Toplu sözleşme görüşmeleri: İşte 9 soruda kamu işçilerinin zam pazarlığı
600 bin kamu işçisini kapsayan toplu sözleşme görüşmelerinde tıkanma yaşanıyor. Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Protokolü’nde taraflar henüz anlaşmaya varamadı. Sendikalar, hükümetin zam tekliflerini yetersiz bulurken, grev hazırlıkları hızla ilerliyor. İşte kamu işçilerinin zam pazarlığına dair merak edilen tüm detaylar..
1- KAMU İŞÇİSİNİN ÜCRETLERİ NE KADAR?
Kamu işçisinin mevcut günlük ücreti yaklaşık 1.450 TL seviyesinde. Prof. Dr. Aziz Çelik’in paylaştığı verilere göre, Ocak 2025 itibarıyla ortalama net kamu işçisi maaşı 43.661 TL olarak hesaplandı. Ancak bu rakam; çalışılan kurum, hizmet kolu ve statüye göre değişiklik gösteriyor. Veriler, kamu işçisi ücretlerinin yıllar içinde reel olarak gerilediğine de işaret ediyor. Örneğin, AK Parti’nin iktidara geldiği 2002 yılında ortalama kamu işçisi maaşı 1.012 TL iken, bu tutar 184 TL olan asgari ücretin yaklaşık 5,5 katıydı. Oysa 2025 yılına gelindiğinde, ortalama kamu işçisi maaşı asgari ücretin sadece iki katına denk geliyor.
2- KAMU İŞÇİSİNİN TOPLU SÖZLEŞME SÜRECİ NASIL İLERLİYOR?
Toplu sözleşme süreci Şubat 2025’te başladı. Görüşmelerde kamu işverenini Türkiye Ağır Sanayi ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS), işçi tarafını ise Türk-İş ve Hak-İş temsil ediyor. Yaklaşık 600 bin kamu işçisini ilgilendiren zam pazarlığında hükümetin ilk teklifi 13 Haziran’da açıklandı. Ardından ikinci teklif 27 Haziran’da, üçüncü ve son teklif ise 18 Temmuz’da masaya sunuldu.
3- HÜKÜMETİN ÖNERİSİ NE?
Hükümet, kamu işçileri için 2025 ve 2026 yıllarını kapsayan üç ayrı zam teklifi sundu. İlk teklifte 2025 yılı için %16 + %8, 2026 yılı için %7 + %5 oranları önerildi. İkinci teklifte bu oranlar 2025 için %17 + %10 olarak revize edildi. Son teklif ise 2025'in ilk 6 ayı için %24 zam, sonraki dönemler için gerçekleşen enflasyon oranında artış şeklinde oldu. Ancak Türk-İş Başkanı Ergün Atalay, ekonomi yönetiminin gayri resmi olarak bu artışın sürdürülemez olduğunu belirttiğini ve ikinci 6 ay için %10–11 bandında yeni teklifler sunduğunu açıkladı.
4- İŞÇİNİN TALEBİ NE?
Türk-İş ve Hak-İş’in ortak hazırladığı toplu sözleşme taslağında, günlük en düşük ücretin 1.800 TL’ye çıkarılması talep ediliyor. Bu artışın ardından 2025’in ilk 6 ayı için yüzde 50, sonraki iki 6 aylık dönem için ise yüzde 25’er zam isteniyor. Ayrıca kamu işçilerine ilave olarak yüzde 10 oranında refah payı verilmesi de talepler arasında yer alıyor.