İran’daki kırılgan barış küresel ekonomiyi kurtarabilir mi? BofA’nın iyimserliği ne kadar gerçekçi?
Bank of America (BofA), Orta Doğu bölgesindeki kırılgan barışın ardından küresel büyüme tahminini %3,2 seviyesine yükseltti. Enerji maliyetlerindeki düşüş piyasaya nefes aldırsa da kurum, bu uzlaşının küresel ekonomiyi tek başına kurtarmaya yetmeyeceği yönünde net bir uyarıda bulunuyor. Savaşın piyasalarda tetiklediği makroekonomik hasar ve enflasyonist baskılar kalıcı izler bıraktı. Rapora göre mevcut büyüme iyimserliği, jeopolitik yumuşamadan ziyade yapay zeka yatırımları ile Asya’nın güçlü ihracat döngüsünden besleniyor.
BofA, Orta Doğu bölgesindeki uzlaşmayla küresel büyüme beklentisini %3,2’ye çıkardı. Ancak bu durum sahte bir bahar olabilir. Kurumsal verilere göre kırılgan barış, bölge ekonomisini tek başına düzlüğe çıkaramaz. Petrol fiyatlarındaki gerileme geçici bir rahatlama sağlasa da, bölgede kalıcı büyüme için asıl motorun Körfez merkezli yapay zeka altyapı harcamaları ve Asya ile gelişen yeni ticaret hatları olması gerekiyor. Oysa bölgedeki yapısal riskler hala varlığını koruyor.
Jeopolitik yumuşamanın makroekonomik etkileri
İran ve çevresindeki coğrafyada sağlanan geçici uzlaşı ortamı, küresel emtia piyasasında ilk etapta oldukça olumlu bir havanın esmesine zemin hazırladı. BofA, şubat ayında tırmanan jeopolitik risklerin ardından gerileyen ekonomik beklentileri ham petrol arzının güvenceye alınmasıyla birlikte yeniden yukarı yönlü revize etti. Kurum, nisan ayında %3,1 seviyesine çektiği 2026 yılı küresel ekonomik büyüme tahminini %3,2 düzeyine yükselttiğini resmen duyurdu. Enerji arz güvenliğine yönelik endişelerin hafiflemesiyle birlikte Brent petrol fiyatlarında yaşanan ani düşüş, özellikle sanayideki nakliye ve üretim maliyetleri üzerindeki doğrudan baskıyı büyük ölçüde hafifletti.
Tedarik zincirindeki kalıcı hasar ve enflasyon
Bölgesel yumuşamanın yarattığı iyimser havaya rağmen, sıcak çatışma döneminde küresel piyasalarda biriken stagflasyonist etkilerin tamamen ortadan kalkmadığı gözleniyor. BofA Global Research tarafından yayımlanan güncel raporda, küresel tedarik zincirlerinde oluşan lojistik tahribatın ve aylardır yüksek seyreden çekirdek enflasyonun sadece bir ateşkes anlaşmasıyla kısa vadede tamamen silinmesinin mümkün olmadığı açıkça vurgulanıyor. Siyasi dengelerin aşırı kırılgan yapısı, emtia piyasası üzerindeki yukarı yönlü risklerin ve ani fiyat oynaklıklarının uzun vadede masada kalmasına yol açıyor.
Büyüme verilerindeki gerçek itici güçler
Ekonomik büyüme tahminlerindeki artışın tek nedeninin Orta Doğu coğrafyasındaki diplomatik adımlar olmadığı, bankanın yayımladığı diğer alt kalem verileriyle de destekleniyor. Başta Asya pazarı olmak üzere dünya genelinde yapay zeka altyapısına yönelik gerçekleştirilen milyarlarca dolarlık yeni nesil teknoloji yatırımları, küresel gayri safi yurtiçi hasılayı (GSYİH) ayakta tutan en temel unsur olarak öne çıkıyor. Teknoloji sektörünün donanım ve yazılım talebine bağlı gelişen güçlü ihracat döngüsü, jeopolitik risklerin gölgesinde kalan küresel ticarete asıl ivmeyi kazandıran gizli motor işlevini görüyor.
Finansal piyasalar için risk faktörleri
Ekonomik görünüme dair pozitif revizyonlara karşın, borsalardaki ve tahvil piyasalarındaki aşırı iyimser fiyatlamalar finansal istikrar açısından ciddi bir kırılganlık oluşturuyor. Kurumun piyasa duyarlılığını ölçen kurumsal göstergelerinin aşırı alım bölgelerine yaklaşması, Orta Doğu'da yaşanabilecek olası bir tersine dönme senaryosunda sert piyasa düzeltmelerini tetikleme potansiyeli taşıyor. Gelecek döneme ilişkin en büyük riskler arasında; bölgedeki hassas barış zemininin aniden çökmesi, merkez bankalarının yapışkan enflasyon endişesiyle sıkı para politikası adımlarını gevşetmemesi ve teknoloji yatırımlarında yaşanabilecek küresel bir duraklama ilk sıralarda yer alıyor.
