Lübnan özel sektörü bölgesel savaşın etkisiyle son 17 ayın en sert daralmasını yaşadı
Bölgesel çatışmaların merkezinde kalan Lübnan’da ekonomik aktivite mart ayında hızla gerileyerek son 17 ayın en düşük seviyelerine imza attı.
Lübnan ekonomisinden gelen son veriler, bölgedeki askeri gerilimin özel sektör üzerindeki yıkıcı etkisini gözler önüne seriyor. BLOMINVEST Bank tarafından yayımlanan Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), şubat ayındaki 51,2 seviyesinden mart ayında sert bir düşüşle 47,0 puana geriledi. Büyüme ve daralma arasındaki 50,0 puanlık sınırın altına inen bu veri, Mart 2026 itibarıyla Ekim 2024’ten bu yana kaydedilen en düşük seviye olarak kayıtlara geçti. Bu gerileme, ülkede aylardır süren ekonomik direncin artık kırılmaya başladığının en somut göstergesi oldu.
Savaşın etkisiyle tedarik zinciri ve siparişler durma noktasına geldi
Mart ayında kaydedilen bu tarihi düşüşün en büyük tetikleyicisi, bölgesel savaş nedeniyle ulaşım ve ticaret yollarında yaşanan aksamalar oldu. Tedarikçilerin teslimat süreleri, bölgedeki askeri hareketlilik ve sınır hatlarındaki kesintiler sebebiyle son üç yılın en kötü performansını sergiledi. Yeni iş siparişleri endeksi de buna paralel olarak 16 ayın en hızlı düşüşünü yaşadı. Şirketler, hem azalan talep hem de artan belirsizlikler nedeniyle satın alma hacimlerini hızla daraltırken, girdi maliyetlerinin enerji ve nakliye fiyatlarındaki artışla son altı ayın en yüksek seviyesine çıkması işletmeleri iyice köşeye sıkıştırdı.
Güven kaybı ve belirsizlik ekonomik geleceği tehdit ediyor
Ekonomik aktivitedeki daralma sadece mevcut siparişlerle sınırlı kalmayıp, gelecek döneme dair beklentilere de sirayet etmiş durumda. Bölgesel çatışmanın uzayacağı ve askeri gerilimin daha da genişleyeceği korkusu, özel sektörün önümüzdeki bir yıla dair güvenini mart ayında ciddi oranda sarstı. İşletmeler, maliyetleri kontrol altında tutmak adına istihdam seviyelerinde kısıntıya giderken, satın alma stoklarının Haziran 2025’ten bu yana ilk kez düşmesi de ekonomideki ‘bekle-gör’ stratejisinin yerini 'küçülme' stratejisine bıraktığını teyit ediyor.
Ekonomik kayıplar milyarlarca dolar seviyesine ulaştı
Uluslararası raporlar, Lübnan’daki savaş kaynaklı ekonomik kaybın şimdiden 5,1 milyar doları aştığını ve yıkımın maliyetinin 3,4 milyar doların üzerine çıktığını belirtiyor. Reel gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) büyümesinde ciddi daralmalar öngörülürken, bir milyondan fazla insanın yerinden edilmesi ve hayati altyapının zarar görmesi, PMI verilerindeki bu düşüşün sadece bir başlangıç olabileceğine dair endişeleri körüklüyor. Mevcut şartlar altında Lübnan ekonomisinin toparlanması, tamamen bölgedeki askeri tansiyonun düşmesine ve politik istikrarın yeniden tesis edilmesine bağlı görünüyor.
