OVP’de (2027-2029) gümrük ve dış ticarette öne çıkan başlıklar
Orta Vadeli Program (OVP), Türkiye ekonomisinin önümüzdeki 3 yıllık dönemine ait makroekonomik hedeflerini, politikalarını ve reform adımlarını belirleyen resmi bir yol haritası. Hepimizin merakla beklediği 2027-2029 yılları arasındaki dönemde ekonomi ve makro politikaların nasıl şekilleneceğini ortaya koyan OVP haftasonu açıklandı. Peki programda gümrük ve dış ticaret açısından hangi konular öne çıkıyor.
Dış Ticaret Hacminin Artırılması
OVP’de dış ticaret hacminin ılımlı şekilde arttırılması öngörülüyor. Programda kapsamında dış ticaret rakamlarının aşağıdaki gibi oluşması bekleniyor. İhracatın ithalatı karşılama oranının daha önceki pek çok dönemde olduğu üzere % 70’ler seviyesinde olacağı hesap edilmiş.
İthalat (Milyar USD)
2027: 397
2028: 411
2029: 426
İhracat (Milyar USD)
2027: 292
2028: 302,5
2029: 316
Dış Ticarette Rekabetçiliğin Arttırılması
Mevcut ve yeni pazarlara erişimin güçlendirilmesi, Ticaret anlaşmalarının etkin kullanılması, Yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun ihracatın desteklenmesi, Yeşil ve dijital dönüşüme uyumun hızlandırılması, Hizmet ihracatının çeşitlendirilmesi, İhracatçıların finansmana erişiminin ve ticaret altyapısının güçlendirilmesi dış ticarette rekabetçiliğin arttırılması başlığında öne çıkan maddeler arasında yer almakta.
İhracatın katma değerinin artırılması
Birim başında ihracatımızda yüksek teknoloji ürünlerinin azlığı belki de ihracatımızdaki yapısal en büyük sorun. İhracattaki destek mekanizmalarının geliştirilmesi, İhracatta devlet yardımlarının emek yoğun sektörlerden teknolojik sektörlere dönüşümü, AB Yeşil Mutabakatına uyum sağlanması, Türk malı ve hizmetlerinin uluslararası pazarlardaki bilinirliğinin ve markalaşma düzeyinin artırılması, Dijital ticaret ve e-ticaret yoluyla ihracatın geliştirilmesi gibi adımlar yoluyla ihracatta katma değerin arttırılması hedefleniyor.
Pazara erişimin güçlendirilmesi ve ticaret diplomasisinin etkinleştirilmesi
Farklı pazarlara girilebilmesi ihracat rakamlarının yukarılara çekilmesi için oldukça gerekli. Bu kapsamda OVP’de Gümrük Birliği’nin güncellenmesi kapsamında çalışmaların yürütülmesi, Mevcut ticaret anlaşmalarının kapsamının ve etkinliğinin artırılması, Uzak Ülkeler Stratejisi ve İslam İşbirliği Teşkilatı Üyeleri, Afrika ülkeleri ve Orta Asya ülkeleriyle ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesi ve ticaret hacminin artırılmasına yönelik uzun vadeli stratejik ortaklık modelleri geliştirilmesi faaliyetlerinin yapılacağı belirtilmekte.
Ticaret altyapısının ve finansmana erişimin güçlendirilmesi
Etkin ve verimli bir finansman desteklerine erişebilme ihracatçının son birkaç yılda en çok yakındığı konular arasında yer almakta. Türk Eximbank desteklerinin etkinliğinin artırılması, Karbon fiyatlandırma mekanizmasının sektörler üzerinde oluşturacağı ilave maliyetlerin azaltılması, Ticaret akışlarında küresel bir lojistik merkez hâline gelinebilmesi, Orta Koridor ve Kalkınma Yolu gibi alternatif ve dirençli ticaret güzergâhları geliştirilmesi, Yurtdışı Lojistik Dağıtım Ağları (YLDA)’nın tedarik zincirindeki konumunun geliştirilmesi, Lojistik hizmetlerinin geliştirilmesi gibi süreçler yoluyla önümüzdeki üç yılda ihracatçıların bu anlamdaki süreçlerinin kolaylaştırılması hedefleniyor.
Ticarette dışa bağımlılığın ve tedarik risklerinin azaltılması
Özellikle son 6-7 yılda yaşanan COVİD ve çevre ülkelerdeki savaş süreçleri tedarik zincirinde alternatif ülke ve güzergahların ne kadar önemli olduğunu ortaya koydu. Bu kapsamda kritik girdi, ürün ve teknolojilerde dışa bağımlılık bütüncül bir yaklaşımla ele alınması, yurt içi üretim ve işleme kapasitesinin geliştirilmesi, tedarik kaynaklarının ve stratejik ticaret koridorlarının çeşitlendirilmesi, alternatif ürün ve teknolojilerin kullanımının yaygınlaştırılması, uluslararası işbirlikleri yoluyla tedarik güvenliği güçlendirilmesi gibi faaliyetler de OVP’de yerini almış durumda.
Orta Vadeli Programlar elbette ülkelerin 3 yıllık bir zaman diliminde uygulamaya koyacakları makro politikaları genel hatlarıyla ifade eden metinler. 2027-2029 yılları arası dönemi kapsayan yeni OVP’nin ülkemiz için hayırlı olmasını dilerken programda belirtilen hedeflere ulaşabildiğimiz bir süreci görmeyi umuyorum.