Avrupa'da kış öncesi enerji paniği: 'Fiyat kriziyle karşı karşıyayız'
Avrupa Birliği (AB) Enerji Komiseri Dan Jorgensen, İran savaşı nedeniyle enerji arzında yaşanan aksaklıkların fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu belirterek üye ülkelere kış öncesinde doğal gaz ve elektrik tüketimini azaltmaya yönelik önlemleri değerlendirme çağrısında bulundu.
"Arz krizine bağlı bir fiyat kriziyle karşı karşıyayız"
Jorgensen, AB ülkelerinin enerji bakanlarına gönderdiği ve Reuters tarafından görülen mektubunda, Avrupa'nın arz kaynaklı bir fiyat kriziyle karşı karşıya olduğunu belirtti.
"Arz krizine bağlı bir fiyat kriziyle karşı karşıyayız" ifadesini kullanan Jorgensen, AB'nin Rusya'nın doğal gaz arzını önemli ölçüde azalttığı 2021 kışına göre bugün daha hazırlıklı olduğunu vurguladı.
Buna rağmen hükümetlerin önümüzdeki aylara yönelik hazırlıklarını artırması gerektiğini belirten Jorgensen, enerji güvenliği konusunda tedbirli olunması çağrısında bulundu.
Ülkelerden tüketimi azaltma hazırlığı
Jorgensen, üye ülkelerden doğal gaz depolarını doldurmaya devam etmelerini veya ihtiyaç devam ettiği sürece doğal gaz ve elektrik talebini azaltacak önlemleri değerlendirmelerini istedi.
Söz konusu çağrının yeni ve zorunlu bir tüketim azaltma kararı anlamına gelmediği, hükümetlerden mevcut uygulamaları gözden geçirmeleri ve gerekli gördükleri tedbirleri sürdürmeleri istendiği belirtildi.
Avrupa kışa hazırlanıyor
Avrupa Komisyonu, 3 Eylül'de yaptığı değerlendirmede doğal gaz depolama seviyelerinin önceki yıllara göre düşük olduğunu, ancak kısa vadede arz güvenliği açısından ciddi bir risk bulunmadığını açıklamıştı.
Komisyona göre AB'nin arz şoklarına karşı dayanıklılığı; tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi, LNG ithalat kapasitesinin artırılması ve doğal gaz talebindeki düşüş sayesinde güçlendi.
Ancak Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji fiyatlarında dalgalanmayı artırdığına dikkat çekiliyor.
Doğal gaz depolarında yüzde 90 hedefi
AB kuralları, üye ülkelerin doğal gaz depolarını kapasitenin yüzde 90'ına kadar doldurmasını öngörüyor.
Bu hedefin 1 Ekim ile 1 Aralık arasında herhangi bir tarihte karşılanmasına izin verilirken, depolarını doldurmakta zorlanan ülkelere fiyat baskısını azaltmak amacıyla ek esneklik sağlanıyor.
AB'nin LNG'ye olan bağımlılığının artması ise küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalara karşı hassasiyeti yükselten unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor.
LNG'nin payı yüzde 45'e yükseldi
AB'nin doğal gaz ithalatında LNG'nin payı 2021'de yüzde 20 seviyesindeyken, 2025'te yüzde 45'e çıktı.
Aynı dönemde Rusya'nın AB doğal gaz ithalatındaki payı yüzde 45'ten yüzde 12'ye geriledi.
Bu değişim, Avrupa'nın Rus gazına bağımlılığını azaltırken küresel LNG piyasalarındaki fiyat hareketlerine daha fazla maruz kalmasına neden oldu.
Avrupa'da henüz fiziksel arz sıkıntısı yok
Reuters'ın haberine göre Avrupa şu aşamada fiziksel bir doğal gaz arzı sıkıntısıyla karşı karşıya değil. Ancak yüksek fiyatlar ve bazı ülkelerin kış öncesinde depolarını doldurmakta yaşadığı zorluklar endişe yaratıyor.
AB genelindeki doğal gaz depolarının doluluk oranının yaklaşık yüzde 70 seviyesinde bulunduğu belirtiliyor.