Nobel ödüllü Acemoğlu dahil 600 ekonomistten çağrı: Artık önlem alınmalı
Nobel ödüllü Daron Acemoğlu da dahil 600’den fazla ekonomist ve uzman, G20 liderlerine küresel servet eşitsizliğinin tehlikeli boyutlara ulaştığını belirterek, Uluslararası Eşitsizlik Paneli kurulması çağrısında bulundu.
METİN MERCAN
2024 Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Daron Acemoğlu ve eski ABD Hazine Bakanı ile eski Merkez Bankası Başkanı Janet Yellen da dahil olmak üzere 600’den fazla ekonomist ve birçok uzman, G20 liderlerine aşırı servet eşitsizliklerini ele almak amacıyla uluslararası bir panel kurulması çağrısında bulundu.
IPCC modeli örnek gösterildi
Uzmanlar, mektupta modern toplum üzerinde yıkıcı etkiler yarattığını düşündükleri servet eşitsizliğiyle mücadele için, Birleşmiş Milletler’in İklim Değişikliği Hükümetlerarası Paneli (IPCC) modeline benzer bir yapının oluşturulmasını talep etti. Mektupta, ekonomik eşitsizliğin hem demokrasiler hem toplum güveni hem de küresel politikalar üzerinde ciddi olumsuz etkiler yarattığı vurgulandı.
Uzmanlar, yüksek ekonomik eşitsizlik seviyelerinin ekonomilerden demokrasilere ve gezegenin hayatta kalmasına kadar insan yaşamının her yönü üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirtti.
Mektupta, yeni kurulacak Uluslararası Eşitsizlik Paneli’nin IPCC gibi tarafsız ve bilim temelli değerlendirmeler sunacağı ve dünyanın dört bir yanından ekonomistlerin, bilim insanlarının ve eşitsizlik uzmanlarının çalışmalarını bir araya getireceği belirtildi.
Ekonomistler, mektubu daha eşit ve kapsayıcı bir dünya inşa etmenin hayati bir ilk adımı olarak nitelendirerek, G20 liderlerinden Uluslararası Eşitsizlik Paneli’nin kurulmasını desteklemelerini talep etti.
IPCC modeli nedir?
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), Birleşmiş Milletler tarafından kurulan, iklim değişikliği konusunda en güvenilir bilimsel bilgileri toplayıp değerlendiren küresel bir organdır. Kendisi araştırma yapmaz, ancak dünya çapındaki uzmanların çalışmalarını bir araya getirerek, siyasi etkiden bağımsız, tarafsız ve bilimsel raporlar hazırlar. Uluslararası Eşitsizlik Paneli için bu modelin istenmesinin nedeni, eşitsizlik konusuna da aynı bilimsel otorite ve güvenilirliği kazandırmaktır.
Sayın Dünya Liderleri,
70’ten fazla ülkeden 600’den fazla ekonomist ve eşitsizlik uzmanı olarak size yazıyoruz. Amacımız, Profesör Joseph Stiglitz liderliğindeki G20’ye sunulan Olağanüstü Eşitsizlik Komitesi raporunun önerdiği gibi, küresel eşitsizlik acil durumuna karşı kalıcı bir Uluslararası Eşitsizlik Paneli kurulmasını desteklemenizi talep etmektir.
Bizler, ekonomistler, siyaset bilimciler, iklim bilimciler, sosyologlar, epidemiyologlar, antropologlar, tarihçiler, coğrafyacılar ve filozoflar gibi çok çeşitli disiplinlerden gelen uzmanlarız. Bu çeşitlilik önemli bir gerçeği yansıtmaktadır: yüksek ekonomik eşitsizlik seviyeleri, ekonomilerimizden demokrasilerimize, hatta gezegenimizin hayatta kalmasına kadar, insan yaşamının ve ilerlemesinin her yönü üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır.
"Siyasetin kutuplaşmasından derin kaygı duyuyoruz"
Stiglitz G20 Komitesinin, dünyanın bir eşitsizlik acil durumu ile karşı karşıya olduğu görüşünü destekliyoruz. Biz de onların endişelendiği gibi, aşırı servet yoğunlaşmasının demokratik olmayan güç birikimlerine dönüşmesinden, toplumlarımızdaki güvenin sarsılmasından ve siyasetin kutuplaşmasından derin kaygı duyuyoruz.
Ayrıca ekonomik eşitsizliğin, hızlı iklim değişikliğini körükleyen bir motor olduğunu ve olumsuz etkilerinin en yoksul ve en savunmasız kişiler tarafından orantısız şekilde hissedildiğini kabul ediyoruz.
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) iklim değişikliğine ilişkin tarafsız, bilim temelli ve objektif değerlendirmeler sunarak hayati bir rol oynadığı gibi, yeni bir Uluslararası Eşitsizlik Paneli de eşitsizlik acil durumu için aynı işlevi görecektir. Bu bağımsız ve partizan olmayan uzman paneli, IPCC’nin yaptığı gibi, dünyanın dört bir yanından ekonomistlerin, bilim insanlarının ve diğer eşitsizlik uzmanlarının en güncel çalışmalarını bir araya getirecektir. Panel, politika yapıcılara eşitsizliğin boyutu, nedenleri ve sonuçları hakkında en doğru ve nesnel değerlendirmeleri sunacak ve olası çözüm yollarını ele alacaktır. Bu değerlendirmeler hem uluslararası hem de ulusal bağlamda sunulacak ve G20 ile Birleşmiş Milletler’deki müzakerelere bilgi sağlayacaktır.
"Sürece katkıda bulunmaya hazırız"
Bu girişimin, konunun önemini gören ve yanıtların veri, kanıt ve sağlam analizlere dayanması gerektiğini düşünen tüm siyasi yelpazedeki politika yapıcıların yararına olduğuna inanıyoruz. Panelin analizleri ayrıca özel sektör, gazeteciler, akademi ve sivil toplum için de faydalı olacaktır. Binlerce kişinin IPCC’ye gönüllü katkıda bulunduğu gibi, dünyanın dört bir yanındaki akademisyenler ve uzmanlar da bu hayati uluslararası girişimi desteklemek için zamanlarını gönüllü olarak ayırmaya hazırdır. Bizler de bu sürece katkıda bulunmaya hazırız.
"Hayati bir ilk adım" vurgusu
Eşitsizlik kaçınılmaz değildir; bu bir politika tercihidir. Açık ve kanıtlanmış adımlar atılarak eşitsizlik azaltılabilir ve hepimiz için başarılı bir geleceğin temelini oluşturan daha eşit toplumlar ve ekonomiler inşa edilebilir.
Bu daha eşit ve kapsayıcı dünyayı inşa etme yolunda hayati bir ilk adım olarak, Uluslararası Eşitsizlik Paneli’nin kurulmasını desteklemenizi şiddetle talep ediyoruz.
