Trump sonrasında ABD medyası yeniden yapılanıyor; Murdoch-Biden savaşı patladı

Garbis KEŞİŞOĞLU
Garbis KEŞİŞOĞLU DÜNYA'DA MEDYA

Trump’un ayrılmasından sonra, Amerikan ana akım medyasında nöbet değişikliği başladı. Bu yeni dönemde medyada da yeni bir kuşak iş başına gelecek... Bir anlamda, yeniden yapılanma. Yeni dönemin ilk medya savaşı ise "Medya Çarı" Rupert Murdoch ile Başkan Biden kanadı arasında patlak verdi.

Ünlü yayın yönetmenleri bir bir görevden ayrılıyor

Amerika’nın üç ana TV kanalından biri olan ABC News’ın Başkanı James Goldston ile CNN Başkanı Jeffrey Zucker görevlerinden ayrılmak üzereler. CNN, ABC News ile MSNBC kanalları, Trump’un muhalifleri olarak, dört yıl içinde etkin biçimde TV haberlerine bir "rönesans" yaşatıp kurumlarına büyük gelir sağladılar. Şimdi ise herkes, bu kanalların Senato dahil her yere hakim olan Demokratlarla ilgili nasıl bir politika izleyeceğini merak ediyor.

Yeni bir genel yayın müdürü arayan basın kuruluşları arasında, Çin asıllı Dr. Soon-Shiong tarafından satın alınmış olan, bir zamanların büyük tirajlı gazetelerinden Los Angeles Times de bulunuyor. Gazeteye çeki üzen verdikten sonra yaş haddinden emekli olan, Wall Street Journal ekolünden Norman Pearlstine’ in yerine gelebilecek genç adaylar arasında, The New York Times’ın başarılı editörleri de var.

Bünyesinde dünyanın dört bucağında görevli 2500 gazeteci barındıran Reuters

Haber ajansının Genel Yayın Müdürü Stephen Adler, nisan ayında yaş haddinden emekliye ayrılıyor. Küresel en büyük haber ve ekonomi ajansı konumundaki Reuters’ in başına İngiltere’ den bir gazetecinin getirilmesi bekleniyor. Amerika’ da Vox Media ile Huffpost haber portalı için de yeni yayın müdürleri aranıyor.

Washington Post: Marty dönemi̇ bitti, yeni yönetmen aranıyor

Ülkenin uzun yıllar çok önemli bir bölgesel gazetesi olan Washington Post’a 2013 ‘de yayın yönetmeni olarak tayin edilen Martin (Marty) Baron, 8 yıl içinde inanılmaz bir başarı göstererek dijitale dönüşümü gerçekleştirdi ve 3 milyon paralı dijital aboneye ulaştı. Haberciliğe ağırlık veren Baron, Amazon’un sahibi Jeff Bezos’un Washington Post’u şahsı adına satın almasından da istifade ederek, 580 olan gazeteci sayısını 1000’e çıkarttı. Ve ses getiren Trump karşıtı yayınlarıyla Cumhuriyetçilerin kritik eyaletleri kaybetmelerinde önemli rol oynadı. 66 yaşına gelen Marty Baron, emekliye ayrılması gerektiğini ilan edince, bu önemli koltuğa oturmak isteyen genel yayın müdürleri adayları, heyecanlı bir bekleyiş sürecine girdi. Genel kanı o ki, Marty Baron’un misyonunu devam ettirebilmek hiç kolay olmayacak.

Baby Boomer devri kapanıyor; yayın çizgisi nasıl evrilecek?

İkinci Dünya Savaşı'ndan hemen sonra doğan ve Baby Boomer diye adlandırılan kuşağın medyadaki dönemi yavaş yavaş kapanıyor... Dijital konusunda daha tecrübeli olan yeni kuşak gazeteciler, bakalım bu geçiş döneminde ne gibi yenilikler getirecek? Hedef tahtasına çevirilen Trump'un yokluğunda, Biden dönemini nasıl değerlendirecekler? Düne kadar koyu muhalif ağırlıktaki habercilik çizgisinde şimdi hangi özellikler öne çıkacak?

Görünen o ki Biden döneminde, Washington Post da ırkçılık ve siyahların önemli görevlere getirilmeleri ile ilgili haberlere öncelik verecek. Demokratları destekleyen ana akım medya için, bu konular çok önemli hale geldi. Biden’ in kabine yapısı, herkese bu konuda bir fikir verebilir. 

NYT: Amiral gemisinde kaptan ayrılmak istiyor, gözler patronda

Amerikan medyasının Amiral gemisi haline gelmiş olan The New York Times’ın genel yayın makamı da muhtemelen bu yıl içinde boşalacak... Gazetenin genel yayın müdürü Dean Baquet, 2005-2007 arasında 18 ay Los Angeles Times’ın genel yayın müdürlüğünü yapmıştı. Oğlu halen Los Angeles'ta yaşadığından, emekli olduktan sonra yerleşmek üzere orada şimdiden bir ev satın aldı.

The New York Times grubundaki personel politikası gereğince, 66 yaşındaki Baquet’in yaş haddinden bu yılın sonuna kadar emekliye ayrılması gerekiyor.

Ancak gazetenin yayın politikasını yetkinlikle devam ettirecek bir aday bulunamazsa, yayımcı A. G. Sulzberger, emeklilik tarihini geciktirebilir.

Murdoch, Biden'a bayrak açtı... Karşı hamle, ilan ambargosu

Amerikan kamuoyunda şu anda en çok konuşulan konuların başında, FOX NEWS’ in durumu geliyor. 89 yaşındaki "Medya Çarı" Rupert Murdoch’un, Trump sonrasında bu kurumun yayın politikasını nasıl değiştireceği merak ediliyordu. Seçim gecesi FOX, Biden yanlısı bir tutum takınmış ve Arizona eyaletini Biden’in kazandığını, her kanaldan önce ilan etmişti. 

 Fakat FOX bir kaç hafta içinde izleyicilerinin bir kısmını, Cumhuriyet’ çileri destekleyen One America News ile Newsmax’ a kaptırdı ve reklam gelirlerinde düşüş yaşadı. Bunun üzerine, İngitere’deki evinden COVID-19 nedeniyle çıkmayan "ihtiyar kurt" Rupert Murdoch " İşim daha bitmedi" diyerek harekete geçti ve direksiyonu ele aldı. Kanalı oğlu Lachlan ile birlikte yöneten Murdoch’un ilgilendiği konuların başında reklam gelirleri ile ratingler bulunuyor. Ve tabii, yayın politikası.

 Patron direktifiyle FOX News ‘ in haber politikası aniden değiştirildi ve kanal tekrar Cumhuriyet’ çileri desteklemeye başladı. Biden karşıtı bu değişim Cumhuriyetçi kesimde heyecan uyandırırken karşı hamle de gecikmedi: 

Demokratlar, "Murdoch ailesinin vicdansızca davrandığını ve kanalın

sahte haberler yayınladığını" öne sürerek büyük reklam verenlere "FOX kanalına reklam vermeyin" çağrısı yaptı. 

**

Yeni hayaller peşindeki Bezos'un yerine "gölgesi" geldi

Washington Post'un patronu, dünyanın en büyük e-Ticaret grubu ile teknoloji devi haline gelen Amazon’ un CEO’su ve en büyük ortağı Jeff Bezos, günlük işlerden ayrılıp yeni projeler hazırlamak, aya gitme hayali peşinde koşmak için aktif görevi bırakıp yönetim kurulu başkanlığına döndü.

Bezos’un yerine, "Gölgesi" diye tabir edilen, bulut bilişim grubunun CEO’su 53 yaşındaki Andy Jassy getirildi.

Bugün 57 yaşında olan Jeff Bezos, Amazon’ u 1994 yılında Seattle ‘ de küçük bir online kitap satış firması olarak kurdu. O tarihlerde, tüketiciler Bezos’a “İnternet nedir?” diye soruyorlardı... Bezos’un en büyük özelliği, internet sayesinde perakende satış düzenini temelden değiştirebileceğini, yıllar önce görmesiydi.

Pandemi dönemi, Bezos’a milyarlarca dolar kazandırdı... Önemli müşterileri için kurduğu Prime grubunun 150 milyon abonesinin siparişleri, kargo ücreti talep edilmeden gönderiliyor.

Pandemide müthiş kârlar... Bezos mu en zengin, yoksa Musk mu?

Geçtiğimiz yılın son üç aylık döneminde şirketin cirosu yüzde 44 oranında artıp, ilk defa 125,6 milyar dolara, net kar ise 7,2 milyar dolara ulaştı.

Jeff Bezos ve elektrikli Tesla otomobillerin yanında uzay projeleri ile milyarlar kazanan Güney Afrika kökenli Elon Musk, dünyanın en zengini olma konusunda müthiş bir çekişme halindeler.

Bezos, beş dev teknoloji firması arasından, yönetimden ayrılan son kurucu oldu. Daha önce 2019 ‘ da Google’ un kurucuları Sergey Brin ile Larry Page, yönetimi Hint asıllı arkadaşları Sundar Pichai’ ye devretmişlerdi. Aynı şekilde Apple ile Microsoft’ un kurucuları da günlük işleri bırakmışlardı.

Hükümetler, ‘tekelci beş dev'e karşı önlem arıyor

Beş teknoloji firmasının ( Amazon, Microsoft, Apple, Google, Facebook) giderek ürkütücü biçimde güçlenmesi, medya dışındaki alanlarda da onları tekelci konuma getirdi.

Tehlikeyi gören Avrupa Birliği, tröst karşıtı tedbir alınmasını, gerekirse bu beş grubun parçalara ayrılmasını talep ediyor.

Biden hükümetinin de önümüzdeki aylarda, tekelci konuma karşı dava açma hazırlığı yaptığı biliniyor.

Amerika’nın Batı Virginia eyaletindeki HD Media grubu, yayınladığı yedi gazete adına, Google ile Facebook aleyhine dava açtı. Amerika’nın önemli hukuk bürolarının bir kısmı, ücretsiz olarak bu cesaretli yayınevinin yanında olacak.

Buna karşılık iki teknoloji firması, büyük ihtimalle emirlerindeki yüzlerce hukuk müşaviri ile gövde gösterisine girişecek.

Çok ilgi çekici bir mücadelenin eşiğindeyiz.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar