Refahın isyanı

Demokratik sosyalist kimliğini öne çıkaran Zohran Mamdani, New York Belediye Başkanı oldu. Trump’ın güçlü olduğu bir siyasi iklimde seçimi kazanması, Müslüman olması, tartışmalara boyut kazandırıyor.

Amerikan kapitalist sisteminin kendilerini yüzüstü bıraktığını düşünen genç Amerikalılar; Sanders, Ocasio-Cortez ve Mamdani gibi sosyalist siyasetçilere son yıllarda ilgi gösteriyorlar. Bu ilginçtir çünkü sosyoekonomik göstergeler üzerinden son elli yıl analiz edilirse, sistemin çok başarılı olduğu görülür. Rakamlar öylesine çarpıcı ki Trump’ın gümrük vergilerini açıklama nedenlerinden bazılarını da bu nedenle eleştirmiştim. ABD’de hane halkı net serveti rekor seviyededir. Enflasyondan arındırılmış medyan gelir son elli yılda yüzde 55 artmıştır. Reel gayrisafi yurt içi hasıla tüm zamanların zirvesindedir. Teknolojik ilerleme hızı müthiştir. Çocuk ölümleri sert biçimde düşmüştür. Aşırı yoksulluk içinde yaşayanların oranı tarihin en düşük seviyesindedir. Amerika küresel servetin üçte birine sahiptir. Kişi başına düşen gelirde, gelişmiş ülkeler arasında ilk sıradadır.

Amerikalı gençlerin bu tarz siyasetçilere ilgi göstermelerinin bir sebebi, aynen Türkiye’nin genç insanlarında da olduğu gibi, ev sahibi olma umudunun azalmasıdır. İki ülkede de farklı sebeplerle arz problemi vardır. ABD’de talebin çok güçlü olduğu bölgelerde, konut üretimi zorlaştırılmıştır. Arzın bu nedenle zayıf olması, ironik biçimde, demokratik sosyalizmle daha ilişkilidir.