Kooperatifçiliğe yeni dinamizm

Kooperatif konusunda yaşanan hızlanmanın üretim bazlı ilerlemesi, ülkede yeni bir 3. sektör gelişmesine zemin oluşturacak.

Türkiye’de önemli bir kooperatifçilik kültürü olduğundan rahatlıkla söz edebiliriz. 32 organizasyon dalında, 571 birlik, 79 bin 486 kooperatif, 7 milyon 845 bin kooperatif üyesi var. Ancak Anadolu’nun iş ve girişim dünyasının insanlarına kooperatifçiliğin konumunu sorduğumda, Antbirlik, Çukobirlik, Fiskobirlik, Gülbirlik, Marmara Birlik, Panko Birlik, Çaykur, Tiftik Birlik ve TARİŞ gibi kooperatif yapılı birlikler bazı kere eleştiriliyor, kimi zaman katkıları nedeniyle övülüyorlar.

Aynı durum konut kooperatifleri için de sözkonusu. Konut kooperatiflerinin büyük çoğunluğu, konutları zamanında teslim etmediklerini ya da yarım bıraktıkları için şikayet edilir. İlginç ve anlamlıdır: Türkiye’de kooperatifçiliği ilk olarak aşılamak ve geliştirmek isteyen Atatürk oldu. Silifke’de Tekir Kooperatifi’ni kurdu ve 1 no’lu üyesiydi. Aynı dönemde 1931’de Türk Kooperatifçilik Kurumu kuruldu. Gazi’nin şu sözleri konuya ışık tutucudur:

-Kooperatifçilik odur ki, muhakkak surette birleşmede kuvvet vardır. Kooperatif yapmak maddi ve manevi kuvvetleri, zeka ve maharetleri birleştirmek demektir.

Ülkemizde üreticilerin, kooperatif çatısı altında buluşmaları piyasada hem yeni bir dinamik olacak, hem de üretici bundan anlamlı yararlar sağlayacaktır.

Biz DÜNYA gazetesi olarak Mahmut Eskiyörük’ün önderliğini yaptığı Tire Süt Kooperatifi gibi iyi örnekleri anlatarak, ülkede kooperatiflerin artmasını arzuluyoruz. Köy-Koop’un yeniden serpilmesinin yanı sıra, Panko Birlik’in Konya ve Çumra’da gerçekleştirdiklerini, Huğlu Tüfekçilik Kooperatifi’nin yanında Kastamonu, İzmir, Mardin ÇATOM, Lüleburgaz ve Denizli’de anlamlı kadın kooperatiflerinin kurulmasını memnuniyetle izliyoruz. Bu örneklerin üretim temelli olmaları, bize göre olayın yeni olan önemli yanı. Olayın geniş çaplı etkisi için kooperatifçiliğin üretim bazlı olarak daha geniş tabanlı gelişmesi ve İspanya’daki Mondragon örneğinde olduğu gibi federasyon/konfederasyon türünde yatay ve dikey birleşmeleri yararlı olacaktır.

Bugünün notu:
Dünya Bıçakçılık Başkentleri ağındaki 29 ülke içindeki Türkiye’yi, bir tür kooperatif örneği olan Denizli’nin bıçak üretim merkezi Yatağan temsil ediyor.