Tüketici uyuşmazlıkları artık zorunlu arabuluculuk kapsamında
Arb. Av. Filiz Metin - MTN Hukuk Bürosu - Yönetici Ortak
TBMM Genel Kurulu’nda 22.07.2020 tarihinde kabul edilen kanunla Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a, "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlığı ile 73/A maddesi eklendi. Bu maddeye göre, parasal sınır olan 10 bin 90 TL üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında mahkemeye dava açmadan önce arabulucuya başvurma zorunluluğu getirildi. Bir başka ifadeyle, doğrudan tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı oldu.
Kanun Resmi Gazete’de yayımlanması ile uygulanmaya başlayacak
Tüketici uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk kanun değişikliği onay için Cumhurbaşkanına gönderilecek, 15 (on beş) gün içinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecek.
Dava şartı arabuluculuk kapsamında olmayan uyuşmazlıklar
1- Hakem heyetinin görevi kapsamında kalan uyuşmazlıklar (10 bin 90 TL altında kalan uyuşmazlıklar),
2- Tüketici hakem heyeti kararlarına itiraz,
3- İhtiyati tedbir kararların alınması,
4- Tüketici örgütleri, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile bakanlık; haksız ticari uygulamalar ve ticari reklamlara ilişkin hükümler dışında, genel olarak tüketicileri ilgilendiren ve bu Kanuna aykırı bir durumun doğma tehlikesi olan hâllerde bunun önlenmesine veya durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı alınması veya hukuka aykırı durumun tespiti, önlenmesi veya durdurulması,
5- Üretimin veya satışın durdurulması ve malın toplatılması,
6- Tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından kaynaklanan uyuşmazlıklar,
zorunlu arabuluculuk kapsam dışında tutulmuştur.
Arabuluculuk ilk toplantısına katılmamanın sonucu
Tüketici geçerli mazereti olmaksızın ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda yargılama giderinden sorumlu olmayacak. Ayrıca tüketici lehine vekâlet ücretine hükmedilebilecek. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tüketicinin yaptığı yargılama giderleri tüketicinin üzerlerine değil, dava sonunda haksız çıkan taraf üzerinde bırakılacaktır.
Arabuluculuk ücreti
Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya tarafların anlaşmaları ya da anlaşamamaları halinde tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacaktır. Bu ise, iki saatlik ücretten fazla olamayacaktır. Arabuluculuk faaliyeti sonunda açılan davanın tüketici lehine sonuçlanması halinde arabuluculuk ücreti, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre davalıdan tahsil olunarak bütçeye gelir kaydedilecektir.
Derdest davalar zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a eklenen Geçici 2. maddeye göre, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümleri, bu hükümlerin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay’da görülmekte olan davalar hakkında uygulanmayacak.