Yapı marketlerde fiyatlar uçtu: Vatandaş onarım yerine ertelemeyi seçiyor
Yapı marketlerdeki fiyat artışları son aylarda hız kesmeden devam ediyor. Boya, parke, silikon, el aleti ve hatta basit bir ampul bile artık bütçeyi zorluyor. Döviz kuru, enerji maliyetleri, ithalat bağımlılığı ve tedarik zincirindeki aksaklıklar fiyatları yukarı çekiyor. Vatandaş ise evini yenilemekten çok, masrafları ertelemeyi tercih ediyor.
Fiyatlar her üründe katlandı
Son aylarda yapı market raflarında gözle görülür bir fiyat artışı yaşanıyor. Boya, parke, fayans, silikon, zımpara gibi temel ürünlerin fiyatı neredeyse ikiye, bazı kalemlerde üçe katlandı. Evinde küçük bir onarım yapmak isteyen vatandaş bile artık “bekleyelim, belki fiyatlar düşer” demeye başladı. Ustalar, müşterilerin bütçe planlarını sürekli ertelediğini, bazı işlerin aylarca askıda kaldığını söylüyor. Fiyatlardaki hızlı artış, yapı marketleri artık “ihtiyaç değil, lüks” kategorisine taşıdı.
Bir kutu boya ve bir fırça bile cep yakıyor
Yapı marketlerin uzun yıllardır sunduğu “her şey bir arada” anlayışı artık tüketiciye cazip gelmiyor. Çünkü eskiden uygun fiyatlı olan ürünler, bugün neredeyse ulaşılmaz seviyede. 2023 yılında 300 liraya satılan bir boya, 2025 sonbaharında 900 liraya kadar yükseldi. Nalbur malzemeleri, vida setleri, fırçalar ve macunlar bile cep yakıyor. Market çalışanları, fiyatların neredeyse haftalık değiştiğini söylüyor. Tüketici ise “alışveriş değil, etiket izlemeye gidiyoruz” diyerek tepkisini dile getiriyor.
Döviz dalgalanması etkisini sürdürüyor
Fiyatların yükselmesinde en büyük etkenlerden biri döviz kurlarındaki dalgalanma. Boya ve kimyasal içerikli malzemelerin çoğu ithal hammaddeyle üretildiği için dövizdeki her artış, etikete doğrudan yansıyor. Üreticiler, kur farkı ve enerji giderlerinin maliyetleri ikiye katladığını belirtiyor. Buna nakliye ve depolama masrafları da eklenince, fiyatların düşmesi neredeyse imkansız hale geliyor. Bu durum, küçük tamir işlerinin bile ertelenmesine yol açıyor.
Enerji maliyeti zincirleme etki yaratıyor
Enerji maliyetleri de fiyat artışlarının önemli nedenlerinden biri. Üretim tesislerinde kullanılan elektrik ve doğalgaz giderleri her geçen ay yükseliyor. Üreticiler, artan enerji maliyetinin yalnızca fabrikaları değil, tüm tedarik zincirini etkilediğini belirtiyor. Soğuk hava depoları, lojistik merkezleri ve mağazalardaki iklimlendirme sistemleri de faturaları kabartıyor. Marketler ise bu maliyeti fiyatlara yansıtmak zorunda kalıyor. Böylece maliyet zinciri tüketiciye kadar ulaşıyor.