Fındık dalda, üreticinin kulağı taban fiyatta

Fındıkta toplama işlemi ağustos ayının ilk yarısında başlayacak. 740 bin hektarlık alanda, yaklaşık 500 bin üreticinin az veya çok ürettiği fındıkta önce rekolte tartışılmaya başlanır, ardından fiyat konuşulur.

2021 ürünü için Dünya Sert Kabuklu Meyveler Konseyi ile ihracatçı birlikleri Türkiye’de yetiştirilen fındık için ilk tahminlerini 800 bin ton dolayında yaptılar. Ziraat odalarında ise bazılarının rekoltenin 600 bin tonun üzerine çıkmayacağı tahminleri var. Bu da kafaları hepten karıştırıyor.

Ama az kaldı. Temmuz ayının ilk yarısında tüm ilgili kuruluşların temsilcilerinden oluşan komisyonlar toplanarak, daldaki çotanakları tek tek elleyerek sayım yapacaklar. Aslında çotanaklar şimdiden oluşmuş durumda ama olası bir kuraklıkta dökülme olabileceği için hasada yakın zaman dilimi tercih ediliyor.

Ancak dallarda gözüken fındık miktarı, Ordu ve Giresun’da biraz azalmış olsa da doğu kesiminde Trabzon, ortada Samsun, batıda ise başta Sakarya ve Düzce olmak üzere tüm illerde son yılların en bereketli sezonu gibi. O nedenle bu yıl yüksek rekoltenin çıkma ihtimali oldukça yüksek.

Aslanda rekoltenin az veya çok oluşunu konuşmanın asıl hedeflerinden biri de fiyatın ne olacağıdır?

TMO’nun serbest piyasa koşullarına uymaya azami dikkat göstererek yaptığı alımlarda uygulayacağı fiyatın piyasayı tamamen olmasa da yönlendireceği bekleniyor. Çünkü şimdiye kadar hep böyle oldu.

Geçen yıl 22 TL fiyattan alım yapan ama aldığı fındığı en son 24 TL’den piyasaya vererek, fiyatın 20 TL seviyelerine düşmesini de önleyemeyen TMO bu konuda tek belirleyici olmamalı. Piyasa arz talebine göre fiyat da belirlenmeli.

2021 ürünü için ilk olarak fiyatı konuşan Ulusal Fındık Konseyi Başkanı Sebahattin Arslantürk oldu. Arslantürk 2021 ürünü için; “800 bin ton fındık, 25 lira fiyat” dedi ve bu konudaki tartışmaların yolunu açtı.

Muhalefet milletvekilleri “35 TL’den aşağı olmamalı” derken, iktidar kanadı ile Ziraat odaları aynı fikirde birleşti: “30 TL olmalıdır.”

Sonra devreye TBMM’den gönüllü olarak oluşturulan Fındık Çalışma Grubu girdi. Fındık üreten illerin milletvekilleri, Fiskobirlik’te Genel Müdürlük de yapmış olan Cemal Öztürk’ün başkanlığında toplandılar. Toplantıda fiyatı konuşurken, üreticinin talepleri de göz önüne alınarak, tüm paydaşları da hesaba katarak hareket edilmesi gerektiğini açık açık belirttiler.

Bu durumda fiyat ne olacak? Bunun için tam isabetli bir tahmin yapmak zor. Ziraat odalarının yaptığı 2021 yılındaki maliyet çalışmasının sonucunda bir kilogram fındık maliyeti 21 lira 85 kuruş olarak oraya çıkmış. Ancak muhalefetin, üreticiye yönelik isteği, hükümetten ne kadar karşılık bulacak bilinmez. Benim beklentim en kötü ihtimalle fiyatın, UFK Başkanının telaffuz ettiği 25 TL ile iktidar milletvekillerinin ve Ziraat Odaları başkanlarının istediği 30 TL arasında bir yerde oluşmasıdır. Bu da yaklaşık 3 dolar civarında bir fiyat demektir; dünya piyasaları için tolere edilebilir makul bir fiyattır.