SGK, “Kayıt dışı istihdama taviz vermeyin”
Sosyal Güvenlik Kurumu Samsun İl Müdürü Ünal Kaya, iş insanlarına bazı çalışanların farklı sosyal haklarını kaybetmemek adına kayıt dışı çalışma isteyebileceği uyasında bulunarak “İyi niyetle dahi olsa bu tür talepleri kabul etmeyin ilerleyen süreçte çok ciddi hukuki ve mali sorunlara yol açabilir “ dedi.
Ticaret ve Sanayi Odasına yaptığı ziyarette konuşan Kaya, “Kayıt dışı istihdam yalnızca sigortasız işçi çalıştırılması anlamına gelmiyor. Çalışanların çalışma günlerinin eksik bildirilmesi ya da aldıkları ücretlerin SGK’ya düşük gösterilmesi de kayıt dışı istihdam kapsamında değerlendiriliyor. Bu durum hem çalışanların geleceğini riske atıyor hem de sosyal güvenlik sistemine ciddi zarar veriyor” dedi.
Çalışanların sigortalı olarak çalıştırılmasının anayasal bir hak olduğunun altını çizen Ünal Kaya, bunun aynı zamanda işverenler açısından yerine getirilmesi gereken yasal bir yükümlülük olduğunu ifade etti. Bazı çalışanların emekli aylığı, sosyal yardım ya da farklı sosyal haklarını kaybetmemek adına kayıt dışı çalışmaya yönelmek isteyebildiğini dile getiren Kaya, işverenlerin bu talepler karşısında kesinlikle taviz vermemesini istedi. Kaya, “İşverenlerimizin iyi niyetle dahi olsa bu tür talepleri kabul etmesi ilerleyen süreçte çok ciddi hukuki ve mali sorunlara yol açabiliyor. Sigortasız çalışmanın tarafların karşılıklı rızasıyla gerçekleşmesi bile hukuken geçerli değildir. Bu nedenle işletmelerimizin mevzuata uygun hareket etmeleri büyük önem taşıyor” diye konuştu.
Kayıt ışı istihdamın çalışan ve işverene maliyeti
Kayıt dışı çalışmanın çalışanlar açısından doğurduğu mağduriyetlere de dikkati çeken Kaya, sigortasız çalışan kişilerin emeklilik hakkından mahrum kaldığını, iş kazası ya da meslek hastalığı durumunda ciddi hak kayıpları yaşayabildiğini belirtti. SGK’nın temel yaklaşımının cezalandırmak değil, rehberlik ederek işletmelerin kayıtlı istihdama yönelmesini sağlamak olduğunu söyleyen Kaya, kayıt dışı istihdamın işverenler açısından da büyük riskler barındırdığına vurgu yaptı. Açıklamasında kayıt dışı çalışmanın tespit edilmesi halinde yüksek tutarlı idari para cezalarıyla karşılaşılabileceğini belirten Ünal Kaya, prim teşviklerinin iptal edilmesi ve özellikle iş kazalarında doğabilecek ağır hukuki sorumlulukların işletmeleri ciddi mali yüklerle karşı karşıya bırakabileceğini kaydetti.
Vergi ve prim kayıpları ekonomiye zarar veriyor
Kayıt dışı istihdamın yalnızca bireysel değil, toplumsal ve ekonomik açıdan da önemli sorunlara yol açtığını belirten Kaya, bu durumun haksız rekabet ortamı oluşturduğunu, piyasa dengelerini bozduğunu ve vergi ile prim kayıplarına neden olduğunu dile getirdi. Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinin kayıtlı istihdama bağlı olduğuna işaret eden Kaya, “Kayıt dışı istihdam arttıkça çalışan-emekli dengesi bozuluyor, sosyal güvenlik sistemi zarar görüyor ve kamu bütçesi üzerinde ek yük oluşuyor. Aynı zamanda ekonomik verilerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını da olumsuz etkiliyor. Bu nedenle kayıtlı istihdam sadece yasal bir zorunluluk değil, ülkemizin geleceği açısından da stratejik bir öneme sahiptir” ifadelerini kullandı.