Uzmanından kritik uyarılar: Jeopolitik gerilim petrol fiyatlarını tetikliyor mu?
Nasıl Bir Ekonomi TV YouTube kanalında yayınlanan Ekonomi Masası programında değerlendirmelerde bulunan Coface ekonomisti Seltem İyigün, Orta Doğu’daki belirsizliklerin petrol fiyatlarında ciddi bir oynaklık yarattığını vurgulayarak, Hürmüz Boğazı’ndaki risklerin küresel enflasyon üzerindeki baskıyı kalıcı hale getirebileceğini belirtti. İyigün, petrol piyasasındaki fiyatlamaların artık daha yüksek riskleri barındırdığına dikkat çekti.
İran ve bölgedeki jeopolitik gerginliklerin petrol fiyatlarında çalkantıya neden olmaya devam ettiğini söyleyen Seltem İyigün, piyasaların temel odağının Hürmüz Boğazı'nın durumu olduğunu dile getirdi. Brent petrolün 93 dolar seviyelerinde seyrettiğini kaydeden İyigün, bölgedeki anlaşmazlıkların henüz nihai bir çözüme kavuşmamasının fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu açıkladı. Özellikle İsrail ve İran hattındaki duruşların, kalıcı bir ateşkes sağlanmadığı sürece piyasalardaki risk algısını diri tuttuğunu vurguladı.
Finansal piyasalar ve fiziksel gerçeklik arasındaki fark
Savaşın ilk aşamalarında finansal piyasaların daha iyimser bir senaryoyu fiyatladığını ancak zamanla bu tablonun değiştiğini belirten İyigün, fiziksel piyasa ile finansal piyasa arasındaki makasın kapandığını söyledi. Petrol rezervlerinin azalması ve Hürmüz Boğazı’ndaki riskler nedeniyle arzın bir kısmının piyasaya yansıyamamasının, risklerin daha yüksek bir şekilde fiyatlanmasına yol açtığını ifade etti. Bu durumun, önümüzdeki aylarda enflasyonist baskıların çok daha belirgin bir şekilde konuşulmasına neden olacağını uyardı.
Enerji maliyetlerinin sektörel yansımaları
Petrol ve enerji fiyatlarındaki artışın sadece akaryakıtla sınırlı kalmadığını, tüm üretim zincirine yayıldığını söyleyen İyigün, özellikle petrokimya ürünlerindeki fiyat artışlarına dikkat çekti. Plastikten ambalaja kadar birçok sektörün bu maliyet artışından doğrudan etkilendiğini, gıda tarafında ise gübre maliyetleri üzerinden dolaylı bir yansıma yaşandığını belirtti. Ayrıca ulaştırma maliyetlerindeki yükselişin de hizmet sektörü ve genel enflasyon rakamları üzerinde katılık yarattığını ifade etti.
Küresel ekonomi ve petrol dengesi
İyigün, piyasalarda petrol fiyatlarının 90 doların altını görmesinin istenmediğine dair bir algı oluşmaya başladığını aktardı. Bu yüksek enerji maliyeti ortamının, Fed ve diğer merkez bankalarının faiz politikalarını da etkilediğini, enflasyonun piyasa beklentilerinden daha kalıcı olabileceği endişesini doğurduğunu söyledi. İyigün, Türkiye özelinde ise enerji ve ara malında dışa bağımlılığın yüksek olması nedeniyle, petrol fiyatlarındaki her artışın yapısal enflasyon sorununu derinleştirdiğini vurguladı.
