Yabancının yatırımında rota değişiyor: Türkiye sıralamada üstlere tırmanıyor
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) verilerine dayanan araştırma, en fazla doğrudan yabancı yatırım çeken 100 ülkeyi ortaya koydu. ABD 279 milyar dolarla açık ara lider olurken, Türkiye 11 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım çekerek dünyanın en fazla yatırım alan 33. ülkesi oldu. Türkiye, Hollanda, Filipinler, Umman, Yunanistan ve Almanya gibi birçok gelişmiş ekonomiyi geride bıraktı.
Küresel ekonomide sermayenin yönü, ülkelerin büyüme potansiyeline ilişkin en önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor. 2024 yılında dünyada toplam 1,5 trilyon dolarlık doğrudan yabancı yatırım (FDI) gerçekleşti. Şirketlerin fabrika kurmak, üretim kapasitesini artırmak, yeni pazarlara açılmak ve uzun vadeli yatırımlar yapmak amacıyla gerçekleştirdiği bu yatırımların en büyük adresi yine Amerika Birleşik Devletleri oldu.
ABD, 279 milyar dolarlık yatırım çekerek listenin zirvesinde yer alırken, onu 143 milyar dolarla Singapur, 126 milyar dolarla Hong Kong ve 116 milyar dolarla Çin takip etti. Küresel finans merkezleri olan Singapur, Hong Kong, Lüksemburg ve Cayman Adaları'nın ekonomik büyüklüklerinin çok üzerinde yatırım çekmesi dikkat çekti.
Araştırmanın Türkiye açısından dikkat çekici sonucu ise ülkenin küresel sıralamadaki konumu oldu.
Türkiye, 2024 yılında çektiği 11 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırımla dünya sıralamasında 33'üncü sıraya yerleşti. Böylece Türkiye; Hollanda, Çekya, Filipinler, Umman, Güney Afrika, Finlandiya ve Almanya gibi ülkelerin önünde yer aldı. Türkiye aynı zamanda Norveç, Malezya, Tayvan ve Tayland ile benzer yatırım seviyelerine ulaştı.
Özellikle son yıllarda küresel şirketlerin tedarik zincirlerini çeşitlendirme arayışları, Avrupa'ya yakın üretim merkezlerine olan ilgiyi artırırken Türkiye'nin coğrafi konumu, sanayi altyapısı ve genç iş gücü avantajları yatırımcıların dikkatini çekmeye devam ediyor.
Dünyanın en fazla yabancı yatırım çeken 100 Ülkesi (2024)
| Sıra | Ülke | Yabancı Yatırım |
|---|---|---|
| 1 | ABD | 279 Milyar $ |
| 2 | Singapur | 143 Milyar $ |
| 3 | Hong Kong | 126 Milyar $ |
| 4 | Çin | 116 Milyar $ |
| 5 | Lüksemburg | 106 Milyar $ |
| 6 | Kanada | 64 Milyar $ |
| 7 | Brezilya | 59 Milyar $ |
| 8 | Avustralya | 53 Milyar $ |
| 9 | Mısır | 47 Milyar $ |
| 10 | Birleşik Arap Emirlikleri | 46 Milyar $ |
| 11 | Meksika | 37 Milyar $ |
| 12 | Cayman Adaları | 36 Milyar $ |
| 13 | Fransa | 34 Milyar $ |
| 14 | İspanya | 31 Milyar $ |
| 15 | Hindistan | 28 Milyar $ |
| 16 | İtalya | 25 Milyar $ |
| 17 | Endonezya | 24 Milyar $ |
| 18 | Vietnam | 20 Milyar $ |
| 19 | İsveç | 18 Milyar $ |
| 20 | İsrail | 17 Milyar $ |
| 21 | Suudi Arabistan | 16 Milyar $ |
| 22 | Güney Kore | 15 Milyar $ |
| 23 | Kolombiya | 14 Milyar $ |
| 24 | Portekiz | 14 Milyar $ |
| 25 | Japonya | 13 Milyar $ |
| 26 | Polonya | 13 Milyar $ |
| 27 | Avusturya | 11 Milyar $ |
| 28 | Arjantin | 11 Milyar $ |
| 29 | Şili | 11 Milyar $ |
| 30 | Malezya | 11 Milyar $ |
| 31 | Tayvan | 11 Milyar $ |
| 32 | Norveç | 11 Milyar $ |
| 33 | Türkiye | 11 Milyar $ |
| 34 | Tayland | 11 Milyar $ |
| 35 | Çekya | 10 Milyar $ |
| 36 | Hollanda | 9 Milyar $ |
| 37 | Filipinler | 9 Milyar $ |
| 38 | Umman | 9 Milyar $ |
| 39 | Guyana | 9 Milyar $ |
| 40 | Kıbrıs | 7 Milyar $ |
| 41 | Yunanistan | 7 Milyar $ |
| 42 | Danimarka | 7 Milyar $ |
| 43 | Romanya | 6 Milyar $ |
| 44 | Peru | 6 Milyar $ |
| 45 | Macaristan | 6 Milyar $ |
| 46 | Almanya | 6 Milyar $ |
| 47 | Sırbistan | 6 Milyar $ |
| 48 | Malta | 5 Milyar $ |
| 49 | Dominik Cumhuriyeti | 5 Milyar $ |
| 50 | Kamboçya | 4 Milyar $ |
| 51 | Hırvatistan | 4 Milyar $ |
| 52 | Kosta Rika | 4 Milyar $ |
| 53 | Etiyopya | 4 Milyar $ |
| 54 | Fildişi Sahili | 4 Milyar $ |
| 55 | Mozambik | 4 Milyar $ |
| 56 | Makao | 4 Milyar $ |
| 57 | Rusya | 3 Milyar $ |
| 58 | Ukrayna | 3 Milyar $ |
| 59 | Uganda | 3 Milyar $ |
| 60 | Litvanya | 3 Milyar $ |
| 61 | Kongo DC | 3 Milyar $ |
| 62 | Bulgaristan | 3 Milyar $ |
| 63 | Özbekistan | 3 Milyar $ |
| 64 | Panama | 3 Milyar $ |
| 65 | Moğolistan | 3 Milyar $ |
| 66 | Pakistan | 3 Milyar $ |
| 67 | Bahreyn | 2 Milyar $ |
| 68 | Güney Afrika | 2 Milyar $ |
| 69 | Namibya | 2 Milyar $ |
| 70 | Senegal | 2 Milyar $ |
| 71 | Finlandiya | 2 Milyar $ |
| 72 | Slovakya | 2 Milyar $ |
| 73 | Lübnan | 2 Milyar $ |
| 74 | Gine | 2 Milyar $ |
| 75 | Tanzanya | 2 Milyar $ |
| 76 | Arnavutluk | 2 Milyar $ |
| 77 | Belarus | 2 Milyar $ |
| 78 | Guatemala | 2 Milyar $ |
| 79 | Gana | 2 Milyar $ |
| 80 | Yeni Zelanda | 2 Milyar $ |
| 81 | Türkmenistan | 2 Milyar $ |
| 82 | Fas | 2 Milyar $ |
| 83 | Ürdün | 2 Milyar $ |
| 84 | Venezuela | 2 Milyar $ |
| 85 | Moritanya | 2 Milyar $ |
| 86 | Kenya | 2 Milyar $ |
| 87 | Bahamalar | 1 Milyar $ |
| 88 | İran | 1 Milyar $ |
| 89 | Cezayir | 1 Milyar $ |
| 90 | Kuzey Makedonya | 1 Milyar $ |
| 91 | Nikaragua | 1 Milyar $ |
| 92 | Gürcistan | 1 Milyar $ |
| 93 | Slovenya | 1 Milyar $ |
| 94 | Bangladeş | 1 Milyar $ |
| 95 | Zambiya | 1 Milyar $ |
| 96 | Letonya | 1 Milyar $ |
| 97 | Gabon | 1 Milyar $ |
| 98 | Bosna Hersek | 1 Milyar $ |
| 99 | Myanmar | 1 Milyar $ |
| 100 | Nijerya | 1 Milyar $ |
Araştırma, küresel yatırımcıların yalnızca büyük ekonomilere yönelmediğini de ortaya koyuyor. Singapur, Hong Kong, Lüksemburg ve Cayman Adaları gibi finans merkezleri, ekonomik büyüklüklerinin çok üzerinde sermaye çekmeyi başarırken; Vietnam, Endonezya, Hindistan ve Türkiye gibi üretim üsleri de küresel şirketlerin uzun vadeli yatırım planlarında önemli bir yer tutuyor. Dünya ekonomisinde rekabet artık yalnızca büyüklükle değil, yatırım çekebilme kapasitesiyle de ölçülüyor.