Afganistan'da kızların üniversitedeki eğitimlerinin askıya alınmasına tepki
Dışişleri Bakanlığı, Afganistan’da yükseköğretimde kız öğrencilere getirilen eğitim yasağına ilişkin kararı üzüntü ve endişeyle karşıladığını bildirdi. ABD'den yapılan açıklamada ise, kararın kabul edilemez olduğu ve ABD’nin buna yaptırımlarla karşılık vereceği belirtildi.
Taliban, Afganistan’da ikinci bir duyuruya kadar üniversitelerde kız öğrencilerin eğitimini askıya aldığını duyurdu.
Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili yaptığı açıklamada, söz konusu kararı, "üzüntü ve endişeyle karşılıyoruz" ifadesini kullandı.
Yazılı açıklamada, eğitimin tüm bireylerin fırsat eşitliği temelinde ayrımsız olarak yararlanması ve mahrum bırakılmaması gereken temel bir insan hakkı olduğu belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:
"Afganistan’da halkın beklentileri uyarınca tüm kız çocuklarına eğitim hakkının istisnasız tanınması ülkenin refahı ve geleceği bakımından da önem taşımaktadır. Bu çerçevede, bahse konu kararın gözden geçirilmesi ve gerekli adımların biran evvel atılması beklentimizi ifade ediyoruz."
ABD: Sonuçları olacak
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, Afganistan’da Taliban’ın ikinci bir duyuruya kadar üniversitelerde kız öğrencilerin eğitimini askıya almasının kabul edilemez olduğunu ve ABD’nin buna yaptırımlarla karşılık vereceğini söyledi.
Price, günlük basın toplantısında, Taliban’ın Afganistan’da kızların üniversite eğitimini askıya almasına ilişkin kararın Afgan nüfusunun yarısını yüksek eğitimden mahrum bırakacağını vurguladı.
Afgan kadınlarının yılda ekonomiye 1 milyar dolardan fazla katkı sağladığını kaydeden Price, Taliban’ın bu katkıyı engellemeye çalıştığını belirtti.
Sözcü, “Ayrıca Taliban, Afgan kadınlarını daha karanlık ve kısır bir geleceğe kalıcı olarak mahkum etti. Nüfusunun yarısı keyfi olarak eğitimden alıkonulduğunda hiçbir ülke gelişemez. Eğitim, uluslararası düzeyde tanınan bir insan hakkıdır ve Afganistan'ın ekonomik büyümesi ve istikrarı için esastır. Bu kabul edilemez duruşun Taliban için önemli sonuçları olacak.” diye konuştu.
Taliban’a kızların üniversite eğitimlerini askıya almasından dolayı hesap soracaklarını aktaran Price, “İşte bunu yapmak için yararlanabileceğimiz birkaç araç. Bugün daha fazla ayrıntıya giremeyeceğim. Taliban'ın bazı üst düzey üyeleri halihazırda belirli önlemlere tabidir. Bir örgüt olarak Taliban belirli önlemlere tabidir. Ve Taliban'ı bugünkü duyurudan sorumlu tutmak için daha neler yapabileceğimize bakacağız.” dedi.
Price, Ağustos 2021'den beri Taliban'la sürekli olarak angajman halinde olduklarına işaret ederek, Taliban’ın ABD ile ilişki kurmaya istekli olduğunu dile getirdi.
Sözcü, şöyle devam etti:
“Onlarla bizim için en önemli konulara dair birkaç görüşme yaptık. Onlar da şimdi kendileri için en önemli olan konularda bizimle doğrudan ilişki kurmak için çeşitli fırsatlar yakaladılar. Onlar bize özel olarak ABD ile ilişkilerinde bir iyileşme aradıklarını açıkça belirttiler. Sadece prensipte bunun peşinde değiller, aynı zamanda gelecekte somut, gerçek adımların da atılmasının peşindeler.”
Price, ayrıca Afganistan’da Taliban’ın tutuklu iki ABD vatandaşını serbest bıraktığını ve bu kişilerin Katar’a geldiğini teyit etti ve bu adımı memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.
BM'den tepki
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, Afganistan'da Taliban yönetiminin, kız öğrencilerin üniversite eğitimlerini askıya alma kararının, uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtti.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, yazılı açıklamasında, bu uygulamanın Afganistan'daki kadın haklarına vurulmuş kaba bir darbe olduğunu belirterek kararın, "tüm ülke için üzücü bir gerileme" teşkil ettiği vurgusunu yaptı.
Kadınların sosyal hayattan sistematik bir şekilde dışlanmasının dünyadaki yenilik ve gelişmelere ters düştüğünü kaydeden Türk, çok sayıda doktor, öğretmen ve hukukçu adayı olabilecek kadınların emeğinin ziyan edildiğinin altını çizdi.
Türk, "Kadınların orta ve yüksek eğitime katılımını askıya almak, Afganistan'ın uluslararası hukuka karşı sorumluluklarının açık ihlalidir." ifadesini kullandı.
Taliban yetkililerine bu karardan dönme çağrısında bulunan Türk, "Kadınların eğitime her seviyede ve ayrımcılığa uğramadan erişimi, temel ve sorgulanamaz bir haktır." ifadesine yer verdi.
Taliban Geçici Hükümetinin Yüksek Öğretim Bakanlığı Sözcüsü Hafız Ziya Haşimi, yaptığı açıklamada, ülkedeki tüm kamu ve özel üniversitelere genç kızların eğitimiyle ilgili talimat gönderildiğini açıklamıştı.
Talimatta ikinci bir duyuruya kadar üniversitelerde kız öğrencilerin eğitimine ara verilmesi istenmişti.