3 gösterge ile sanayide teknoloji düzeyindeki değişimin 10 yılı
2015’ten bugüne imalat tarafındaki girişim sayısı yüzde 43 artışla 480 bine ulaşırken, yüksek teknoloji alanında faaliyet gösteren girişimlerin toplamdaki payı %0,3’ten yüzde 0,8’e çıkmış. 2015’te 1100’lerde olan girişim sayısı 2025’te 4000’e gelmiş.
Geçtiğimiz günlerde açıklanan 2025 yılı verilerine göre imalat sanayimizde faaliyet gösteren 480 bine yakın girişim var ve bu girişimlerde 5 milyona yakın kişi istihdam ediliyor. Bu gibi yapısal verileri önceki yıl ile kıyaslamak çok da anlamda değil zira dönüşüm yavaş ilerliyor. O nedenle son 10 yılda neler değişmiş diye bakmak hem daha faydalı, hem de daha ilgi çekici olur diye düşünüyorum.
2015’ten bugüne imalat tarafındaki girişim sayısı yüzde 43 artışla 480 bine ulaşırken, yüksek teknoloji alanında faaliyet gösteren girişimlerin toplamdaki payı %0,3’ten yüzde 0,8’e çıkmış. 2015’te 1100’lerde olan girişim sayısı 2025’te 4000’e gelmiş. Oransal olarak gayet güzel bir artış olmakla birlikte mevcut sayının hala oldukça düşük olduğu ortada.
Orta yüksek teknolojili sektörlerde faaliyet gösteren girişimlerin payı %9,5'ten %13'e, orta düşük teknolojili sektörlerdeki girişimlerin payı yüzde 31,2’den yüzde 32,2’ye yükselirken, Düşük teknoloji sektörlerdeki girişimlerin payı yaklaşık 4,5 puan düşüşle %54,4'e inmiş.
Düşük teknolojili sektörlerde çalışanların payı düştü
Çalışan sayısı açısından baktığımızda yüksek, orta-yüksek ve orta-düşük teknolojili sektörlerdeki girişimlerde çalışanların payı son 10 yılda artarken, düşük teknolojili sektörlerde çalışanların payı düşmüş.
Girişim sayısı ve çalışan sayısı için yaptığımız tespitler ciro için de geçerli. Düşük teknolojili sektörlerdeki girişimler bundan 10 yıl önce imalat sanayinde yaratılan toplam cironun %39,3’üne sahipken, 2025’te bu oran yüzde 35,9’a inmiş. Diğer kategorilerin payında ise artış görüyoruz.
Bu üç veri bize;
1- Sanayimizin teknoloji yapısında düşük teknolojiden yüksek teknolojiye doğru bir dönüşüm olduğunu,
2- Bu dönüşümün pek de hızlı ilerlemediğini,
3- Gelişmenin yüksek teknolojili alanlardan ziyade orta yüksek teknolojili sektörlerde yoğunlaştığını gösteriyor.
Hatırlatma
Yüksek teknolojili sektörler: Ecza, elektronik, bilgisayar, optik, hava-uzay araçları
Orta-Yüksek teknolojili sektörler: Elektrikli aletler, otomotiv, kimya, makine
Orta-Düşük teknolojili sektörler: Plastik, rafineri, gemi, ana metal, metal eşya
Düşük teknolojili sektörler: Tekstil, giyim, mobilya, kağıt, gıda