Şekeri ‘kota’ küçülttü endüstriyel nişasta ve tohum yağına yüklendi

Cargill Türkiye, Ortadoğu ve Afrika Başkanı Murat Tarakçıoğlu, nişasta bazlı şeker kotası yüzde 2.5’e (67 bin 500 ton) indiğinde 2002 yılına uzandı:

● Kota öncesi Türkiye’de 400 bin ton nişasta bazlı şeker satılıyordu. 2002’de kanun çıktığında nişasta bazlı şeker kotası yüzde 10 olarak yazıldı. Bu oranı belirli oranda artırma veya düşürme yetkisi hükümete verildi.

İlk dönemlerde kota yüzde 10 yerine, yüzde 15 uygulandı. Zafer Çağlayan’ın Sanayi Bakanlığı döneminde yüzde 13.5’e çekildi:

● Ondan sonra nişasta bazlı şeker kotası yüzde 12.5’e çekildi. Ardından yüzde 5 derken, 2019’da yüzde 2.5’e indirildi.

Nişasta bazlı şeker satışı 67 bin ton dolayında sınırlandığında düşündü:

● Şekeri savunacak halimiz yok. Ancak, nişasta bazlı şekerin belirli oranlarda kullanılması gerekiyor. Piyasadan duyduğumuz kadarıyla faturasız satışlarla kota deliniyor.

Murat Tarakçıoğlu’yla geçenlerde buluştuğumuzda, Cargill Türkiye’nin işlerini önemli ölçüde çeşitlendirdiğini öğrendim:

● Nişasta işimiz endüstriyel tarafta büyüyor. Tekstilde kullanılıyor. Oluklu mukavva ve kağıt sektöründe yapıştırıcı madde olarak yer alıyor.

Tekstilde nasıl kullanıldığını merak ettim, anlattı:

● Tekstilde “haşıl” maddesi olarak kullanılıyor. Pamuk ipliği nişastalı sıvıdan geçirilerek güçlendiriliyor. O iplik penye kumaş üretimine gidiyor.

Nişastanın kullanıldığı alanlardan birinin de alçıpan olduğunu vurgulayıp, ambalaj sektörüne dikkat çekti:

● İnternetten alışverişler karton ambalajı büyütüyor. Karton ambalaj, kağıt sektöründe yapıştırıcı nitelikli nişasta satışlarımız artıyor.

Bu noktada 2014’te Alemdar Kimya’yı satın aldıklarına işaret etti:

● 94 yıllık Alemdar Kimya, biz aldığımızda petrol bazlı ürünler üretiyordu. Biz tahıl ve tohum bazlı endüstriyel yağ üretimine dönüştürdük. Pamuk, ayçiçek, palm gibi yağlara geçtik.

Alemdar’ın ürünlerinin sünger yataklarda, bitkisel bazlı boyalarda kullanıldığını aktarıp, farklı bir alanın altını çizdi:

● Örneğin bitki bazlı trafo yağı üretiyoruz. 10 numara yağ 300 dereceden itibaren ısınmaya başlarken, bitkisel bazlı trafo yağı 1000 derecede ısınıyor.

Alemdar’daki endüstriyel tahıl- tohum yağına dönüşümün Türkiye’yi Cargill liginde ilk 3’e taşıdığını kaydetti:

● Cargill, bu ürünleri ABD ve Brezilya’da üretiyordu. Türkiye, 3’üncü üretim merkezi oldu. Üretimin yüzde 70’i başta Avrupa ülkeleri olmak üzere ihraç ediliyor.

Cargill Gıda’nın Türkiye’deki seyri için şu mesajı verdi:

● Gıda tarafında “uygun adım” yürüyoruz. Büyümemiz yüzde 2-3’lerde seyrediyor.

2014’te Turyağ’ı satın aldıklarına vurgu yaptı:

● Turyağ, Henkel’den “Ülker- Çallı-Edip Uğur ortaklığı”- na geçmişti. Biz onlardan aldık. Aldığımızda pazar payı yüzde 14’tü. Pastacılar ve cips üreticilerine dönük üretim yapıyor. Şimdi pasta pazarında yüzde 21, endüstriyelde yüzde 28 payımız var.

Genellikle nişasta bazlı şeker kotası tartışmalarında gündeme gelen Cargill’in Türkiye’de yelpazeyi farklı alanlara doğru genişlettiği anlaşılıyor.

Türkiye’ye 500 milyon dolar yatırdı, 60 ülke İstanbul’dan yönetiliyor

Cargill Türkiye, Ortadoğu ve Afrika Başkanı Murat Tarakçıoğlu’na grubun ülkemize yatırımının boyutunu sordum, yanıtladı:

■ Yatırımlarımız 500 milyon dolara ulaştı.

Cargill’in Türkiye’yi zamanla bölge üssü haline getirdiğini belirtti:

■ Şu anda İstanbul’dan 60 ülkeyi yönetiyorum.

Şu noktanın altını özellikle çizdi:

■ Şu anda Cargill Türkiye’de çalışan tek bir yabancı yok. 15- 20 yıldır Türkiye’den yönetici ihraç ediyoruz.

Bitkisel protein geliştiriyoruz

Murat Tarakçıoğlu, Cargill Türkiye olarak bitkisel protein geliştirme çalışmaları yürüttüklerini belirtti:

■ Örneğin “bezelye proteini” geliştirildi. Sporcu içeceklerinde ve bar üretiminde kullanılıyor.

Son dönemlerde “mısır proteini” üzerinde çalışıldığını vurguladı:

■ Mısır tanesinin sarı renkli zarı kepek oluyor. Çekirdeğinden mısır özü yağı üretiliyor. Küspesi yem sektörüne gidiyor. Tavuk ve balık yemi üretiminde yoğun kullanılıyor. Bu bölümün insan gıdası için de kullanılması için çalışmalar yapılıyor.

Yeni yatırımcı sürpriz sevmiyor

Murat Tarakçıoğlu’na Cargill’in gündeminde Türkiye’ye yeni yatırım olup olmadığını sordum, yanıtladı:

■ Yeni yatırım çekmek Cargill Türkiye olarak bizim gündemimizde hep var.

Ardından yabancı yatırımcı yaklaşımı ile ilgili şu genel mesajı verdi:

■ Yabancı yatırımcılar sürpriz karar değişikliklerini sevmiyor. Önlerini görmek istiyorlar.

20 yaşındaki kızım bana çevreyi soruyor

Murat Tarakçıoğlu, toplumda çevre duyarlılığının öne çıktığına dikkat çekti, ailesinden örnek verdi:

■ 20 yaşındaki kızım bana, “Çevre için neler yapıyorsunuz?” diye soruyor.

Bu noktada çiftçilere dönük sosyal sorumluluk çalışmalarına değindi:

■ “1000 Çiftçi, Bin Bereket” projesiyle dijital yönetimle tarımda verimin artırılabileceğini ortaya koyuyoruz.

Bu çerçevede bazı mısır tarlalarını uydudan izlediklerini belirtti:

■ Toprak analizleri de dijital olarak yapılıyor. Bu çalışmalar mısır üretimini yüzde 21 artırıyor.