İngiltere’de savaşın etkisi: Milyonlarca kişi için enerji faturaları artacak

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş nedeniyle yükselen toptan enerji maliyetlerinin ilk etkileri faturaları vurmaya başlarken, hane halkı enerji fiyatları temmuz ayında yıllık bazda yüzde 13 artacak.

Düzenleyici kurum Ofgem, tipik miktarda gaz ve elektrik kullanan bir hanenin yılda 221 sterlin daha fazla ödeyeceğini, yıllık faturanın 1.862 sterline çıkacağını açıkladı.

BBC’nin haberine göre, İngiltere, İskoçya ve Galler’de değişken tarifede bulunan milyonlarca haneyi etkileyen tavan fiyat uygulaması kapsamında, enerji şirketleri savaşın sona ermemesi hâlinde daha soğuk geçen kış aylarında fiyatların daha da yükselebileceği uyarısında bulunuyor.

Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla sert yükseldi

Enerji maliyetleri, İran’ın savaş nedeniyle dünyanın petrol ve doğalgazının yaklaşık beşte birinin taşındığı kritik Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından sert şekilde yükseldi.

Artış hem elektrik hem gaz kullanan ortalama bir hanenin aylık faturasında 18 sterlinlik ek yük anlamına geliyor. Hanelerin gaz faturalarında yüzde 24, elektrik faturalarında ise yüzde 5 artış görülecek. Sabit ücretlerde ise neredeyse değişiklik olmayacak.

Enerji tavan fiyat uygulaması İngiltere, Galler ve İskoçya’daki 33 milyon haneyi kapsıyor. Kuzey İrlanda’da ise düzenlemeler ve faturalandırma sistemi farklı işliyor.

Bu uygulama, değişken tarifelerde müşterilerden gaz ve elektriğin her birim kullanımı için alınabilecek azami tutarı belirliyor. Fatura ödeyenlerin yaklaşık yüzde 40’ı sabit tarifede bulunduğu için, sözleşme süreleri sona erene kadar fiyat değişikliğinden etkilenmeyecek.

“Tipik” kullanım düştü

Ofgem, “tipik hane” hesaplamasını yılda 11.500 kWh gaz ve 2.700 kWh elektrik tüketen, gaz ve elektrik için tek fatura kullanan ve ödemelerini otomatik ödeme yöntemiyle yapan bir hane üzerinden oluşturuyordu.

Ancak kurum, son yıllardaki yüksek fiyatlar nedeniyle birçok hanenin tüketimi azaltması ve enerji verimliliğinin artması nedeniyle “tipik” enerji kullanım seviyesini düşürme kararı aldı. Yeni tahmine göre yıllık kullanım 9.500 kWh gaz ve 2.500 kWh elektrik olarak belirlendi.

Bu değişiklik, fiyatlardaki sert artışı olduğundan daha düşük gösterebilir ancak tüketicilerin her bir enerji birimi için daha fazla ödeme yapacağı gerçeğini değiştirmiyor.

Faturalar nasıl değişiyor?

Temmuz itibarıyla mevcut kullanım tahminlerine göre “tipik” yıllık fatura 1.862 sterlin olacak. Bu da yıllık 221 sterlinlik artış anlamına geliyor.

Yeni kullanım tahminlerine göre “tipik” yıllık fatura 1.663 sterlin olacak. Ancak mevcut tavan fiyat bu hesaplamalarla yaklaşık 1.490 sterlin seviyesinde olduğundan artış oranı benzer kalacak.

Ofgem bu “tipik hane tüketim değerlerinde” daha önce 2019 ve 2023 yıllarında da değişikliğe gitmişti.

İngiltere Enerji Bakanı Ed Miliband, “Seçmediğimiz bir savaş nedeniyle fiyat tavanının yükselmesi ülke genelindeki haneler için son derece istenmeyen bir haber” dedi.

Miliband, “İnsanların bu krizden önce de baskı altında olduğunu biliyoruz ve bu nedenle bu yükü hafifletmek bir numaralı önceliğimiz” ifadelerini kullandı.

Kış aylarına yönelik tehdit

Hükümetin ücretlendirme sisteminde yaptığı değişiklik sonrası yurt içi enerji faturaları nisan ile temmuz arasında yüzde 7 düşmüştü.

Bu değişiklik, İran’daki çatışmalar başlamadan hemen önce açıklanmıştı. Ancak temmuz-eylül dönemini kapsayan yeni tavan fiyat, savaş nedeniyle küresel doğalgaz fiyatlarında görülen yüzde 25’lik artışı ve özellikle Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasını yansıtıyor.

Enerji tedarikçilerinin ödediği toptan fiyatlar, bir hanenin gaz ve elektrik faturasının yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor. Bazı enerji şirketleri, enerji fiyatlarının sonbahar ve kış aylarında daha da yükselebileceği tahmininde bulundu.

3-4 yıl önceye göre 600 sterlin arttı

Hükümet ise faturaların kış aylarında da yüksek seyretmesi hâlinde en fazla ihtiyaç duyan kesimlere yönelik hedefli destek planları üzerinde çalıştığını açıkladı. Çünkü haneler kış aylarında daha fazla enerji tüketiyor.

Tipik bir hane, 2022-23 dönemindeki enerji fiyat şokundan önceye kıyasla hâlihazırda yılda yaklaşık 600 sterlin daha fazla ödüyor. Son artış ve toplam fatura seviyeleri, kısmen Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle tetiklenen kriz döneminin altında kalsa da yüksek seyretmeye devam ediyor.

Ödenmeyen faturalar nedeniyle enerji şirketlerine milyarlarca sterlin borç bulunurken, bazı engelli bireylerin özel ekipmanları çalıştırabilmek için yıl boyunca yüksek enerji tüketimine ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.

Açıklama, Birleşik Krallık genelinde rekor sıcaklıkların yaşandığı bir sıcak hava dalgası sırasında geldi. Ancak Ofgem, vatandaşların yılın ilerleyen dönemlerinde faturalarını düşürmek için şimdiden adım atabileceğini söyledi.

Milyonlarca evde daha kısa duş alınıyor

Ofgem CEO’su Tim Jarvis, “Birçok kişinin yükselen fiyatlar nedeniyle endişeli olduğunu biliyoruz” dedi.

Jarvis, “Yaz aylarında enerji kullanımı genellikle düşse de haneler maliyetleri yönetmek için sabit tarifeleri değerlendirmek veya ödeme yöntemlerini değiştirmek gibi pratik adımlar atabilir” ifadelerini kullandı.

Uzmanlar, milyonlarca hanenin faturaları düşürmek için radyatör ve termostat ayarlarını azalttığını, daha kısa duş aldığını, hava sızıntılarını engellediğini ve bazı odalarda ısıtmayı kapattığını belirtiyor.

Uzmanlara göre sıcak geçen yaz aylarında bu alışkanlıkların sürdürülmesi ve evlerde enerji verimliliğinin artırılması, fiyatların yeniden yükselmesi durumunda yardımcı olabilir.

“Evi değil, insanı ısıtıyorum”

59 yaşındaki Julie Clague, elektrikli battaniye kullanmak ve kaloriferi kapalı tutmak gibi yöntemlerle ısınma maliyetlerini düşürmek için elinden gelen her şeyi yaptığını söyledi.

“Her zaman evi değil, insanı ısıtıyorum” diyen Clague, yaşadığı Derby bölgesi ve gelir seviyesi nedeniyle ücretsiz güneş paneli almaya hak kazandığını belirtti.

Clague, “Geçen kış çok soğuktu. Güneş panellerinin enerji üretimine yardımcı olacağı ve beni sıcak tutacağı rahat bir kış için gerçekten sabırsızlanıyorum” dedi.

Yeni sistem

Yeni sistem, belediyeyle birlikte çalışan topluluk şirketi YES Energy Solutions tarafından organize edildi.

Şirketin CEO’su Duncan McCombie, büyük çaplı destek programlarına hak kazanamayan kişiler için bile küçük alışkanlık değişikliklerinin maliyetleri düşürmeye yardımcı olabileceğini söyledi.

Şirket; radyatör havası alma anahtarı, pencere yalıtımı malzemeleri, hava sızıntısı önleyici ürünler, termometre ve duş sürelerini kısa tutmak için yumurta zamanlayıcısı içeren basit paketler dağıtıyor.

McCombie, “İnsanlar değişiklik yaptıklarını düşünüyor olabilir ama daha fazlasını yapabilirler mi?” dedi.

Enerji tedarikçilerini temsil eden Energy UK ise enerji faturalarının birçok kişi için hâlâ karşılanamaz seviyede olduğunu söyledi.

Energy UK Müşteri Politikaları Başkan Yardımcısı Ned Hammond, “Bu, ülkemizin doğalgaza yüksek bağımlılığının bizi binlerce kilometre uzaktaki çatışmalardan kaynaklanan ve kontrol edemediğimiz fiyat şoklarına açık bıraktığını gösteren, son artışın hemen ardından gelen bir başka istenmeyen hatırlatma oldu” dedi.

Kuruluş ayrıca şirketlerin zor durumdaki müşterilere geri ödeme planları sunduğunu ve çeşitli destek önlemleri kapsamında fatura ödemelerine ara verilmesini sağladığını belirtti.