Orman sınırı dışına çıkarılan yerleşim yerlerindeki taşınmazlarda satın alma
Av. Cengiz Aşkan
LL.M/Antalya Barosu
Hukuk biliminde teori ve pratik birbirinin tamamlayıcısı, devamıdır, biri diğerini ihmal edemez. Norm, anlam/işlev/çözüm açsından bir amaçsal bütünlük olarak değerlendirildiğinde ancak istenilen sonuca ulaşılıp ulaşılmadığı test edilebilir. Bir sorunun çözümü için kanun çıkarmak, kanunun bilinmesini sağlamak ve doğru uygulamayı göstermekte hukuk biliminin ilgi/çalışma alanına dâhildir.
Kamu mülkiyetinde yer alan 6831 sayılı Kanun’la1 belirlenen orman alanları ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na2 göre düzenlenen özel mülkiyet alanlarının sınırları ve sahipliği konusunda yaşanan ihtilafların çözümüne yönelik olarak bir dizi3 hukuki düzenleme yapılmış ve son olarak 7394 sayılı Kanun’un4 31. maddesiyle 6292 sayılı Kanun’a5 Ek Madde 1 hükmü getirilmiştir.
Ek Madde 1’de, 6831 sayılı Kanun’un ek 16’ncı maddesi normuna göre üzerinde yerleşim yeri bulunduğu gerekçesiyle orman sınırları dışına çıkarılan ve tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazların (6292 sayılı Kanun’un) 2/B alanlarının satışına ilişkin hükümleri kıyasen uygulanmak suretiyle hak sahiplerine doğrudan satılacağı hükme bağlanmıştır.
Usuli Birleştirme Kanunu (Torba Kanun) ile yapılan düzenlemeler mahiyeti itibarı ile çoklu/teknik hukuki öz/işlem içermesi nedeniyle daha zor anlaşılmaktadır. Kaldı ki burada ilave kıyas hükmüne de yer verildiğinden daha açık anlatıma ihtiyaç duyulmaktadır.
Kıyas, örnekseme/esas alma yolu ile uygulama demek olup6, var olan normun esas alınması/örneksenmesi ile çözüm oluşturmadır. 6292 sayılı Kanun’un Ek Madde 1 ile üzerinde yerleşim yeri bulunduğu gerekçesiyle orman sınırları dışına çıkarılan ve tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar (kıyas hükmü gereğince) aynı kanunun 6. maddesi ve bu maddenin uygulamasını gösteren 345 sıra nolu Milli Emlak Tebliği’ne göre hak sahiplerine doğrudan (peşin veya taksitle) satılır7. Satın alma için başvuruda muhatap merkezde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Millî Emlak Genel Müdürlüğü), illerde Valilik (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri; Millî Emlak Dairesi Başkanlığı veya Millî Emlak Müdürlüğü) ve ilçelerde Kaymakamlık (Millî Emlak Müdürlüğü yoksa Millî Emlak Şefliği) olmaktadır.
Bu satışlarda iki husus önemlidir, ilki Kadastro Kanunu8 ek madde 4’e göre kadastro yapılması ve tutanağın beyanlar hanesine hak sahibinin yazılması, ikinci olarak ise, Kadastro tutanağının beyanlar hanesindeki bilgilerin tapu kütüğünün beyanlar hanesine de aynen aktarılarak hak sahipliği belirlemesidir. Satın alma başvurusunda bu kanuni belirleme esas alınır. Hak sahibi olarak belirlenen gerçek ve/veya tüzel kişi satın alma başvurusu yapabilir.
Hukuk, cevap ve çözüm düşüncesi/sistemidir. Hukuk bilimi, kişi, toplum ve devlet için her cevabı, çözümü/faydayı önemser. Her çözüm/fayda bir iyilik oluşturur. İyilik adaleti tesis eder.
Kaynaklar:
(1) 6831 sayılı Orman Kanunu, https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.3.6831.pdf .
(2) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4721.pdf .
(3) Ayrıntı için bkz. Cengiz AŞKAN, “Orman Kanununda Yeni Düzenleme; Ek Madde 15, 16 ve 17”, Lexpera Blog, 10.07.2018, https://blog.lexpera.com.tr/orman-kanununda-yeni-duzenleme-ek-madde-15-16-ve-17/, ; Cengiz AŞKAN, “Orman sınırları dışına çıkarmada norm ve yöntem”, www.ekonomim.com, 30.01.2021,https://www.ekonomim.com/kose-yazisi/orman-sinirlari-disina-cikarmada-norm-ve-yontem/609029,.
(4) 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/04/20220415-1.htm,.
(5) 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun, https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6292.pdf,.
(6) Geniş Bilgi İçin bkz. TDK Türkçe Sözlük, Ankara, 2011,s. 1432; Ömer ANAYURT, Hukuka Giriş ve Hukukun Temel Kavramları, Ankara, 2022, s. 332-333; Fuat ALTUNTAŞ, Hukukta Akıl Yürütme Yöntemi Olarak Kıyas (Analoji), YLT, Erzincan, 2020, s. 44 vd.
(7) Bilgi İçin bkz. Milli Emlak Genel Müdürlüğü, “Özel Satış” Kitap, Yayın No: 2022/10, Ankara, 2022, s. 72-86; https://webdosya.csb.gov.tr/db/milliemlak/dokumanlar/ozel-satis-63969-20220706165309.pdf ; Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No:345), GeneratePdf (mevzuat.gov.tr).