Sürdürülebilirlik Kapsamı Daralıyor mu?
Nusret AYYILDIZ – SMMM – Sorumlu Denetçi - Sürdürülebilirlik Denetçisi
Sorunun cevabına geçmeden önce muhasebe ve denetim camiası olarak 2026 yılına da sert bir giriş yaptığımızı söyleyebilirim. Yasal düzenlemelerin, güncellemelerin ve beklentilerin ardı arkası kesilmiyor.
2023 yılı sonu itibarıyla Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) uygulama kapsamını belirlemişti. Söz konusu limitler neticesinde 2024 yılında kapsama girecek şirketler belirlendi.
KGK, 13 Ocak tarihinde aldığı yeni Kurul Kararıyla birlikte söz konusu kriterlerde değişikliğe gitti ve 2025 yılı için ön görülen limitleri arttırdı. Bu yazımızda söz konusu kararın eski ve yeni versiyonunu birlikte ele alalım.
Uygulamadaki Limitler Nelerdi?
2024 yılı sürdürülebilirlik güvence denetime tabi olacak şirketleri belirlemek için uygulanan kriterler; aktif toplam, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısı bakımından sırasıyla; 500 milyon TL, 1 milyar TL ve 250 kişi olarak belirlenmişti. Söz konusu eşik değerlerden 2022 ve 2023 yıllarında herhangi ikisini aşan şirketler zorunlu olarak 2024 yılında sürdürülebilirlik güvence denetime tabi tutuldu.
Yeni Limitler Ne Oldu?
Kurul Kararındaki değişiklikle beraber, 2025 yılında kapsama girecek şirketler için limitler; aktif toplam 1 milyar TL, net satış hasılatı 2 milyar TL ve çalışan sayısı ise 500 olarak belirlendi. Yani bir önceki kriterler tam iki katına çıkarıldı.
Şirketlerin 2025 yılı hesap döneminde zorunlu olarak kapsama dahil olup olmadıklarını belirlerken, yukarıda belirtilen kriterlerden herhangi ikisini 2023 ve 2024 yıllarında aşıp aşmadıklarını değerlendirmesi gerekiyor.
2024 Yılında Kapsama Giren Ancak 2025 Yılında Şartları Sağlamayan Şirketlerin Durumu Ne Olacak?
Normal şartlar altında 2024 yılında kapsama giren bir şirketin kapsam dışı kalabilmesi için, art arda iki hesap döneminde üç ölçütten en az ikisine ait eşik değerlerin altında kalması gerekiyor. Dolayısıyla bu şirketler 2025 ve 2026 yıllarında zorunlu olarak raporlama yapmaya devam edecekler.
Ancak bu durumun tek istisnası olarak; söz konusu eşik değerlerin en az ikisinin yüzde yirmi veya daha fazla altında kalan şirketler müteakip yıl (2025 yılında) doğrudan zorunlu sürdürülebilirlik raporlaması kapsamı dışında kalacaklar.
Özellikle 2024 yılında kriterlerin hemen üstünde olup, kapsama giren şirketler için kriterlerin yüzde yirmi altında kalıp kalmadığını değerlendirmek daha önemli bir hal alıyor.
Limitler Arttı Kapsam Daraldı mı?
2024 yılına da kapsama girecek şirketlerin belirlenmesine ilişkin karar 2023 yılı sonunda alındı. Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik koşullar ve enflasyon oranları göz önünde bulundurulduğunda limitler zaten her yıl enflasyon karşısında bir aşınmaya uğruyor.
Nitekim KGK 2024 yılındaki bağımsız denetime tabi olma kriterleri ile BOBİ FRS’de yer alan büyük işletme tanımına ilişkin kriterleri 2025 yılında iki katına çıkartmıştı. Bu değişiklikten sonra BOBİ FRS’de yer alan büyük işletme tanımındaki ölçütler bile 2024 yılı zorunlu sürdürülebilirlik raporlamasına tabi olan şirketlerin ölçütlerinin üzerinde kaldı. Bu açıdan bakıldığında yapılan güncelleme yerinde bir hamle olarak karşımıza çıkıyor.
Bu değişiklikle birlikte KGK’nın enflasyon koşullarını da göz önünde bulundurarak kapsamı daraltmak yerine kontrolsüz bir biçimde genişlemesinin önüne geçmek istediği kanaatindeyim. Dolayısıyla kapsamda önemli bir daralma olmasını beklemiyorum.
Ancak çoğu şirketin eski kriterlere göre değerlendirme yapıp, hazırlıklarına başladığı hatta denetçi dahi atadığı ön görüldüğünde kararın alınmasında biraz geç kalındığını söylemeden geçmek de doğru olmayacaktır.