Bir vicdan örneği: Yargıç Ginsburg

ABD Yüksek Mahkemesi üyesi Ruth Bader Ginsburg, 87 yaşında öldüğünde dünya kamuoyu onu “özgürlük ve nesnellikten ödün vermeyen seçkin bir hukuk vicdanı” ve “Daha iyi bir ABD’nin simgesi” olarak selamladı. Anısı önünde saygıyla eğiliyorum.

Ruth Bader Ginsburg, ABD Yüksek Mahkemesi (YM) üyesiydi, 87 yaşında öldüğünde dünya kamuoyu onu “özgürlük ve nesnellikten ödün vermeyen seçkin bir hukuk vicdanı” ve “Daha İyi bir ABD’nin Simgesi” olarak selamladı.

Ginsburg, ABD Yüksek Mahkemesi’ne (YM) seçilmiş 2. kadın ve 27 yıllık hizmetiyle en uzun süreyle görev yapmış 4. üye. Her şeyden önce o karar yazılarıyla ABD’de kadın ve erkek eşitliğini yaşayan bir hukuk hükmü yaptı. Şirketlerde eşit maaştan düşük yapma hakkına, kadınları ABD toplumunda eşit konuma getiren hemen her YM kararında onun payı vardır. Bunda herhalde Harvard Hukuk Okulu’na girdiğinde 500 öğrenci içinde 4 kadından biri olması etkili. Columbia‘da hukuk eğitmenliğine atanan ilk kadın.

Serbest avukatlığı sırasında ABD Sivil Özgürlükler Birliği için kazandığı davalar onu topluma tanıttı. Liberal olarak tanımlandı ama o “özgür ses” olmayı yeğledi. “Eylemci” sözünü reddetti, “rasyonalist bir minimalist” tanımlaması ona hep daha yakıştı.

Hastalığının son evresinde bile YM için evinden “sözlü görüş” verdi.

YM’nin iki kutuplu ve ayrı görüşlü yapısına karşın o bu en yüksek yargı organını hep “bölünmez tek bir aile” olarak niteledi.

Narin yapısıyla bile her gün spor yapması, sevdiği opera için sahneye çıkması, akademik görev yaptığı İsveç ‘te hukuk dilini anlamak için bu dili öğrenmesi, onu zengin ve farklı kılan yanlar.

ABD toplumu da onu bildi ve onayladı. 2 kez ABD’nin “en güçlü” 100 insanı arasında yer aldı, 3 fahri doktora verildi ve hakkında bir dizi dokümanter yapıldı. Yüksek yargıç Ginsburg sadece ABD Yüksek Mahkemesi’nin değil, ABD‘nin de vicdanıydı.

Ginsburg öldü ama vicdan yaşıyor, insanıda hayvanlardan ayıran en önemli özellik bu.

Hele hele, konu hukuk ise... Bir afişte onun için söylendiği üzere “Pes etme, sana ihtiyacımız var.”

Evet, hukuka her ortamda ihtiyacımız var.

Onu da yaşama geçiren “vicdanları etkilenmesin” diye siyah cübbe giydirdiğimiz Ginsburg gibi yargıçlar. Odasında “Hukuk seni hep izlesin” deyişi asılıydı, herhalde bize çok şey söylüyor.

Ginsburg’un anısı önünde, saygıyla eğiliyorum.

GÜNÜN NOTU:

Trump seçim sonrası "onay" için ABD Yüksek Mahkemesi’ne hemen atama yapmak istiyor... Hukuk ve hukuksuzluk farkı bu olsa gerek....