Nükleer Modüler Reaktörlerin üretim adresi Eskişehir olabilir mi?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Eskişehir OSB Başkanı Nadir Küpeli’nin düzenlediği organizasyonda “Maden Sektörü Temsilcileri ile bir araya geldi.
Bakan Bayraktar, bu buluşmada Eskişehirli sanayicilere bir öneride bulundu:
- Küçük modüler reaktörler nükleerin ikinci çağıdır, bu aşamayı yakaladık, kaçırmayalım ve bu teknolojiye sahip olarak ilerleyelim. Eskişehir bu konuda mutlaka yerini almalı! Nükleersiz bir dünya mümkün görünmüyor! Eskişehir üreten ve katma değerli üretim yapabilen bir şehir! Küçük Modüler Reaktörlerin üretiminde rol alabilir.
Bu cümleleri hızlıca okuyup geçmek mümkün. Ancak, biraz durup düşününce, aslında çok daha büyük bir hikayenin ilk satırı olabileceğini ihtimali aklımıza geliyor. Bakan Bayraktar’ın açıklamaları, klasik bir yatırım davetinden ziyade bir yön tayinine benziyor…
Türkiye, nükleerde ilk treni kaçırdı.1950’lerde başlayan o büyük dönüşümün dışında kaldı. Günümüzde Akkuyu Nükleer santrali ile dönüşümü yakalamaya çalışıyoruz.
Küçük modüler reaktörler (SMR) ise çok daha başka bir noktada! Çünkü bu teknoloji, klasik nükleer santraller gibi devasa şantiyelere ihtiyaç duymuyor.
Modüler, taşınabilir, seri üretime uygun bir yapı vadediyor.
Yani mesele artık sadece “santral kurmak” değil, “santral üretim zincirine girmek.”
“Zincir” Eskişehir’in bildiği iş.
Şu soruyu sormamız gerekiyor. Eskişehir bu yeni yön tayinine hazır mı?
Eskişehir’in güçlü olduğu alanlar oldukça fazla! Makine sektörü, hassas döküm, Havacılık ve Raylı sistemler, yan sanayi disiplini ve en önemlisi sanayi kültürü!
Havacılık ve savunma sanayi gibi üretim konusunda önemli referanslarımız var.
Ancak Nükleer, havacılıktan daha yüksek ve sert bir lig.
Üretmek yetmiyor…
Belgelendirme, izlenebilirlik, kalite zinciri, uluslararası standartlar…
En ufak bir parçanın hatası sadece maliyet değil, krize neden olabilir!
-Eskişehir üretir mi?
Evet, üretebilir! Ancak bugünden yarına olacak bir sıçrama değil.
Ankara hazırlık aşamasında olan kanun tasarısı ile yeni bir sanayi başlığı açıyor:
- Nükleer 2.0
Ve Eskişehir’e öneriyor:
-Bu hikayede yer al!
Eskişehir için fırsat ve aynı zamanda bir sınav! Mesele sadece üretmek değil, küresel bir tedarik zincirine girmek.
Eskişehir Demiryolları, Şeker fabrikası, Hava İkmal ve Basma Fabrikası etrafından şehir ekonomisi kurdu. Arçelik geldi, yan sanayi doğdu.
TUSAŞ geldi, ekosistem oluştu.
Nükleer farklı bir eşik!
Eskişehir’in bu kez bir fabrikanın değil, bir teknolojinin etrafında konumlanma ihtimali var. Eskişehir, küçük modüler reaktörlerin “parça üreticisi” değil, “kritik tedarik merkezi” olabilir.
Eskişehirli sanayicide bu iştah var!
Yanıt arayan sorumuz belli:
-Eskişehir bu işin neresinde olacak!
Kenarında mı duracağız, üretim bandında mı yer alacağız!