Jeotermal sektöründen taban fiyat talebi: En az 8 cent olmalı
Jeotermal Enerji Derneği, YEKDEM süresi dolan santrallerin sürdürülebilirliği için kilovatsaat başına en az 8 cent taban fiyat talep etti.
Jeotermal Enerji Derneği, YEKDEM süresi dolan santrallerin sürdürülebilirliği için kilovatsaat başına en az 8 cent taban fiyat belirlenmesini talep etti.
PTF (Piyasa Takas Fiyatı), jeotermal santraller için 2022’den bu yana değişmezken, sektör temsilcileri, YEKDEM kapsamı dışına çıkan santraller için kilovatsaat başına en az 8 cent taban fiyat tanımlanmasını öneriyor.
JED Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, 2022 yılında ağırlıklı ortalama PTF değerlerinin 2 bin 528 TL olduğunu; ancak 2023–2025 yılları için bu ortalamanın altında seyrettiğine dikkat çekti.
YEKDEM süresini tamamlamış santrallerin, reel düşen fiyatlar nedeniyle sermaye birikimine katkı sağlayamaz hale geldiğini söyledi.
Fiyatlama mekanizmasının bozulmasının yeni yatırımları da olumsuz etkilediğini belirten Kındap, jeotermal yatırımcıların diğer yenilenebilir kaynaklara göre kaynak arama, çıkarma ve işleme maliyetlerinde çok daha yüksek giderle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
"Aydınlık bir örnek olarak” 20 bin MW kapasite hedefi olan nükleer santrallere 15 yıl boyunca kilovatsaat başına 12,5 cent alım garantisi verildiğini hatırlatan Kındap, buna karşılık YEKDEM dışındaki jeotermal santrallerin baz yük olarak 7/24 üretim yapmalarına rağmen brüt fiyatlarının 6,5–7 cent aralığında, net olarak ise yaklaşık 6 cent civarında satıldığını anlattı Bu durumun, santrallerin “okyanusta tek başına yüzmeye mahkûm” hale gelmesine neden olduğunu belirtti.
Bu nedenle sektörel öneri, YEKDEM kapsamı dışına düştükleri halde baz yük üretmeye devam eden jeotermal santraller için tavan değil, taban fiyat uygulaması getirilmesi ve bu taban fiyatın 8 cent’ten az olmaması yönünde.
Kındap, mevcut baskılanmış fiyatlar ve resmi enflasyonun çok üstünde artan girdi maliyetlerinin dikkate alındığında, yatırımcıların kaynak yaratabilmesinin imkânsız göründüğünü vurguladı.
Ayrıca jeotermal santrallerin ömrü için 10 yıl süresinin çok kısa olduğunu; dünyada yüz yılı aşan çalışmaları olan santraller bulunduğunu dile getirdi. Jeotermalin sürdürülebilirliği için en kritik unsurun “jeotermal kaynağın korunması” olduğunu; taban fiyat uygulamasıyla bu kaynaklara daha fazla yatırım yapılabileceğini söyledi.
Türkiye’nin elektrik kurulu gücü içinde jeotermal santrallerin 1 735 MW paya sahip olduğunu, yüksek kapasite faktörleri ve iklim koşullarından bağımsız üretim imkanları sayesinde baz yük işlevi gördüklerine dikkat çekti.
Kurulu gücü önümüzdeki yıllarda “birkaç yıl içinde 5 000 MW ve üzerine” çıkarabileceklerini belirtti. Dolar bazlı PTF fiyatlarına baktıklarında 2022’de 189 Dolar, 2023’te 93 Dolar, 2024’te 77 Dolar, 2025’te ise 66 Dolar seviyesinde olduğunu ve Türk Lirası değer kayıyla birlikte yatırımcıların zarar ettiğini sözlerine ekledi.
Son olarak 2024 yılında kurulu gücün yüzde 11’ine (163 MW) denk gelen jeotermal santrallerin YEKDEM’den çıktığını; 2025’te de bu oranın 115 MW (yaklaşık yüzde 36) olacağını ve bu destek kapsamından çıkan santrallerin yerine yapılacak projelerin henüz planlama aşamasında olduğunu ifade etti.
