Hürmüz’de gerilim, piyasalarda alarm: Petrol fiyatları yeni bir şok dalgasına mı hazırlanıyor?

Hürmüz Boğazı’nda tırmanan gerilim, küresel enerji piyasalarının en hassas sinir uçlarından birine yeniden dokundu. Hürmüz Boğazı üzerinden geçen günlük petrol akışı, dünya arzının yaklaşık beşte birini oluşturuyor. Bu dar geçitte yaşanan her askeri veya siyasi kriz, yalnızca bölgesel değil, doğrudan küresel bir fiyatlama şokuna dönüşüyor.

Son dönemde artan tansiyon, tanker geçişlerine yönelik güvenlik risklerini yükseltirken sigorta maliyetlerini de ciddi biçimde yukarı çekti. Bu durum fiilen arz kesintisi yaşanmasa bile “arz riski primi”nin petrol fiyatlarına eklenmesine yol açtı. Nitekim Brent petrol kısa sürede yukarı yönlü sert hareketler göstererek piyasanın kırılganlığını bir kez daha ortaya koydu.

Uluslararası kurumların değerlendirmeleri ise krizin kalıcılığına bağlı olarak farklı senaryolar içeriyor. Uluslararası Enerji Ajansı, Hürmüz’de uzun süreli bir aksamanın günlük milyonlarca varillik arzı devre dışı bırakabileceğini ve bunun stratejik rezervlerin kullanımını zorunlu kılabileceğini vurguluyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi ise kısa vadede fiyatların jeopolitik risklere aşırı duyarlı kalacağını, ancak talep tarafındaki yavaşlama sinyallerinin yükselişi sınırlayabileceğini belirtiyor.

Finansal kurumlar cephesinde daha temkinli ama yukarı yönlü riskleri öne çıkaran bir tablo var. Goldman Sachs, Hürmüz kaynaklı bir kesinti senaryosunda petrol fiyatlarının üç haneli seviyeleri test edebileceğini ifade ederken; JPMorgan Chase benzer şekilde jeopolitik risk priminin kalıcı hale gelmesi durumunda fiyatların yüksek bantta dengelenebileceğine dikkat çekiyor.

Buna karşın, küresel büyümede yavaşlama ihtimali ve alternatif tedarik kanallarının devreye alınması gibi unsurlar fiyatlar üzerinde dengeleyici bir rol oynayabilir. Ancak piyasanın genel eğilimi, Hürmüz Boğazı’ndaki her gelişmenin artık yalnızca bir “haber akışı” değil, doğrudan fiyat belirleyici bir faktör haline geldiğini gösteriyor.

Kısacası, enerji piyasalarında yönü belirleyecek temel değişken arz-talep dengesi kadar jeopolitik risklerin seyri olacak. Hürmüz’de tansiyon düşmediği sürece petrol fiyatlarında oynaklık yüksek kalmaya devam edecek.