Fiyat artışlarında müteahhitlerin iş devrinde bu kez 20.5 milyarlık 47 kamu projesi yer aldı
47 kamu ihalesinde müteahhitlerin iş devretmelerinin nedeninin ne olduğunu sektör temsilcileri, girdi maliyetlerindeki artışlara bağlıyorlar. Üçlü dörtlü ortaklıkla ihale almış firmalarda devir işlemi çoğunlukla içlerinden birinin devralmasıyla yürütülüyor.
47 kamu ihalesinde müteahhitlerin iş devretmelerinin nedeninin ne olduğunu sektör temsilcileri, girdi maliyetlerindeki artışlara bağlıyorlar. Üçlü dörtlü ortaklıkla ihale almış firmalarda devir işlemi çoğunlukla içlerinden birinin devralmasıyla yürütülüyor. Daha önce 1999 ve 2001 kriz dönemlerinde olduğu gibi bu kez de yüklendikleri kamu ihalelerini fiyat artışları nedeniyle yürütemeyen firmalara 18 Ocak 2019 tarihinde resmi gazetede yayınlanan karar ile devir ve tasfiye işlemi hakkı getirilmesi üzerine 20.5 milyar tutarındaki 47 Kamu projesinde devir işlemi gerçekleştiği bilgisi haberde yer alırken, tasfiye edilen kamu ihalelerinin bilgisine yer verilmiyor. Benzeri uygulama daha önce de 1999 ve 2001 gibi kriz dönemlerinde de söz konusu olmuştu.
Devir işlemlerinden bir bölümünde çok ortaklı olarak kamu ihalesini alanlar, ortaklardan birinin üstlenmesiyle, ya da yeni bir ortağın katılmasıyla devir işlemlerinin yapıldığına tanık oluyoruz. Örneğin 4 milyar 294 milyonluk Halkalı metro hattında Özgün Yapı-Kolin ortaklığında projenin devri sırasında Cengiz ve Kalyon firmaları katılmış ve dört ortak aynı şartlarda projeyi yürütme kararı almışlar. Kastamonu-İnebolu yolunun bazı kesimlerinin 1 milyar 389 milyon dolarlık ihalesi Cengiz İnşaat-Özaltın tarafından alınmışken, şimdi bu ihaleyi aynı şartlarda Cengiz İnşaat üstlenmiş.
Kamu ihalelerinin devir olabilmesi için idarenin ve maliyenin onayı gerekiyor. Bu 47 ihalenin devir işlemlerine izin verilirken, sektör temsilcileri bazı devir işlemlerine ise idare ve maliye tarafından izin verilmediğini, bunların önemli kısmının tasfiye sürecine girdiğini belirtiyorlar.
Bu yöndeki kararlara neden gerek duyulduğunu sorduğum sektör temsilcileri, demir, çimento gibi girdi maliyetlerinin artmasının bu konuda etkili olduğunu, özellikle devir işlemlerinin güçlü firmaların işi üstlenmesiyle sonuçlandığını belirttiler. Büyük boy ihalelerde çoklu ortaklıklarda bir büyük boy firmanın bir işi bir büyük boy firmanın diğer işi üstlendiğini, böylece işlerin daha kolay yürümesini sağlamaya çalıştıklarını söylediler.
100 milyon seviyesindeki daha küçük ihalelerde ise aldıkları işi fiyat tutturmakta zorlandıkları için doğrudan bir başka firmaya iş devirlerinin çok olduğunun altını çizdiler.
Kolin firması ise haberde yer aldığına göre 409 milyonluk Karakurt-Kötek-Kağızman, 250 milyonluk Ankara-Çankırı yol inşaatından ve 928 milyonluk Karaman-Ulukışla arası altyapı inşaatından çekildiği bilgisi yer alıyor. Sektör temsilcileri başka işlerini daha iyi yürütmek için bu kararı aldığına inandıklarını belirtiyorlar.
Müteahhitler bu devir işlerine kamu ihalelerinde zaman zaman hak ediş ödemelerinin gecikmesinin de neden olduğunu belirtiyorlar. İdare kamu yatırımlarının sürdürülmesi için aynı şartlarda devir hakkı verdiği için 18 Ocak 2019 tarihinde resmi gazetede yayınlanan karara bağlı olarak 20.5 tutarındaki 47 kamu projesinin ya ortaklardan birinin üstlenmesiyle, yada başka bir firmaya devri ile sürdüğünü ifade ettiler.