Erteleme için gözler KGK’ya çevrildi!
Nusret AYYILDIZ – Sorumlu Denetçi - Sürdürülebilirlik Denetçisi
2025 yılı içerisinde şirketlerimizin bir kısmı yeni bir deneyim yaşadı. Çoğu şirket ilk defa Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) kapsamında ilk açıklamalarını yayımladı. Hali hazırda geçmişten beri sürdürülebilirlik raporlaması yapan şirketler de eski alışkanlıklarından belli ölçekte vazgeçmek durumunda kaldılar.
Süreç içerisinde Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) aktif bir rol oynadı. KGK yıl boyunca düzenlemiş olduğu eğitimler, seminerler ve bilgilendirme toplantıları ile misyonunu sadece düzenleyici bir otorite olmanın ötesine taşıdı.
Her ne kadar bu yıl ilk raporları yayımlamış olsak da sürdürülebilirlik başlığı çoğu şirket için yeni bir konu, dolayısıyla gerek uygulamayla gerek mevzuatla ilgili akıllarda bir sürü soru işareti olması gayet doğal.
Başlıklar halinde akıllardaki bazı soru işaretlerine yanıt vermeye çalışalım.
Raporlama Zorunluluğu Kimleri Kapsıyor?
Zorunluluk genellikle Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluşlar (KAYİK) olarak adlandırdığımız faaliyet alanları; Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Kanunu, Sigortacılık Kanunu ve Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununa tabi olan şirketler ile Borsa İstanbul Piyasalarında faaliyet göstermesine izin verilen; yetkili müesseseler, kıymetli madenler aracı kurumları, kıymetli maden üretimi veya ticaretiyle iştigal eden şirketleri kapsıyor.
2025 yılı için raporlama kapsamında olup olmadığınızı değerlendirirken; yukarıda bahsi geçen şirketlerden, aktif toplam 500 milyon TL, yıllık net satış hasılatı 1 milyar TL ve çalışan sayısı 250 kişi, ölçütlerinden herhangi ikisini 2023 ve 2024 yıllarında aşan şirketler 2025 yılında kapsama dahil olacaklar.
Kapsam Dışı Bırakılan Şirketler Hangileri?
KGK 2025 yılı içerisinde bahsi geçen kriterleri sağlasa dahi bazı şirketleri raporlama kapsamı dışında bıraktı. Bunlar;
-Portföy Yönetim Şirketleri,
-Yakın İzleme Pazarı ve Girişim Sermayesi Pazarı’nda işlem gören şirketler,
-Halka arz edilmeksizin pay ihracı yapan şirketler,
-Halka açık olmayan Bankalardan, şube sayısı biri veya çalışan sayısı 250’yi geçmeyenler.
Yeni Halka Arz Edilen Şirketler Kapsama Dahil mi?
KGK kapsama dahil olacak şirketlerin belirlenmesi için yayımladığı usul esaslar tebliğ taslağında yukarıda saydığımız ve genellikle KAYİK olarak değerlendirilen şirketlerin en az iki yıl aynı şartlara haiz olmaları gerektiğini belirtti.
Örnek verecek olursak, 2024 yılında halka arz olarak halka açık şirket vasfını 2024 yılında kazanan bir şirket, ölçütleri sağlamış olsa da raporlama yükümlülüğü en erken 2026 yılı hesap döneminde doğacak. Ancak ihtiyari olarak raporlama yapmasının önünde de bir engel yok.
Uygulamadaki Muafiyetlerin Durumu?
TSRS’lerin ilk uygulamasında geçişteki kolaylığı sağlamak adına bazı muafiyetler söz konusu. Bu muafiyetlerden bir kısmı bazı şirketler için sona ererken, bazı şirketler için de hali hazırda faydalanılabilir olacak. Kısaca bu muafiyetlerin durumuna değinelim.
Sürdürülebilirlikle İlgili Risk ve Fırsatlara İlişkin Muafiyet
İlk yıl uygulamasında sürdürülebilirlikle ilgili risk ve fırsatların açıklanmasına ilişkin tanınan muafiyet 2024 yılında kapsama dahil olup bu muafiyetten yararlanan şirketler için son buluyor.
Ancak 2025 yılında ilk kez uygulama kapsamına girecek şirketlerin bu muafiyetten faydalanmasının önünde bir engel yok. Sadece bu muafiyetten faydalanıldığının da açıklanması gerekecek.
Karşılaştırmalı Sunum
2024 yılında TSRS’leri ilk kez uygulayan Şirketler için karşılaştırmalı sunum kapsamında tanınan muafiyet sona erdi. 2025 yılında bu şirketler iklimle ilgili risk ve fırsatları karşılaştırmalı olarak sunacaklar.
2025 yılında ilk kez TSRS’leri uygulayacak olan şirketler yine bu muafiyetten faydalanarak karşılaştırmalı bilgi sunmak zorunda değiller.
Kapsam 3 Sera Gazı Emisyonlarının Açıklanmasına İlişkin Muafiyet
KGK TSRS’lerin Uygulanmasına İlişkin Kurul Kararında ilk kez TSRS’leri uygulayacak şirketlerin 2 yıl süresinde Kapsam 3 sera gazı emisyonlarının açıklamasına ilişkin muafiyet tanımıştır. Söz konusu muafiyetten 2024 yılında yararlanan şirketler 2025 yılında da Kapsam 3 doğrultusunda açıklama yapmak zorunda değiller.
2025 yılında ilk kez uygulayacak şirketler ise herhangi bir kısıtlama olmaksızın bu muafiyetten 2 yıl boyunca faydalanabilecekler.
Raporların Teslimine İlişkin Muafiyet
2025 yılında ilk kez TSRS’leri uygulayacak şirketlerden ara dönem raporlama zorunluluğu olanlar, sürdürülebilirlik kapsamındaki güvence raporlarını altı aylık raporların son teslim tarihiyle aynı tarihte olacak şekilde yayımlanacaklar. Ancak söz konusu muafiyet 2024 yılında raporlama yapan şirketler için söz konusu olmayacak.
Takvim Sıkışık!
2024 yılında TSRS’ler kapsamında raporlama yapan şirketler için 2025 yılındaki süre oldukça kısa. Solo rapor yayımlayan şirketler için 2 Mart son tarihken, konsolide finansal tablo hazırlayan şirketler için ise 11 Mart son tarih.
Şirketlerin herhangi bir gecikmeyle karşı karşıya kalmaması için hazırlıklarını vakitlice tamamlamaları önem taşıyor.
Erteleme Beklemek Ne Kadar Doğru?
Bu yıl takvim oldukça sıkışık bazı muafiyetlerin de sonuna geldik. Şirketler bu sıkışık takvimde bir hayli zorlanacak gibi duruyor. Bu noktada beklenti de raporların tesliminin ertelenmesi yönünde.
Yıl sonu da yaklaştıkça gözler KGK’ya çevrildi. Muhakkak düzenleyici otorite bu durumu göz önünde bulundurarak paydaşlar için atılması gereken adımları en makul şekilde değerlendirecektir.