bu nedenle düzenlemelerin sermaye akışını azaltabileceği ifade ediliyor.
CITIC analistleri, etkilenen varlıkların yalnızca hisse senetlerinden oluşmadığını, fonlar ve türev ürünlerin de bu yapı içinde yer aldığını belirtti. Bu nedenle Hong Kong hisselerinde ani toplu satış beklenmiyor.
Toplam büyüklüğün Hong Kong piyasasında yaklaşık bir günlük işlem hacmine denk geldiği ifade ediliyor.
Geçmişte Tencent çalışanlarının hisse teşviklerini Futu hesaplarına aktarabildiği belirtilirken, şirketin yeni Çinli müşteri kabulünü durdurmasının ardından sistemin Bank of China International altyapısına taşındığı aktarıldı.
Yeni yapıda çalışanların yalnızca satış yapabildiği, yeni hisse alımına izin verilmediği belirtiliyor. Satış gelirlerinin ise doğrudan Hong Kong doları cinsinden Çinli banka hesaplarına aktarıldığı ifade ediliyor.
Uzmanlar bu yapının “kapalı devre finansal sistem” oluşturduğunu değerlendiriyor.
Şirketler yurtdışı büyümeye yöneliyor
Futu ve Tiger Brokers son yıllarda Çin dışındaki müşteri tabanını büyütmeye çalışıyordu.
Futu verilerine göre Çin anakarasındaki müşteriler toplam müşteri varlıklarının yaklaşık yüzde 13’ünü oluşturuyor. Tiger Brokers tarafında ise bu oran yaklaşık yüzde 10 seviyesinde bulunuyor.
S&P Global, Çin dışındaki büyümenin şirket gelirlerini desteklemeye devam edebileceğini belirtti. Futu’nun Hong Kong ve diğer yurtdışı pazarlarda güçlü müşteri büyümesi yakaladığı ifade edilirken, şirket gelirlerinin 2025 yılında yüzde 65’in üzerinde arttığı kaydedildi.
Düzenleme haberlerinin ardından sert düşen Futu hisseleri salı günü yüzde 20 yükselirken, Tiger Brokers hisseleri yaklaşık yüzde 15 değer kazandı.
Goldman Sachs ise düzenleyici etkinin esas olarak 2026’nın ikinci yarısında hissedileceğini belirtti. Kurum, Futu’nun 2026 net kâr tahminini yüzde 25, Tiger Brokers’ın tahminini ise yüzde 60 düşürdü.
Analistler, şirketlerin yurtdışı büyüme stratejilerinin müşteri edinme maliyetlerini artırabileceğini, ayrıca yurtdışı müşterilerin ortalama varlık büyüklüğünün Çinli yatırımcılara kıyasla daha düşük olduğunu belirtiyor.