Hollanda’da enerji depolama seferberliği: Devlet şirketi EBN’ye dev Euro desteği
Avrupa genelinde derinleşen doğalgaz stok krizine karşı harekete geçen Hollanda hükümeti, ulusal enerji rezervlerini güvence altına almak amacıyla devlet iştiraki EBN şirketine yönelik mali destek ve hibe mekanizmalarını genişletme kararı aldı. Ülkedeki gaz depolarının son on yılın en düşük seviyelerine gerilemesinin ardından devreye sokulan bu paket, yaklaşan kış dönemi öncesinde stratejik tesislerin tam kapasiteye ulaştırılmasını hedefliyor.
Küresel enerji piyasalarındaki tedarik kırılganlıkları ve sıvılaştırılmış doğalgaz tedarikindeki uluslararası rekabet, Avrupa ekonomilerini radikal tedbirler almaya zorluyor. Hollanda İklim Politikası ve Yeşil Büyüme Bakanlığı, ülkenin en kritik yeraltı depolama tesisleri olan Bergermeer, Norg ve Grijpskerk alanlarında hedeflenen doluluk oranlarına ulaşılabilmesi için devlet enerji şirketi EBN’nin operasyonel yetki sınırlarını ve bütçe imkanlarını en üst seviyeye çıkardı. Hazırlanan yeni finansman modeli çerçevesinde, piyasa oyuncularının yüksek maliyetler nedeniyle çekimser kaldığı stoklama sürecini yönetmesi için EBN’ye milyarlarca Euro değerinde devasa bir kredi imkanı ile finansal koruma kalkanı sağlandı. Bu adım, özellikle Groningen sahasının kapatılmasının ardından tamamen dış ithalata bağımlı hale gelen Hollanda pazarında ani bir kış şoku yaşanmasını engellemeyi amaçlıyor.
Depolama zorunluluğu kapsamı genişletildi
Ekonomi yönetiminin aldığı karar doğrultusunda, devlet kuruluşu EBN'nin piyasada arz açığı oluştuğu dönemlerde doğrudan müdahale etme ve stoklama yapma yükümlülüğü teravat-saat bazında üç katından fazla artırıldı. Geçmiş dönemde 25 teravat-saat ile sınırlı olan zorunlu dolum hedefi, yeni stratejik planlama kapsamında maksimum 80 teravat-saat sınırına kadar yükseltildi. Söz konusu devasa depolama hacminin finanse edilebilmesi adına Hollanda Maliye Bakanlığı, EBN’nin kullanımına sunulmak üzere 21.6 milyar Euro değerinde dev bir kredi ve likidite havuzu tahsis etti. Bu bütçenin önemli bir kısmı doğrudan piyasadan fiziksel doğalgaz alımında kullanılırken, geri kalan bölümü ise küresel borsalarda fiyatların ani yükselmesi durumunda takas merkezlerinin talep ettiği günlük teminat açıklarını kapatmak amacıyla hibe ve güvence olarak yapılandırıldı.
Maliyetler yeni vergi modeliyle karşılanacak
Uluslararası piyasalarda yaz ayları ile kış vadeli doğalgaz kontratları arasındaki fiyat farkının daralması, özel sektörün gaz depolama tesislerini zararına doldurmasına yol açıyordu. Hükümet, EBN vasıtasıyla üstlendiği bu yüksek depolama maliyetlerini ve hibe desteklerini uzun vadede bütçeye geri kazandırmak için yeni bir vergilendirme sistemi üzerinde çalışıyor. Doğalgaz şebeke işletmecisi GTS'nin mevcut taşıma tarifelerine eklenecek olan bu yeni harç modeli, hem yurt içindeki tüketicilere hem de Hollanda altyapısını kullanarak yurt dışına gaz ihraç eden yabancı aktörlere yansıtılacak. Bu sayede, ülkenin enerji arz güvenliğini sağlamak için harcanan yüz milyonlarca Euro tutarındaki ek maliyetin, bu sistemden doğrudan fayda sağlayan tüm piyasa paydaşları tarafından adil bir şekilde bölüşülmesi hedefleniyor.
