Muz üreticisi hibe ve kredi desteği bekliyor
Türkiye’nin muz üretim merkezi Anamur’da yeni hasat dönemi için hazırlıklar sürüyor. Sahip olduğu toprak yapısı, uygun iklim koşulları ve organik üretim altyapısı ile ithal muza göre tat, kıvam ve koku başta olmak üzere birçok açıdan daha kaliteli olan Anamur muzu her geçen gün iç piyasadaki yerini daha da sağlamlaştırıyor.
Türkiye’de 15 yıl önce 50 bin ton olan toplam muz üretimi bugün yaklaşık olarak 750 bin ton seviyesine ulaştı. Yıllık 800 bin tonluk muz ihtiyacının yüzde 85’ini karşılar hale gelen Türkiye’de bir yandan muz üretimi artarken bin yandan da tüketim artıyor. 10 yıl önce 2,6 kilo olan kişi başı muz tüketimi bugün 8 ile 10 kilograma kadar yükselmiş durumda. Son yıllarda muz üretim ve tüketiminin artması olumlu bir gelişme iken, birçok tarım ürününde olduğu gibi çiftçiden ucuza alınan muz maalesef tüketiciye iki katından fazla fiyata ulaşıyor.
Anamur’da seralarda yaklaşık 6-7 TL civarında bir bedelle üreticiden alınan muz, pazar ve marketlerde 15 TL’ye kadar satılıyor. Anamurlu sektör temsilcileri, üretim maliyetlerindeki artışlar ile üretici ve tüketici arasındaki fiyat farkına dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yapıyor: “Üreticinin maliyeti her geçen gün yükseliyor. Tüketicilerin pazardan ya da marketten aldıkları ürün için ödedikleri bedel çiftçinin cebine girmiyor. Çiftçi para kazanmıyor. Aracı para kazanıyor. Piyasadaki serbestlik nedeniyle muzu üreticiden 4 TL’den alıp Antalya’ya 12 TL’den pazarlayan firmalar var. Piyasadaki bazı hal esnafının da bu tür fırsatçılarla ortak hareket ettiklerini duyuyoruz. Çiftçimizi korurken tüketicilerimize daha ucuza muz yedirmenin yolunu bulmalıyız. Üretici maliyetlerini azaltıp çiftçimizin ürününü aracıları ortadan kaldırarak direkt pazarlara ve marketlere satabilmesini sağlayabilmeliyiz. Bunun için de kooperatifleşme gibi yol ve yöntemler geliştirmeliyiz. Bunu başaramadığımız sürece çiftçi ürettiğini hak ettiği bedelle satamayacak, tüketici de daha ucuza ürün alamayacak.”
Sektörün diğer önemli bir sorunu ise paketleme ve lojistik alt yapı eksikliği olarak karşımıza çıkıyor. Anamur’a en yakın paketleme tesisi ilçeye 5 km uzaklıkta. Seralardan kesilen bir muz kümesi, üzeri açık araçlarla 5 kilometre boyunca yüksek sıcaklıkta yolculuk yapmak zorunda kalıyor. Oysa serada 35-40 derece sıcaklıkta kesilen muzların 16-18 derecede muhafaza edilip sıcaklık değeri değişmeden son tüketiciye kadar ulaştırılması gerekiyor. Soğuk zincir taşımacılığının olmaması fire oranını artırıyor, ürün kalitesini düşürüyor. Bunun sonucunda da market ve pazarlardaki fiyatlar yükseliyor.
Anamurlu muz üreticileri lojistik sorunlarının çözümü ve üretim maliyetlerinin azaltılması için bir yandan devletten hibe ve kredi desteği isterken bir yandan da kooperatifleşme çalışmalarını hızlandırıyor. Bölgede kuruluş işlemlerini tamamlayan bir kooperatif ekim ayı itibariyle muzu üreticiden alıp, discount marketler aracılığıyla tüketiciye aracısız göndermek için kolları sıvamış durumda.
Daha ucuza ve daha kaliteli Anamur muzu tüketebilmek için bu tür kooperatiflerin sayıları artmalı, üreticilerimizin hibe ve uygun kredi çağrılarına kulak verilmeli.